10 สถานการณ์เด่นของคนไร้รัฐ ไร้สัญชาติในประเทศไทย ข้อเสนอจาก SWIT เืพื่องานวิจัยและพัฒนาองค์ความรู้เพื่อเสนอต่อเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในวัน ที่ 17 เมษายน 2552 ซึ่งท่านศาสตราจารย์ นพ.วิจารณ์ พานิช จะกรุณามาให้ความคิดเห็นในการวางแผนงาน

สถานการณ์เด่นลำดับที่--3

การติดตามความคืบหน้า และการบังคับใช้กฎหมายใหม่
และยุทธศาสตร์การจัดการปัญหาสถานะและสิทธิบุคคล

สถานการณ์

อันเป็นเป้าหมาย

(Purpose)

 

สถานการณ์อันเป็นวิธีการวิจัยและพัฒนา

(Input)

 

สถานการณ์อันเป็นผลลัพธ์ที่คาดหมาย

(Output)

ผู้รับผิดชอบ

และเครือข่ายฯ

 

·   มกราคม 2548 คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบ ยุทธศาสตร์การจัดการปัญหาสถานะและสิทธิบุคคล

 

·   แต่มีการดำเนินการสำรวจและบันทึกข้อมูลในทะเบียนราษฎรไปเพียงบางกลุ่มตามยุทธศาสตร์ฯ นอกจากนี้การพัฒนาสถานะของบางกลุ่มก็ยังไม่คืบหน้า

 

·   ตลอดจนสิทธิขั้นพื้นฐานที่ได้รับการคุ้มครองตามยุทธศาสตร์ก็ยังไม่ครอบคลุม

 

·   เดือนกุมภาพันธ์ 2551 ที่ผ่านมา กฎหมาย 2 ฉบับที่เอื้อต่อการขจัดปัญหาความไร้รัฐและความไร้สัญชาติถูกประกาศบังคับใช้

 

·   แต่ปรากฎความไม่ครบถ้วนของกฎหมายลูกและนโยบายรองรับ

 

·   SWIT จึงเห็นควรเลือกทำการวิจัย-ติดตามประเด็นประสิทธิภาพในการดำเนินการตามยุทธศาสตร์ฯ และการบังคับใช้กฎหมายใหม่ นี้ เพื่อพัฒนาแนวคิดและวิธีการการจัดการปัญหาที่เกิดขึ้น

 

1)  เฝ้าระวังปัญหาการละเมิดสิทธิ ผ่านการร้องขอความช่วยเหลือจากเจ้าของปัญหา หรือองค์กรเครือข่าย โดยเลือกปัญหาหรือสถานการณ์ที่เป็นตัวแทนของประเด็น

2)  ประสาน-ผลักดันให้เกิดประชาคมวิจัยเพื่อการพัฒนาระบบการติดตามและการให้ความช่วยเหลือในการแก้ไขปัญหา

3)  ประสานงานเพื่อตรวจสอบข้อเท็จจริง

4)  เสนอแนะเจ้าของปัญหา หรือองค์กรเครือข่าย โดยการให้คำแนะนำโดยตรงหรือผ่านช่องทางของ “ห้องเรียนกฎหมาย”

5)  ประสานทำความเข้าใจข้อกฎหมาย นโยบายไปยังหน่วยงานที่ละเมิด

6)  ประสานงานให้องค์กรอิสระที่เกี่ยวข้อง เข้าร่วมมีบทบาท

7)  สนับสนุนให้เกิดการติดตามการแก้ไขปัญหา

8)  ผลักดันให้กลไกการปฏิบัติตามยุทธศาสตร์ฯ และกฎหมายใหม่สามารถทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ

9)  สร้างพื้นที่ถกเถียง/หารือ เพื่อเสนอแนะการปรับปรุงนโยบายและกฎหมาย รวมถึงการบังคับใช้

 

Ø  สามารถสนับสนุนการแก้ไข/ลดอุปสรรคของบุคคลในการพัฒนาสถานะตามยุทธศาสตร์ฯ และกฎหมายใหม่

 

Ø  ภาคราชการและภาคการเมืองทราบปัญหาและมีโอกาสที่จะแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นแล้วหรือกำลังจะเกิดขึ้น

 

Ø  องค์กรอิสระทราบปัญหาและมีโอกาสที่จะออกมาแสดงบทบาทคุ้มครองหรือส่งเสริมการใช้สิทธิของเจ้าของปัญหา

 

Ø  เจ้าของปัญหาและผู้สนับสนุนเจ้าของปัญหาได้รับข้อเสนอแนะในการจัดการปัญหาในช่วงเวลาที่ประสบอุปสรรคการใช้สิทธิ

 

Ø  สามารถสรุปและถอดบทเรียน ปัญหาอุปสรรคของการดำเนินการตามยุทธศาสตร์ฯ และการบังคับใช้กฎหมายใหม่ เพื่อนำไปสู่การปรับปรุงการบังคับกฎหมายและนโยบาย ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ยุติธรรม

 

ผู้รับผิดชอบกิจกรรม (Doer)

1) ดรุณี ไพศาลพาณิชย์กุล

 

ที่ปรึกษากิจกรรม(Adviser)
2) รศ.ดร.พันธุ์ทิพย์ กาญจนะจิตรา สายสุนทร

 

ผู้ร่วมกิจกรรม

(Co – doer)

3) อาจารย์กิติวรญา รัตนมณี (อยู่ระหว่างการทาบทาม)

 

4) อาจารย์อัจฉรา สุทธิสุนทรินทร์ (อยู่ระหว่างการทาบทาม)

 

 

10) สื่อสารสาธารณะกับสังคมไทย เพื่อเสริมสร้างความเข้าใจให้สังคมไทยต่อองค์ความรู้ดังกล่าว

 

Ø  สังคมไทยสามารถรับรู้ และเข้าใจต่อกลไกใหม่ฯ นี้