กำเมืองเจ้า

บอกรายละเอียดคร่าวๆเกี่ยวกับภาษาเหนือจ้า :
ภาษาเหนือฟังแล้วมัน จะแบบ เหมือนกับ สุภาพๆอะ แต่พวกที่ไม่สุภาพจะไม่ค่อยพูด ส่วนภาษาอีสานมันจะรู้สึกแบบ ฟังแล้วดูตรงๆ ไม่อ้อมค้อม บางคำฟังแล้วเพราะ อย่างเช่น อีสานแท้ อีสานลาว ประมาณนี้อะ แล้วภาษาเหนือ คำว่า "เจ้า" ที่ได้ยินทางทีวี มันเป็นของผู้หญิง ส่วนชายก็จะพูด "ครับ" เหมือนทั่วไป แล้วมันก็จะมีพยัญชนะต่างจากภาษากลาง เช่น
* ร ในภาษากลาง พอพูดในภาษาเหนือก็จะเป็น ฮ อย่างคำว่า "ไปเรียนกันเถอะ" ก็จะเป็น "ไปเฮียนกันเต๊อะ"
* จาก "ถ" ในภาษากลาง ก็จะเป็นตัว "ต"
* จาก "ช" ก็จะเป็น "จ" เช่นคำว่า "ชาวเหนือ" ก็จะเป็นคำว่า"จาวเหนือ" "เชียงราย" ก็จะเป็นคำว่า "เจียงฮาย"
* แล้วก็แบบ พวกคำว่า "มั๊ย" "ปะ" จะมีคำพิเศษๆพวก "ดีก่อ?" แปลว่า "ดีมั๊ย" ส่วนอีสานก็จะใช้คำว่า "ดีบ่"
* เอ่อ อะไรอีกวะ คำว่า"ใช่มั๊ย" จะเป็น"ใช่ก่อ" หรือ "ก๊ะ"
* "ไว้ใจได้มั๊ย" ก็จะพูดว่า " ไว้ใจได้ก๊ะ"
* "นู่น" (บอกทิศ) จะใช้คำว่า "ปู๊น"

ที่ได้ยินคำพูดที่ว่า "อู้กำเมือง" นี่คืออะไรหรอ? :
กำเมือง ก็คือ ภาษาเหนือที่ใช้ในเชียงใหม่ ลำพูน ลำปาง อย่างพะเยานี่ก็มีหลายภาษา ที่หมูบ้านเพื่อนที่อยู่ในอำเภอเชียงคำก็เป็น "ภาษาลื้อ" คำแปลกๆในภาษาเหนือ ก็เช่น "ลงต๊อง" แปลว่า "ท้องเสีย" ประมาณนี้นะ

 

ภาษาเหนือ

ภาษาเหนือหรือภาษาล้านนาเป็นภาษาย่อยหรือภาษาถิ่นของภาษาไทย ใช้กันในดินแดนล้านนา 8 จังหวัดทางภาคเหนือของประเทศไทย ได้แก่ เชียงใหม่ เชียงราย พะเยา แพร่ น่าน ลำปาง ลำพูน และแม่ฮ่องสอน

ความแตกต่างของภาษาพูด (คำเมือง) ระหว่างภาษากลางและภาษาเหนือคือ การใช้คำศัพท์ พยัญชนะ สระ หรือวรรณยุกต์ต่างกัน ตัวอย่างเช่น

คำศัพท์ต่างกัน
(ภาษากลาง - ภาษาเหนือ)

ยี่สิบ - ซาว
ไม่ - บ่
 เที่ยว - แอ่ว
ดู - ผ่อ
สวย - งาม
อีก - แหม
นาน - เมิน
สนุก, ดี, เพราะ - ม่วน
อร่อย - ลำ
ข้าวเช้า - เข้างาย
ข้าวเที่ยง - เข้าตอน
ข้าวเย็น - เข้าแลง

พยัญชนะต่างกัน
เชียงใหม่ - เจียงใหม่ (ภาษาเหนือไม่มีเสียง ช ช้าง)
ร้อน - ