เรื่องให้ข้อคิด

นกที่เลิกร้องเพลง

 

ภาษาคือสิ่งมหัศจรรย์

ทีสามารถแปรสภาพสิ่งนามธรรมอย่างความคิดให้กลายออกมาเป็นรูปธรรมได้

มันจึงแทรกลึกลงไปในกระบวนความคิด วิธีคิด ตลอดจนอารมณ์ของมนุษย์จนกล่าวได้ว่า

เราแทบแยกภาษากับความคิดอ่านจากกันไม่ออก

อารยธรรมต่างๆตลอดจนองค์ความรู้จากศาสตร์ทุกข้อแขนงคงไม่สามารถงอกและเจริญเติบโตได้เลย

หากมนุษย์ชนชาตินั้นปราศจากภาษา

 

น่าทึ่งที่สมองมนุษย์สามารถสร้างเครื่องมือทรงประสิทธิภาพถึงขนาดสามารถย้อนกลับมาพัฒนาสมองได้

 

ทว่าเครื่องมือทุกอย่างย่อมมีประสิทธิภาพที่จำกัด

นักคิดยุคโรแมนติกเชื่อว่า ภาษาไม่สามารถอธิบายถึงอารมณ์ความรู้สึกได้อย่างครบถ้วนสมบูรณ์

นั่นคือ ต่อให้เรามีข้อมูลทางกายภาพและวิทยาศาสตร์มากมายมาเขียนบรรยาย

เป็นหนังสือเล่มหนาโตราวกับภูเขา

ก็ไม่อาจถ่ายทอดความงามและอารมณ์ที่เกิดขึ้น

เมื่อมองดวงดาวระยับฟ้ายามค่ำคืนให้กับคนที่ไม่เคยเห็นได้

 

เพราะเหตุนี้กระมัง

เราจึงไม่อาจมั่นใจได้ว่า คำ ว่ารักที่เราได้ยินจากเขาจะเป็นสิ่งเดียวกับรักที่เรา รู้สึก

 

ปรัชญาเต๋าก็เชื่อว่า ภาวะ(หรือความจริง) บางอย่างก็ไม่สามารถนิยามได้ด้วยถ้อยคำหรือภาษาใดๆ

ทันทีที่เราบรรยายมันด้วยภาษาก็เท่ากับว่าความหมายที่แท้จริงของมันได้ถูกเปลี่ยนแปลงไปแล้ว

การยึดติดความหมายในภาษาและถ้อยคำ

จึงทำให้เราไม่สามารถเข้าถึงความเป็นจริงนั้นได้

 

ในช่วงต้นศตวรรษที่สิบเก้า

การค้นพบทฤษฎีควอนตัม ที่เกี่ยวข้องกับปรากฏการณ์ของสิ่งเล็กจิ๋วในระดับอะตอม

ทำให้นักฟิสิกส์และนักปรัชญาต้องตระหนังถึงปัญหาที่เกิดจากการใช้ภาษาอย่างจริงจัง

เมื่อพวกเขาพบว่าปรากฏการณ์หลายอย่างในโลกของอะตอม เป็นสิ่งใหม่ที่ไม่เคยมีใครพบเห็น

เรื่องไม่น่าเป็นไปได้อย่างการที่อนุภาคราวกับสามารถเคลื่อนที่ไปทางซ้ายพร้อมๆกับไปทางขวา

จนถึงการที่อนุภาคสามารถเกิดการเปลี่ยนตำแหน่งโดยปราศจากการเคลื่อนไหว

เกิดอย่างเป็นปกติในโลกของอะตอม

คำอธิบายต่อปรากฏการณ์เหล่านี้จึงไม่เคยอยู่ในสามัญสำนึกของมนุษย์เลย

แต่นักวิทยาศาสตร์กลับต้องใช้ภาษาที่มีอยู่และคำเก่าๆที่เคยชินมาใช้เรียกและอธิบายสิ่งใหม่ที่ค้นพบ

จนในที่สุดก็เกิดความเข้าใจผิดและปัญหาทางแนวคิดตามมา

 

ถึงภาษาจะเป็นฐานให้ความคิดวางอยู่ได้

แต่มันก็เป็นกรอบของความคิดไปพร้อมกัน

 

วิธีการสื่อสารแบบใหม่(ที่มีประสิทธิภาพดีกว่าภาษา)อาจเป็นเรื่องจำเป็น

แต่เราจะคิดวิธีนั้นออกได้อย่างไรในเมื่อเรายังคิดเป็นภาษาอยู่

มันคงยากพอๆกับการที่มนุษย์ยุคแรกๆเริ่มคิดสร้างภาษาทั้งที่ตอนนั้นยังไม่มีภาษา

และเราถึงจะคิดการสื่อสารใหม่ขึ้นมาได้

ก็ยากอยู่ดีที่จะทำให้คนอื่นๆในสังคมยอมรับและเข้าใจเหมือนเรา

 

แต่มนุษย์ที่เลิกใช้ภาษาก็เหมือนกับนกที่เลิกร้องเพลง

ถ้าวันที่โลกที่ไร้ภาษามาถึงจริงๆ

มนุษย์คงวิวัฒนาการให้เห็นครั้งใหญ่