บทสรุปสำหรับผู้บริหาร
รายงานการประเมินโครงการศึกษาแหล่งเรียนรู้และภูมิปัญญาท้องถิ่น นักเรียนช่วงชั้นที่ 3
โรงเรียนเทศบาลบ้านสามกอง (ขุนวิเศษนุกูลกิจอุทิศ)
ผู้ประเมิน นางรัชนี โภชนาธาร
ปีที่รายงาน 2551
การประเมินโครงการศึกษาแหล่งเรียนรู้และภูมิปัญญาท้องถิ่น นักเรียนช่วงชั้นที่ 3 โรงเรียนเทศบาลบ้านสามกอง (ขุนวิเศษนุกูลกิจอุทิศ) ครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ประเมินบริบทของโครงการ 2) ประเมินปัจจัยนำเข้าของโครงการ 3) ประเมินกระบวนการดำเนินงานโครงการ4) ประเมินผลผลิตของโครงการโดยใช้รูปแบบการประเมินแบบซิปป์ (CIPP Model )กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการประเมินโครงการครั้งนี้ได้มาจากการเทียบกับตารางกำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างของยามาเน่ (Yamana.1973) มีจำนวนทั้งสิ้น 221 คน ประกอบด้วยผู้บริหารสถานศึกษา หัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้ จำนวน 10 คนครูผู้รับผิดชอบโครงการ จำนวน 14 คน และนักเรียนช่วงชั้นที่ 3 (ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-3) โรงเรียนเทศบาลบ้านสามกอง (ขุนวิเศษนุกูลกิจอุทิศ) ปีการศึกษา 2550 ที่เข้าร่วมโครงการ จำนวน 197 คน
เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ฉบับที่ 1 เป็นแบบสอบถามความคิดเห็นผู้บริหารสถานศึกษา หัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้ และครูผู้รับผิดชอบโครงการ โดยใช้แบบมาตราส่วนประมาณค่า (Rating Scale) 5 ระดับ และแบบสอบถามปลายเปิดความคิดเห็นเกี่ยวกับข้อเสนอแนะในการปรับปรุงโครงการ ฉบับที่ 2 เป็นแบบสอบถามความคิดเห็นนักเรียนที่เข้าร่วมโครงการโดยใช้แบบมาตราส่วนประมาณค่า (Rating Scale) แบ่งเป็น 5 ระดับและแบบสอบถามปลายเปิดความคิดเห็นเกี่ยวกับข้อเสนอแนะการปรับปรุงโครงการ สำหรับสถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน โดยใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์สำเร็จรูป SPSS ส่วนข้อมูลจากแบบสอบถามปลายเปิดนำมาแจกแจงความถี่และนำเสนอด้วยการบรรยายโดยเรียงจากกลุ่มข้อเสนอแนะที่มีความถี่จากมากไปหาน้อย
ผลการประเมิน
1. ผลการประเมินด้านบริบทของโครงการศึกษาแหล่งเรียนรู้และภูมิปัญญาท้องถิ่น นักเรียนช่วงชั้นที่ 3 โรงเรียนเทศบาลบ้านสามกอง (ขุนวิเศษนุกูลกิจอุทิศ) ตามความคิดเห็นของผู้บริหารสถานศึกษา หัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้ และครูผู้รับผิดชอบโครงการ โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก ทั้งนี้เมื่อพิจารณาตามข้อรายการพบว่า โครงการมีวัตถุประสงค์สอดคล้องกับนโยบายของสถานศึกษาและโครงการที่จัดมีประโยชน์ต่อนักเรียน อยู่ในระดับมากที่สุด รองลงมา คือ โครงการเหมาะสมที่จะส่งเสริมให้นักเรียนได้รับความรู้และประสบการณ์ตรงจากแหล่งเรียนรู้และภูมิปัญญาท้องถิ่นและการจัดโครงการเป็นไปตามแนวทางการจัดการศึกษาตามพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และน้อยที่สุด คือ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้การสนับสนุนการจัดโครงการ
