มาแล้วภาษาเหนือเบื้องต้นที่ควรรู้

  กำเมืองเจ้า  

บอกรายละเอียดคร่าวๆเกี่ยวกับภาษาเหนือจ้า :
ภาษาเหนือฟังแล้วมัน จะแบบ เหมือนกับ สุภาพๆอะ แต่พวกที่ไม่สุภาพจะไม่ค่อยพูด ส่วนภาษาอีสานมันจะรู้สึกแบบ ฟังแล้วดูตรงๆ ไม่อ้อมค้อม บางคำฟังแล้วเพราะ อย่างเช่น อีสานแท้ อีสานลาว ประมาณนี้อะ แล้วภาษาเหนือ คำว่า "เจ้า" ที่ได้ยินทางทีวี มันเป็นของผู้หญิง ส่วนชายก็จะพูด "ครับ" เหมือนทั่วไป แล้วมันก็จะมีพยัญชนะต่างจากภาษากลาง เช่น
* ร ในภาษากลาง พอพูดในภาษาเหนือก็จะเป็น ฮ อย่างคำว่า "ไปเรียนกันเถอะ" ก็จะเป็น "ไปเฮียนกันเต๊อะ"
* จาก "ถ" ในภาษากลาง ก็จะเป็นตัว "ต"
* จาก "ช" ก็จะเป็น "จ" เช่นคำว่า "ชาวเหนือ" ก็จะเป็นคำว่า"จาวเหนือ" "เชียงราย" ก็จะเป็นคำว่า "เจียงฮาย"
* แล้วก็แบบ พวกคำว่า "มั๊ย" "ปะ" จะมีคำพิเศษๆพวก "ดีก่อ?" แปลว่า "ดีมั๊ย" ส่วนอีสานก็จะใช้คำว่า "ดีบ่"
* เอ่อ อะไรอีกวะ คำว่า"ใช่มั๊ย" จะเป็น"ใช่ก่อ" หรือ "ก๊ะ"
* "ไว้ใจได้มั๊ย" ก็จะพูดว่า " ไว้ใจได้ก๊ะ"
* "นู่น" (บอกทิศ) จะใช้คำว่า "ปู๊น"

ที่ได้ยินคำพูดที่ว่า "อู้กำเมือง" นี่คืออะไรหรอ? :
กำเมือง ก็คือ ภาษาเหนือที่ใช้ในเชียงใหม่ ลำพูน ลำปาง อย่างพะเยานี่ก็มีหลายภาษา ที่หมูบ้านเพื่อนที่อยู่ในอำเภอเชียงคำก็เป็น "ภาษาลื้อ" คำแปลกๆในภาษาเหนือ ก็เช่น "ลงต๊อง" แปลว่า "ท้องเสีย" ประมาณนี้นะ

 

ภาษาเหนือ

ภาษาเหนือหรือภาษาล้านนาเป็นภาษาย่อยหรือภาษาถิ่นของภาษาไทย ใช้กันในดินแดนล้านนา 8 จังหวัดทางภาคเหนือของประเทศไทย ได้แก่ เชียงใหม่ เชียงราย พะเยา แพร่ น่าน ลำปาง ลำพูน และแม่ฮ่องสอน

ความแตกต่างของภาษาพูด (คำเมือง) ระหว่างภาษากลางและภาษาเหนือคือ การใช้คำศัพท์ พยัญชนะ สระ หรือวรรณยุกต์ต่างกัน ตัวอย่างเช่น

คำศัพท์ต่างกัน
(ภาษากลาง - ภาษาเหนือ)

ยี่สิบ - ซาว
ไม่ -
บ่
เที่ยว - แอ่ว
ดู - ผ่อ
สวย - งาม
อีก - แหม
นาน - เมิน
สนุก, ดี, เพราะ - ม่วน
อร่อย - ลำ
ข้าวเช้า - เข้างาย
ข้าวเที่ยง - เข้าตอน
ข้าวเย็น - เข้าแลง

พยัญชนะต่างกัน
เชียงใหม่ -
เจียงใหม่ (ภาษาเหนือไม่มีเสียง ช ช้าง)
ร้อน - ฮ้อน (ภาษาเหนือไม่มีเสียง ร เรือ)
พี่ - ปี้
ที่ - ตี้

