น่าร้อนอย่างนี้เรามาเที่ยวกันที่น้ำตกทรายขาวกันดีกว่าเรามาดูกันที่ว่าที่นี้บรรยายกาศสวยงามมากขนาดไหน
นํ้าตกทรายขาวเดิมชาวบ้านเรียกว่า “ นํ้าตกกระโถน “ มีต้นกำเนิดจากยอดเขาเเม่นางจันทร์ บนเทือกเขาสันกาลาคีรี เป็นนํ้าตกที่ตกจากหน้าผาสูงประมาณ 30 เมตร ความยาวประมาณ 700 เมตรสองข้างลำธารมีต้นไม้ปกคลุมด้วยป่าดิบชื้นที่อุดมสมบรูณ์อันเป็นเเหล่งกำเนิดของลำห้วยลำธารที่ไหลลงสู่เเม่นํ้าเทพามีเนื้อที 750 ไร่ หรือ 1.15 ตารางกิโลเมตร
จากการบอกเล่าของราษฏรที่อาศัยอยู่บริเวณนั้นได้เล่าว่า พระครูศรีรัตนากร ( ท่านศรีเเก้ว ) เจ้าอาวาสวัดทรายขาวเป็นผู้ค้นพบนํ้าตกแห่งนี้เมื่อประมาณปี พ.ศ. 2475 หลังจากนั้นท่านได้ขอความร่วมมือให้ราษฏรสละเเรงงานในการก่อสร้างศาลา บันไดเหล็กเเละจัดทำถนนขึ้นไปยังนํ้าตก เพื่อให้ประชาชนได้พักผ่อนเเละชมทิวทัศน์ความสวยงามของนํ้าตกเเห่งนี้
หลังจากนั้น ยังได้ปรับปรุงเเละทำถนนจากตลาดนาประดู่ไปยังนํ้าตกทรายขาวเป็นถนนดิน เมื่อปี พ.ศ. 2479 ทำให้นํ้าตกเเห่งนี้มีชื่อเสียงจนถึงปัจจุบันและเป็นที่นิยมของนักท่องเที่ยวเเละประชาชนมากยิ่งขึ้น
อุทยานเเห่งชาตินํ้าตกทรายขาว ตั้งอยู่ในเขตพื้นที่รอยต่อ 3 จังหวัดภาคใต้ตอนล่าง คือ ปัตตานี ยะลา เเละสงขลา เเละอยู่ในเขตป่าสงวนแห่งชาติ 3 เเห่ง คือ ป่าสงวนป่าเเห่งชาติป่าเขาใหญ่ จังหวัดปัตตานี ในเขตอำเภอโคกโพธิ์ จังหวัดปัตตานี ป่าสงวนเเห่งชาติป่าเขาใหญ่ จังหวัดยะลา ในเขตอำเภอเมือง เเละอำเภอยะหา จังหวัดยะลา และป่าสงวนเเห่งชาติป่าเทือกเขาสันกาลาคีรี ในเขตอำเภอสะบ้าย้อย จังหวัดสงขลา มีเนื้อที่จากการสำรวจครั้งเเรกประมาณ 110 ตารางกิโลเมตร หรือ 68,756 ไร่ เป็นอุทยานเเห่งชาติเตรียมการประกาศจัดตั้งโดยได้ผ่านความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรีเเละเลขาธิการรัฐมนตรีแจ้งให้พิมพ์เเผนที่ท้ายพระราชกฎีกา เพื่อจะนำขึ้นทูลเกล้าฯ ลงพระปรมาภิไธยในเดือนมกราคม 2541
ได้มีกลุ่มราษฎรในท้องที่ตำบล ลำพะยา อำเภอเมือง จังหวัด ยะลา ชุมนุมคัดค้านการประกาศจัดตั้งอุทยานเเห่งชาตินํ้าตกทรายขาว เนื่องจากพื้นที่เตรียมการดั้งกล่าวบางส่วนทับซ้อนพื้นที่ทำกินของราษฎรและได้ทำการสำรวจรังวัดเเนวเขตปรับปรุงใหม่โดยส่วนวิศวกรรมป่าไม้กรมป่าไม้เเล้ว ขณะนี้ข้อมูลดังกล่าวได้จัดส่งให้สำนักอุทยานเเห่งชาติ กรมป่าไม้เเห่งชาติ สัตว์ป่า เเละพันธุ์พืช เมื่อเดือนมกราคม 2546 เพื่อพิจารณาดำเนินการต่อไปเเล้ว