2. ผลการประเมินด้านปัจจัยนำเข้าในการดำเนินงานโครงการศึกษาแหล่งเรียนรู้และภูมิปัญญาท้องถิ่นนักเรียนช่วงชั้นที่ 3 โรงเรียนเทศบาลบ้านสามกอง (ขุนวิเศษนุกูลกิจอุทิศ)ตามความคิดเห็นของผู้บริหารสถานศึกษา หัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้ และครูผู้รับผิดชอบโครงการ โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก ทั้งนี้เมื่อพิจารณาตามข้อรายการพบว่า ครูผู้รับผิดชอบโครงการมีความตั้งใจในการดำเนินงานตามโครงการ อยู่ในระดับมากที่สุด รองลงมาคือวิทยากรแหล่งเรียนรู้และภูมิปัญญาท้องถิ่นมีความรู้ ความสามารถและมีความเหมาะสม และน้อยที่สุด คือ งบประมาณในการสนับสนุนมีความเพียงพอ
3. ผลการประเมินด้านกระบวนการในการดำเนินงานโครงการศึกษาแหล่งเรียนรู้และภูมิปัญญาท้องถิ่น นักเรียนช่วงชั้นที่ 3 โรงเรียนเทศบาลบ้านสามกอง (ขุนวิเศษนุกูลกิจอุทิศ)ตามความคิดเห็นของผู้บริหารสถานศึกษา หัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้และครูผู้รับผิดชอบโครงการ โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก ทั้งนี้เมื่อพิจารณาตามข้อรายการพบว่าสถานศึกษามีการจัดโครงการอย่างต่อเนื่องอยู่ในระดับมากที่สุด รองลงมา คือ สถานศึกษามีแผนการปฏิบัติงานตามโครงการอย่างชัดเจน และน้อยที่สุด คือ มีการประชาสัมพันธ์การจัดโครงการให้ผู้ปกครองและหน่วยงานต่างๆ
สำหรับผลการประเมินด้านกระบวนการในการดำเนินงานโครงการศึกษาแหล่งเรียนรู้และภูมิปัญญาท้องถิ่น นักเรียนช่วงชั้นที่ 3 โรงเรียนเทศบาลบ้านสามกอง (ขุนวิเศษนุกูลกิจอุทิศ)ตามความคิดเห็นของกลุ่มตัวอย่างนักเรียนที่เข้าร่วมโครงการ สรุปผลได้ ดังนี้ ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 พบว่า ผลการประเมินในภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาตามข้อรายการพบว่า สูงสุด คือมีการประชุมเพื่อชี้แจงสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับความต้องการของโรงเรียนในการจัดโครงการให้แก่นักเรียนอยู่ในระดับมาก รองลงมา คือ สถานศึกษามีการจัดโครงการอย่างต่อเนื่อง และน้อยที่สุด คือนักเรียนมีส่วนร่วมแสดงความคิดเห็นในการจัดโครงการศึกษาแหล่งเรียนรู้ ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ผลการประเมินในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด เมื่อพิจารณาตามข้อรายการพบว่า การจัดโครงการศึกษาแหล่งเรียนรู้และภูมิปัญญาท้องถิ่นเปิดโอกาสให้นักเรียนได้ใช้แหล่งเรียนรู้อย่างเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด รองลงมา คือ การจัดกระบวนการเรียนรู้ของวิทยากรมีความเหมาะสมให้นักเรียนเกิดการเรียนรู้ และน้อยที่สุด คือ มีการประชุมเพื่อชี้แจงสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับความต้องการของโรงเรียนในการจัดโครงการ ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ผลการประเมินในภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาตามข้อรายการพบว่า สูงสุด คือการจัดกิจกรรมในโครงการศึกษาแหล่งเรียนรู้และภูมิปัญญาท้องถิ่นส่งเสริมให้นักเรียนได้รับความรู้ ประสบการณ์จากแหล่งเรียนรู้และภูมิปัญญาท้องถิ่นอยู่ในระดับมาก รองลงมา คือ การจัดกระบวนการเรียนรู้ของวิทยากรมีความเหมาะสมให้นักเรียนเกิดการเรียนรู้ และน้อยที่สุด คือ นักเรียนได้รับคำแนะนำ ช่วยเหลือดูแลจากครูในการเข้าร่วมกิจกรรม
