แต่ส่งส่วยตามกำหนดและยอมรับอำนาจอาณาจักรอยุธยานั้นแล.

ช่วงนี้เล่าเรื่องอาณาจักรอยุธยาเกี่ยวกับการจัดรูปแบบการปกครองต่อจากครั้งที่แล้วดังนี้

2 . การปกครองในสมัยพระบรมไตรโลกนาถ ( พ. ศ. 2031 – 2310 )

สืบเนื่องมาจากการปกครองแบบเดิมเริ่มไม่มั่นคงทางการเมือง จึงต้องการกุมอำนาจไว้ส่วนการเพียงแยกการบริหารเป็นฝ่ายทหารกับฝ่ายพลเรือนเพื่อคานอำนาจกันดังนี้

ก . การปกครองส่วนกลาง  พระราชาได้แต่งตั้ง 2 กรมขึ้นมาคือ สมุหกลาโหม  มีเจ้าพระยาบังคับบัญชาสูงสุด  มีนาหมื่นไร่  ใช้ตราคชสีห์ประจำตำแหน่งในนาม  มหาเสนาบดีวิชัยภักดี  และสมุหนายก ( มหาดไทย ) มีเจ้าพระยานาหมื่นไร่เช่นกัน  ใช้ตราราชสิห์ประจำตำแหน่งในนาม  จักรีศรีองค์รักษ์และมีกรมที่เข้ามาสังกัดนี้ก็มีกรมเวียง วัง คลัง นา และกรมย่อยอื่น ๆ

ข . การปกครองท้องถิ่น  มีการรวมหัวเมืองชั้นในโดยรับคำสั่งโดยตรงจากเมืองหลวงคือ ทิศเหนือตั้งแต่เมืองชัยนาท  ตะวันออกเมืองปราจีนบุรี  ตะวันตกเมืองสุพรรณบุรี  ใต้คือเมืองกุยบุรี  ส่วนหัวเมืองชั้นนอกแบ่งเป็นหัวเมืองชั้นเอก  โท  ตรี แล้วส่งขุนนางไปปกครองเอารูปแบบเมืองหลวงไปใช้เช่น  มีกลาโหม  มหาดไทย  จตุสดมภ์เป็นต้น  โดยมีอำนาจการปกครองตนเองสูง 

 ส่วนเมืองประเทศราชนั้นส่วนกลางยังให้เสรีภาพในการปกครองเพียงแต่ส่งส่วยตามกำหนดและยอมรับอำนาจอาณาจักรอยุธยานั้นแล.