...
"ตรวจเต้านมด้วยตนเองอย่างไร มะเร็งไม่ถามหา" เป็นสโลแกน (slogan = คำขวัญ คำโฆษณา) ที่กระทรวงสาธารณสุขใช้ในการรณรงค์ให้ผู้หญิงไทยอายุ 20 ปีขึ้นไปใส่ใจสุขภาพ... ด้วยการตรวจเต้านมทุกเดือนหลังประจำเดือนหมด 3-7 วัน
วิธีการไม่ยากคือ ให้นับวันที่ประจำเดือนมาวันแรกเป็นวันที่ 1 พอถึงวันที่ 10 ให้ตรวจได้เลย ถ้าไม่มีประจำเดือน หรือประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอให้ตรวจในวันเดียวกันของทุกเดือน จะเป็นวันที่ 1, วันที่ 10 หรือวันที่ตรงกับวันเกิด และตรวจวันเดียวกันของทุกเดือน
...
หลักการในการตรวจเต้านม... เรื่องแรกที่ลืมไม่ได้คือ ต้องตรวจรักแร้ด้วยทุกครั้ง สาเหตุเนื่องจาก...
-
(1). เต้านมไม่ได้มีรูปกลมแบบซาลาเปาหรือไข่ดาว ทว่า... มีรูปร่างคล้ายหยดน้ำ ส่วนหางของ "หยดน้ำ" ยื่นเข้าไปในรักแร้ ถ้าไม่คลำรักแร้จะตรวจเต้านมได้ไม่ครบทั้งเต้า
-
(2). มะเร็งเต้านมมีแนวโน้มจะแพร่กระจายไปยังต่อมน้ำเหลืองรักแร้... คนไข้หลายๆ คนคลำต่อมน้ำเหลืองบริเวณนี้ได้ก่อนคลำก้อนในเต้านม
...
เรื่องที่สองคือ เต้านมที่มีรูปคล้ายหยดน้ำตั้งอยู่บนกล้ามเนื้อหน้าอก... ถ้ากล้ามเนื้อนี้เกร็งตัวจะทำให้การตรวจขาดความแม่นยำ
วิธีที่ดีคือ ตรวจเต้านมข้างไหน ให้ยกแขนข้างนั้นขึ้นสูง และปล่อยแขนแบบสบายๆ ไม่เกร็ง... เมื่อกล้ามเนื้อหย่อนตัวลงจะทำให้ตรวจได้แม่นยำยิ่งขึ้น (ดังภาพด้านล่าง)
...
ภาพที่ 1: แสดงการตรวจเต้านมที่ถูกวิธี คือ ตรวจเต้า(นม)ข้างไหน ให้ยกแขนข้างนั้นขึ้นสูง ปล่อยตามสบาย ไม่เกร็ง และใช้นิ้วมือข้างตรงข้ามตรวจ ... เรื่องที่สามคือ ควรตรวจทั้งในท่ายืน (หรือนั่ง) และท่านอน... ถ้าตรวจท่าเดียวอาจจะตรวจได้ไม่ครบทั้งเต้า ทำให้พลาดโอกาสตรวจพบเนื้องอกตั้งแต่ขนาดเล็กไปอย่างน่าเสียดาย เรื่องที่สี่คือ ควรตรวจหน้ากระจกเงาในท่ายืน (หรือนั่ง) เพื่อเปรียบเทียบเต้านม หัวนม และผิวหนังทั้งสองข้างว่า เท่ากันหรือไม่ เปลี่ยนไปจากเดิมหรือไม่ ... ภาพที่ 2: ท่ายืนหน้ากระจก ปล่อยแขนลงข้างลำตัว ... ... ภาพที่ 3: ท่ายืนหน้ากระจก ยกแขนขึ้น ... ท่าที่ 4: ท่ายืนหน้ากระจก วางมือที่เอว โน้มตัวไปทางด้านหน้าเล็กน้อย เกร็งหน้าอก (ถ้าทำไม่เป็น... ให้ใช้มือกดลงที่เอว แล้วดันข้อศอกไปด้านหน้า กล้ามเนื้อหน้าอกจะเกร็งตัวขึ้นมาเอง) ... ภาพที่ 5: นอนราบ... ใช้หมอนเตี้ยๆ หรือม้วนผ้ารองใต้เต้านมข้างที่ต้องการตรวจ (ในภาพคือ ข้างขวา) ตรวจข้างไหนยกแขนข้างนั้นขึ้น-ไม่เกร็ง