สระต่างกัน
เห็น -
หัน
เอว - แอว
ให้ - หื้อ

วรรณยุกต์ต่างกัน
กิน -
กิ๋น
จาน - จ๋าน

ประโยคสุภาพ
ครับ -
คั่บ
ค่ะ - เจ้า

ตัวอย่างวลีที่ใช้บ่อย
สวัสดีค่ะ -
สวั๋สดีเจ้า
สบายดีไหม - สบายดีบ๋อ
เป็นอย่างไรบ้าง - เป๋นจะใดพ่อง
มาจากไหน - ลุ่กไหนมา
กินข้าวแล้วหรือยัง - กิ๋นเข้าแล้วกา
อร่อยไหม - ลำก่อ
ขอบคุณมาก - ยินดีจ้าดนัก
ขอโทษ - ขอสูมาเต้อะ
ไม่เป็นไร - บ่เป๋นหยัง
จะกลับก่อนนะ - จะปิ้กก่อนเน่อ
พี่ชายชื่ออะไรค่ะ - อ้ายจื้ออะหยังเจ้า
คอยเดี๋ยวนะ - ท่ากำเน่อ
ไปทางไหน - ไปตางใด
เท่าไหร่ - เต้าใด
แล้วพบกันใหม่ - แล้วป๋ะกันใหม่

ที่มา:http://www.geocities.com/chiangmaivegetarian/language/language.htm มังสวิรัติเชียงใหม่

 

 

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน มารู้จักจังหวัดพะเยา

คำสำคัญ (Tags)#กำเมือง

หมายเลขบันทึก: 248586, เขียน: 15 Mar 2009 @ 15:39 () , แก้ไข, 23 Jun 2012 @ 22:59 (),  | , สัญญาอนุญาต: ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน, ความเห็น: 30, อ่าน: คลิก
บันทึกล่าสุด


ความเห็น (30)

snand
IP: xxx.28.21.4
เขียนเมื่อ 

อยากรู้ว่ารักมักมายภาษาเหนือพูดว่าไงอ่ะ

หล่อสุดสุด
IP: xxx.19.231.4
เขียนเมื่อ 

สึ่งตึง แปลว่าโง่คับ

ในบันทึกของปุ้ยก็มีนะจ๊ะ...ลองเข้าไปดูนะ...ร้อยเรื่องเมืองล้านนา...อิอิ...ช่วยการเผยแพร่วัฒนธรรมล้านนาจ้า..

คนเมืองเหนือ ต้องอู้กำเมือง เป็นการอนุรักษ์ภาษาท้องถิ่น ภูมิใจค่ะ

ภาษาถิ่นแต่ละที่ต่างก็มีเอกลักษณ์อ่ะนะ คนแต่ละท้องถิ่นก็ควรจะภูมิใจในการพูดภาษาถิ่นของตนเองเนาะ

อินเลิฟ
IP: xxx.128.10.9
เขียนเมื่อ 

คำว่า " รักมักมาย " เหนือเค้าพูดว่า ฮักมักมาย , ฮักปะล้ำปะเหลือ , ฮักปะเล้อปะเต๋อ , ฮักหลายๆ

*------*
IP: xxx.149.25.239
เขียนเมื่อ 

เป็นคนใต้แต่ชอบภาษาเหนือ

ไม่รู้ทำไม

ภาษาบ้านเองไม่ค่อยชอบ

แต่ก็พูดได้มั่งแหละ

p0okpui
เขียนเมื่อ 

ใช่เจ้า

เราก็พูดเหนือนะ

แต่เราพุดเจ้าลงท้ายคำไม่เป็นอ่ะ

เพราะเราเป็นคนเหนือประยุกต์

แต่คำอื่นก้พูดเหมือนกัน

อืม

เมื่อก่อนเราเคยอายที่พูดภาษาเหนือ

แต่ตอนนี้ไม่ล่ะ

ภูมิใจมากกว่า

มอริสัน
IP: xxx.27.146.119
เขียนเมื่อ 

จ๊าดลำ

อิอิ

IP: xxx.7.144.15
เขียนเมื่อ 

รักมายภาษาเนหือเค้าพูว่า

"ฮักจ๊าดนัก"

ด.ช.ธีรศักดิ์ สงวนศรี
IP: xxx.47.92.42
เขียนเมื่อ 

ใช่เจ้า

เราก็พูดเหนือนะ

แต่เราพุดเจ้าลงท้ายคำไม่เป็นอ่ะ

เพราะเราเป็นคนเหนือประยุกต์

แต่คำอื่นก้พูดเหมือนกัน

อืม

เมื่อก่อนเราเคยอายที่พูดภาษาเหนือ

แต่ตอนนี้ไม่ล่ะ

ภูมิใจมากกว่า

ปอย
IP: xxx.122.217.187
เขียนเมื่อ 

ขอบคุณมากค่ะ

-
IP: xxx.175.150.10
เขียนเมื่อ 

สึ่งตึง แปลว่าซื่อบื้อเน้อ

ง่าว แปล ว่าโง่

เฮาอยู๋ ชาวกังราว เน้อ

ไป๋ล่ะเน้อ ฮักเน้อ ละอ่อนง่าว

สุภาษร
IP: xxx.10.149.189
เขียนเมื่อ 

ภาษาเหนือ เป็นภาษาที่พุด ยากมากเลยค่ะ

แต่ ก้อยากเรียนรุ้ให้มากๆ ยากพุดภาษาเหนือให้ได้

สนุกดี ....

