ผมทำหน้าที่ประธาน กกอ. มา ๔ เดือนเศษแล้ว ผ่านการประชุม กกอ. มาแล้ว ๔ ครั้ง การสัมมนา ๑ ครั้ง การระดมความคิดวงเล็ก ๑ ครั้ง เกิดความเข้าใจเรื่องระบบอุดมศึกษาในบริบทของสังคมไทยเพิ่มขึ้น เมื่อเข้าใจเพิ่มขึ้น คำถามก็เพิ่มขึ้นด้วย
ต่อไปนี้เป็นคำถามที่ผมถามตัวเอง และเอามา ลปรร. ในวงกว้าง เพื่อขอรับฟังความเห็นที่แตกต่างหลากหลาย
• การกำกับดูแลกิจการที่ดี (Good Governance) ต้องทำอย่างซื่อสัตย์สุจริต ยึดถือผมประโยชน์ของผู้เกี่ยวข้อง (Stakeholders ซึ่งในที่นี้คือคนไทยทั้งมวล) เป็นที่ตั้ง ต้องทำหน้าที่อย่างระมัดระวัง เอาใจใส่ และปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ (Compliance) ที่กำหนด และต้องทำหน้าที่อย่างโปร่งใส (Transparency) มีความรับผิดรับชอบต่อการทำหน้าที่ (Accountability)
ในการประชุม กกอ. ชุดที่ ๒ ครั้งที่ ๑ เมื่อเดือนมกราคม ๒๕๕๒ ผมเสนอนโยบายการทำงานของ กกอ. ที่เน้นการเปิดเผยข้อมูลแก่สาธารณะ ซึ่งก็คือเน้นการทำงานอย่างโปร่งใส นอกจากนั้น ยังได้เสนอว่า ให้เน้นการทำงานวิจัยเชิงระบบ แล้วเอาผลการวิจัยนำเสนอเพื่อขอความเห็นจากสาธารณะชนด้วย เพื่อใช้กลไกทางสังคมในการกำกับคุณภาพของอุดมศึกษาอีกทางหนึ่ง
แล้วก็เกิดกรณีละเมิดเกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรบัณฑิตศึกษา โดยสถาบันอุดมศึกษาจำนวนหนึ่ง สกอ. รู้เรื่องเพราะมีผู้ร้องเรียนมา ผมพิเคราะห์เรื่องราวแล้วสงสัยว่าอาจมีความจงใจเลี่ยงโดยผู้บริหาร ทาง สกอ. เสนอให้เก็บเรื่องนี้เป็นความลับ ค่อยแจ้งสถาบันอุดมศึกษาให้แก้ไข จนหากเห็นว่าไม่ปฏิบัติตามแน่แล้วจึงจะเปิดเผยต่อสาธารณชน และแจ้งหน่วยงานรับรองคุณวุฒิ (กพ.)
ผมสงสัยว่า ทำไม กกอ. ไม่ประกาศออกไปเลย ว่าต่อไปนี้ การละเมิดกฎเกณฑ์กติกาจะถูกเปิดเผยต่อสาธารณชน เพื่อใช้กลไกทางสังคมในการควบคุมคุณภาพอุดมศึกษาอีกทางหนึ่ง
ท่านผู้อ่านมีความเห็นอย่างไรครับ
• หลักการบริหารโครงการขนาดใหญ่ มีโครงการหนึ่ง ใช้เงินไปแล้วกว่า ๕ พันล้านบาทในเวลา ๑๐ ปี นำมาขออนุมัติงบประมาณสนับสนุน ๕,๑๐๐ ล้านบาท ในเวลา ๕ ปี ผมมีคำถามว่า
๑. ก่อนอนุมัติโครงการควรมีการประเมินผลงานอย่างเข้มงวดก่อนหรือไม่ เพื่อใช้ผลการประเมินในการปรับปรุงโครงการในระยะที่ ๓ อีก ๕ ปี
๒. โครงการที่ดำเนินการมาแล้ว บางส่วนได้ผลดีมาก แต่บางส่วนได้ผลน้อย จะแยกแยะการสนับสนุนและเงื่อนไขการสนับสนุนอย่างไร
๓. คนที่เป็นหัวหน้าโครงการย่อยควรมีการเปลี่ยนแปลงบ้างหรือไม่ เพราะเวลาผ่านมา ๑๐ ปี น่าจะมีดาวรุ่งวิชาการเกิดใหม่จำนวนไม่น้อย ควรมีนโยบายส่งเสริมให้นักวิชาการรุ่นใหม่ฝีมือดีเข้าไปมีบทบาทเสริมหรือทดแทนคนเก่าที่อายุมากแล้วอย่างไร
กรณีนี้ท่านผู้อ่านมีความเห็นอย่างไรครับ
• หากมีกรณีคณบดีดำเนินการแก้ไขหลักสูตรโดยพละการ ไม่ขออนุมัติจากสภามหาวิทยาลัย ซึ่งเป็นการผิดกฎหมาย และสิ่งที่ทำก็มีผลเสียหายต่อคุณภาพของผู้จบการศึกษาด้วย มหาวิทยาลัยต้องดำเนินการสอบสวนลงโทษหรือไม่
วิจารณ์ พานิช
๔ เม.ย. ๕๒