ชิ้นส่วน “จิ๊กซอว์” ของเรื่องราวดีๆ หรือ SS – Success Story ที่ประเทศไทยมีอยู่ มีมากมาย    แต่ส่วนหนึ่งซุกซ่อนอยู่ มีคนจำนวนน้อยได้รับรู้หรือเห็นคุณค่า    มองจากมุม “ทุนของสังคม” SS เหล่านี้เหมือนเป็น “เพชรในตม”

          ผมจึงรู้สึกสนุก และท้าทาย ที่จะใช้ชีวิตส่วนที่ยังเหลืออยู่ทุ่มเททำงานนี้   งานต่อจิ๊กซอว์ประเทศไทย   เป็นการทำงานแบบไม่ทำงาน    คือยุยงส่งเสริมให้คนอื่นทำ  

          การสื่อสาร “เพชรในตม” ออกมาให้สังคมรับรู้ เป็นเรื่องท้าทาย    เพราะสังคมของเราเป็นสังคมข่าวร้าย    ไม่ใช่สังคมข่าวดี    เมื่อไรหนอสื่อมวลชนไทยจึงจะสื่อสารทั้งข่าวร้ายและข่าวดีในสัดส่วนพอๆ กัน  

          เมื่อไรหนอมนุษย์เราจึงจะสนุกและสนใจรับข่าวดี มากกว่าข่าวร้าย   เมื่อนั้นสื่อมวลชนก็จะหันมาเสนอข่าวดี   ที่จริงสื่อมวลชนที่เสนอข่าวดีก็มีนะครับ   เช่นทีวีช่องของมูลนิธิฉือจี้ ที่ไต้หวัน    เป็นทีวีติดอันดับคนชมมากเสียด้วย   เข้าใจว่าทีวีไทยช่องใหม่ คือ Thai PBS ก็มีแนวคิดนี้อยู่มาก    มีการนำเอาเรื่องราวดีๆ  ของคนเล็กคนน้อย ออกเผยแพร่ น่าชื่นชมมาก    ทำให้ “สะเก็ด SS” ในสังคมไทยกระจายออกไปเป็นที่รับรู้กันมากขึ้น   แต่ก็ยังนับว่าน้อย  

          นั่นเป็นการกระจายข่าวให้คนรับรู้ “จิ๊กซอว์”   ยังไม่ใช่การต่อ “จิ๊กซอว์”

          เครื่องมือในการต่อ “จิ๊กซอว์” ที่ผมรู้จักคือ Scenario Technique    ที่จะต้องมีคนจากหลากหลายประสบการณ์ชีวิตมาทำกระบวนการร่วมกัน    แต่ละคนมีสมาธิจดจ่อกับกระบวนการ    มีเวลายาวพอสมควร เช่น ๒ – ๓ วัน

          ที่จริง Scenario Technique เป็นเครื่องมือสำหรับวาดฉากอนาคต    มองอนาคตยาวๆ    แต่เมื่อผมไปร่วมกระบวนการนี้เมื่อวันที่ ๒๘ ก.พ. ๕๒ ที่สถาบันคลังสมองฯ จัดที่สวนสามพราน    ผมก็เห็นว่ามันเป็นเครื่องมือช่วยให้เรารู้จักประเทศไทยดีขึ้นด้วย

          แปลกนะครับ  คนไทยเก่งๆ ทั้งหลาย ไม่รู้จักประเทศไทย    หรือรู้จักประเทศไทยจากเพียงบางมุมเท่านั้น  

          จริงๆ แล้วไม่แปลก    ความเป็นจริงก็คือ คนเราไม่เข้าใจความเป็นทั้งหมดของสรรพสิ่ง    เราเข้าใจเพียงบางมิติ หรือบางส่วนเท่านั้น  

          ดังนั้น หากมีการต่อ “จิ๊กซอว์” ภาพสี่มิติของสังคมไทย   เราก็จะเข้าใจสังคมดีขึ้น ครบถ้วนขึ้น

          การต่อ “จิ๊กซอว์” นี้ ต่อคนเดียวไม่ได้   และต่อโดยกลุ่มคนที่คิดเหมือนๆ กัน  มีประสบการณ์ชีวิตเหมือนๆ กัน ก็ไม่ได้    ต้องต่อด้วย “กาว” แห่งความแตกต่างหลากหลาย   จึงจะได้ภาพที่สมจริงมากหน่อย   โดยที่ภาพจริงเป็นอย่างไรไม่มีใครรู้  

          ชีวิตเพื่อการต่อ “จิ๊กซอว์”   เพื่อสร้างสรรค์สังคมนี้ น่าสนุกมากครับ

วิจารณ์ พานิช
๑ มี.ค. ๕๒