ice
IP: xxx.27.83.12
เขียนเมื่อ 

ดีดีดีดีดีดีดีดีดีดีดีดีดีดีดีดีดีดีดีดีดีมากมากมากมากมากมากมากมากมากมากมาก 55555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555

ไม่เอ่ยนามเจ้า
IP: xxx.89.103.47
เขียนเมื่อ 

ฮักจาวเหนือแต้ๆ เจ้า จาวเหนือน่าฮักน้อเจ้า บ่ใจ่จาวเหนือเจ้า แต่เป็นที่รักชาวเหนือคร้า

นู๋น่าฮัก
IP: xxx.97.0.71
เขียนเมื่อ 

กำลังจะเป็นสะใภ้เหนือคะ ก็เลยเข้ามาผ่อ เพราะอู้คำเมืองอู้บ่จ้าง จ้าว

kid
IP: xxx.24.121.218
เขียนเมื่อ 

ชอบมากๆคับ

น้ำหวาน
IP: xxx.206.233.223
เขียนเมื่อ 

เทอรู้มั๊ยเทอเปนผุ้ชายคนเเรกที่ฉันรัก และเทอก็ทำให้ฉันเสียใจมากที่สุดเลย พูดยังไง ภาษาเหนือ ชอบค่ะ อยากพูดได้ อิอิ : ))

ศันสนีย์
IP: xxx.108.194.153
เขียนเมื่อ 

พี่ค่ะ แหลว หรือแหล๋ว แปลว่าอะไรค่ะ คนที่บ้านชอบเรียกมาตั้งแต่เด็กแล้ว

ปาเจรา
IP: xxx.48.35.96
เขียนเมื่อ 

ขอบคุณค่ะ

Supansa_Janmanee
IP: xxx.172.224.27
เขียนเมื่อ 

รักมากมายภาษาเหนือ พูดว่า ฮักแต้ฮักว่า ค่ะ

ชัยพัฒน์
IP: xxx.9.140.117
เขียนเมื่อ 

เเล้วคำว่า เค้าไม่เคยเบื่อเตงเลยนะ

แพรวา
IP: xxx.230.157.130
เขียนเมื่อ 

แล้วคำว่าฉันเสียใจ

หนุ่ม
IP: xxx.5.234.144
เขียนเมื่อ 

เทอรู้มั๊ยเทอเปนผุ้ชายคนเเรกที่ฉันรัก และเทอก็ทำให้ฉันเสียใจมากที่สุดเลย

ภาษาถิ่นเหนือ : ตั๋วฮู้ก่อว่าตั๋วเป๋นป้อจายคนแรกเลยตี้ย๊ะฮื้อเปิ้นฮักตั๋ว แหมบ่ปอตั๋วก่ะย๊ะฮื้อเปิ้นเสียใจ๋ตี้สุดเลยฮู้ก่อ

๓าหวาu
IP: xxx.230.215.28
เขียนเมื่อ 

ผมคนอีสาน อยู่ หนองคาย แต่อยากพูด ภาษาเหนือ ถ้าพูดได้ คือความสุดยอดใน ชีวิต ของผมเลย แต่ก็จะฝึกไปเลื่อยๆ

ปาริชาติ เส้งเงิน
IP: xxx.229.36.36
เขียนเมื่อ 

ไปยังที่พักภาษาเหนือ อีสานว่ายังไงค่ะ

Kronrik
IP: xxx.96.181.53
เขียนเมื่อ 

ตะก๋อนผมอายเวลาอู๋ภาษาเหนื๋อ กับคนอื่น

แต่ต๋อนนี้ผม บ่ะเกยอ่ายเลยครั๋บ เป๋นดี้แฮ๋มได๋อู๋และเผ่ยแผร่ภาษาเฮาฮื่อคนฮู้จัก

หนุ่มเหนือ
IP: xxx.68.6.71
เขียนเมื่อ 

เอ่อ อะไรอีกวะ คำว่า"ใช่มั๊ย" จะเป็น"ใช่ก่อ" หรือ "ก๊ะ"บ้านเปิ้ลอู้ว่าแม่นก่อ/แม่นก๋า/ไจก้อ แม่นแล้ว/ไจแล้ว

ปีเตอร์
IP: xxx.158.167.62
เขียนเมื่อ 

ผมอ่ะ มาอยู่เชียงใหม่ได้ไม่กี่เดือน อยากพูดคำเมืองได้ เวลาเห็นเขาพูดกันแล้วอยากอู้บ้าง โดนพูดกำเมืองใส่ ก็เงิบจ้า อายดิ พูดไม่ได้ มีแต่คนคิดว่าอยู่เชียงใหม่ คงเพราะขาวมั้ง ตอนนี้ก็กำลังหัดพูดบ้าง พิมบ้าง คำง่ายๆแม้สำเนียงจะไม่ได้ แต่ยอมรับว่ายากอ่ะ