4. ผลการประเมินด้านผลผลิตของโครงการศึกษาแหล่งเรียนรู้และภูมิปัญญาท้องถิ่นนักเรียนช่วงชั้นที่ 3 โรงเรียนเทศบาลบ้านสามกอง (ขุนวิเศษนุกูลกิจอุทิศ)ตามความคิดเห็นของผู้บริหารสถานศึกษา หัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้และครูผู้รับผิดชอบโครงการ โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก ทั้งนี้เมื่อพิจารณาตามข้อรายการพบว่า นักเรียนมีความสุขในการเข้าร่วมโครงการอยู่ในระดับมากที่สุด รองลงมา คือ นักเรียนมีความตั้งใจเข้าร่วมกิจกรรมในโครงการ และน้อยที่สุด คือ สถานศึกษา ชุมชนและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมีส่วนร่วมในการจัดโครงการ
สำหรับผลการประเมินด้านผลผลิตของโครงการศึกษาแหล่งเรียนรู้และภูมิปัญญาท้องถิ่น นักเรียนช่วงชั้นที่ 3 โรงเรียนเทศบาลบ้านสามกอง (ขุนวิเศษนุกูลกิจอุทิศ) ตามความคิดเห็นของกลุ่มตัวอย่างนักเรียนที่เข้าร่วมโครงการ สรุปผล ได้ดังนี้ ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ผลการประเมินในภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาตามข้อรายการพบว่า สูงสุด คือกิจกรรมที่จัดในโครงการศึกษาแหล่งเรียนรู้และภูมิปัญญาท้องถิ่น ส่งเสริมให้นักเรียนมีคุณลักษณะด้านความมีมนุษยสัมพันธ์ที่ดีอยู่ในระดับมาก รองลงมา คือ นักเรียนสามารถนำความรู้จากการเข้าร่วมโครงการไปเผยแพร่แก่ผู้ปกครอง และน้อยที่สุด คือ กิจกรรมที่จัดในโครงการศึกษาแหล่งเรียนรู้ฯ ส่งเสริมให้นักเรียนมีคุณลักษณะด้านการกล้าแสดงออก ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ผลการประเมินในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด เมื่อพิจารณาตามข้อรายการพบว่า นักเรียนมีความสุขที่ได้เข้าร่วมกิจกรรมในโครงการอยู่ในระดับมากที่สุด รองลงมา คือ นักเรียนมีเจตคติที่ดีต่อการเรียนรู้ และน้อยที่สุด คือ กิจกรรมที่จัดในโครงการศึกษาแหล่งเรียนรู้ฯ ส่งเสริมให้นักเรียนมีคุณลักษณะด้านการกล้าแสดงออก ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ผลการประเมินในภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาตามข้อรายการพบว่า สูงสุดคือ นักเรียนมีความสุขที่ได้เข้าร่วมกิจกรรมในโครงการอยู่ในระดับมาก รองลงมา คือ กิจกรรมที่จัดในโครงการศึกษาแหล่งเรียนรู้และภูมิปัญญาท้องถิ่น ส่งเสริมให้นักเรียนมีคุณลักษณะด้านความอดทน และน้อยที่สุด คือกิจกรรมที่จัดในโครงการศึกษาแหล่งเรียนรู้ฯ ส่งเสริมให้นักเรียนมีคุณลักษณะด้านการกล้าแสดงออก
ข้อเสนอแนะ
1. ควรจัดโครงการศึกษาแหล่งเรียนรู้และภูมิปัญญาท้องถิ่น นักเรียนช่วงชั้นที่ 3 อย่างต่อเนื่องทุกปีการศึกษา เนื่องจากเป็นโครงการที่เกิดประโยชน์ต่อการเรียนรู้ของผู้เรียนโดยตรงและเอื้อให้ผู้เรียนได้มีโอกาสฝึกทักษะต่าง ๆ ด้วย นอกจากนี้แล้วยังช่วยสร้างความสัมพันธ์ระหว่างโรงเรียนและชุมชนตลอดจนหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
2. ควรจัดให้มีการประชุม สัมมนาร่วมกันระหว่างครูผู้รับผิดชอบโครงการ กับบุคลากรในชุมชนและหน่วยงานซึ่งนำนักเรียนไปศึกษาแหล่งเรียนรู้ เพื่อแลกเปลี่ยนข้อคิดเห็นเกี่ยวกับปัญหา อุปสรรค ในการดำเนินงานโครงการซึ่งจะเป็นข้อมูลสำหรับการจัดโครงการในครั้งต่อไปให้ดียิ่งขึ้น
3. กิจกรรมที่จัดในโครงการควรส่งเสริมให้นักเรียนมีคุณลักษณะด้านการกล้าแสดงออก
มากยิ่งขึ้น