ว่าด้วยอาณาจักรสุโขทัย

อาณาจักรสุโขทัยตั้งอยู่บริเวณลุ่มแม่น้ำยมและน่านในเขตภาคเหนือตอนล่างเย็นวันหนึ่งเมื่อ 20 กว่าปีที่แล้วผมเข้าไปในอุทยานทางประวัติศาสตร์แห่งนี้ได้ไปไหว้พระประธานองค์ใหญ่ตรงนั้นเคยเป็นที่แสดงหนังเรื่องไผ่แดงที่มีพระประธานองค์นี้ละพูดได้ถ้าผมจำไม่ผิดนะ

ช่วงนั้นผมได้ย้อนนึกดูเรื่องราวในอดีตที่บริเวณนี้เป็นการรวมตัวเมืองศรีสัชนาลัยและเมืองสุโขทัยตามหลักศิลาที่ 2 ท้าวความถึงพ่อขุนศรีนาวนำถมปกครองเมืองศรีสัชนาลัยสุโขทัยเมื่อกลางราว พ.ศ. 1800 ปี  พระองค์มี  2 พระโอรส ชื่อพระยาคำแหงพระรามกับพ่อขุนผาเมือง  เมื่อสิ้นสมัยพระองค์เกิดมีขุนนางขอมเข้ามายึดเมืองสุโขทัย 

ฝ่ายพ่อขุนผาเมืองและพระสหายชื่อพ่อขุนบางกลางหาวเจ้าเมืองบางยางรวมพลังปราบศึกได้สำเร็จแล้วยกให้พระสหายปกครองเมืองสุโขทัยในนามพ่อขุนศรีอินทราทิตย์  เป็นปฐมกษัตริย์ราชวงศ์พระร่วงส่วนพ่อขุนผาเมืองกลับไปครองเมืองราดและมีความเจริญสูงสุดในสมัยพ่อขุนรามคำแหงมหาราช ( พ.ศ. 1822-1841 )

 แล้วเมืองสุโขทัยเริ่มเสื่อมอำนาจลงและกลับมามีอำนาจอีกครั้งในสมัยพระมหาธรรมราชาลิไท ( พ.ศ.1890-1911, 1917 ) ภายหลังสิ้นสมัยพระมหาธรรมราชาลิไทแล้วเมืองสุโขทัยก็เสื่อมอำนาจลงและในราว พ. ศ. 1921-1931  อาณาจักรสุโขทัยก็ตกเป็นเมืองขึ้นของอาณาจักรอยุธยาในช่วงพระมหาธรรมราชาที่ 2

แต่เมืองสุโขทัยฟื้นอีกราว พ. ศ. 1931-1962 และเกิดมีการแย่งชิงบัลลังก์ระหว่างพระยาบาลกับพระยาราม  ซึ่งเป็นโอรสของพระมหาธรรมราชาไสยลือไท ที่ 3 เป็นเหตุให้ทางอยุธยาเข้าแทรกแซงและยึดอำนาจเมืองสุโขทัยได้เด็ดขาดโดยรวมแผ่นดินเข้ากับอาณาจักรอยุธยาเมื่อราว พ. ศ. 2006 ปีนั้นแล.