ใช้นิ้วมือข้างตรงข้ามตรวจ ... ภาพที่ 6: แสดงตำแหน่งปลายนิ้วมือ (นิ้วชี้-กลาง-นาง หรือนิ้วที่ '2-3-4') ตำแหน่งที่มีประสาทรับความรู้สึกได้ดีคือ ปลายนิ้วด้านฝ่ามือบริเวณที่แต้มจุดสีแดง เวลาตรวจเต้านมให้นำนิ้ว 3 นิ้วมาเรียงชิดกันดังภาพ อย่าให้นิ้ว 3 นิ้วนี้แยกออกจากกัน ... อย่าใช้นิ้ว 2 นิ้วตรวจ เนื่องจากการใช้นิ้วตรวจทีละ 2 นิ้วอาจทำให้เกิดการ "คีบ" เนื้อเต้านมคล้ายๆ ตะเกียบคีบอาหาร ซึ่งอาจทำให้เข้าใจผิด คิดว่า เนื้อเต้านมปกติกลายเป็นก้อนได้ง่าย เวลาตรวจเต้านม... ให้ใช้วิธีเลื่อนนิ้วมือไปบนผิวเต้านมโดยไม่ยกขึ้น เนื่องจากถ้ายกขึ้นยกลงจะทำให้ตรวจข้ามเนื้อเต้านมบางส่วนไป และตรวจไม่ครบทุกส่วน ... ... ภาพที่ 7: แสดงการตรวจเต้านมแบบเป็นรูปก้นหอย เริ่มจากหัวนม กดนิ้วมือลง ตรวจไปคลึงไปเป็นรูปวงกลมโดยไม่ยกนิ้วมือขึ้น แล้วค่อยๆ เลื่อนนิ้วมือไปบนเต้านมห่างจากหัวนมไปทีละน้อย ภาพรวมของการตรวจแบบเป็นรูปก้นหอยคือ เริ่มจากหัวนม ค่อยๆ เลื่อนนิ้วมือไปรอบๆ หัวนมเป็นรูปก้นหอย และจบที่รักแร้ ... ภาพที่ 8: ท่าตรวจช่วงอาบน้ำ ... ภาพที่ 9: แสดงการกด 3 ระดับ ... อาจารย์จากกระทรวงสาธารณสุขแนะนำเคล็ดไม่ลับในการป้องกันมะเร็งเต้านมด้วยวิธีดังต่อไปนี้ ... ถึงตรงนี้... ขอให้พวกเรามีสุขภาพดีไปนานๆ ครับ ... 
ที่มา
-
ขอขอบพระคุณ > คู่มืออาสาสมัครสาธารณสุข: รณรงค์ตรวจเต้านมด้วยตนเอง มะเร็งไม่ถามหา. กระทรวงสาธารณสุข. 2552.
-
ขอขอบพระคุณ > อ.นพ.ศิริชัย ภัทรนุธาพร สสจ.ลำปาง + อ.นพ.โอฬาร ยิ่งเสรี ผอ.รพ.ห้างฉัตร + อ.อรพินท์ บุญเสริม + อ.อนุพงษ์ แก้วมา > สนับสนุนเทคนิค iT.
-
ข้อมูลในบล็อกมีไว้เพื่อส่งเสริมสุขภาพ ไม่ใช่วินิจฉัยหรือรักษาโรค > ท่านที่มีโรคประจำตัว หรือมีความเสี่ยงโรคสูง ควรปรึกษาหมอที่ดูแลท่านก่อนนำข้อมูลไปใช้
-
นพ.วัลลภ พรเรืองวงศ์ โรงพยาบาลห้างฉัตร ลำปาง สงวนลิขสิทธิ์ > ยินดีให้ท่านผู้อ่านนำไปเผยแพร่ได้ ห้ามนำไปใช้เพื่อการค้า > 23 มีนาคม 2552.
ขอบพระคุณอาจารย์หมอค่ะ
ดิฉัน อาจมีสิทธิ์เป็นมะเร็งเต้านมได้มากหน่อย
เพราะคุณแม่เป็นแล้ว....ก็ตรวจประจำค่ะ ระวังเรื่องอาหารด้วยค่ะ
แต่ไม่เครียดนะคะ....แค่ระวังตัวมากกว่าคนอื่นค่ะ
เรื่องนี้มีเนื้อหาสาระที่เป็นประโยชน์มากๆเลยค่ะ
ขอบคุณค่ะที่นำมาเล่าสู่กันฟัง
เนื้อหาละเอียดมากกว่าที่เคยทราบค่ะ
ขอขอบคุณทุกๆ ท่าน + ทุกๆ ความเห็นครับ...
ขอขอบพระคุณต้นฉบับจากคู่มือของกระทรวงสาธารณสุขครับ...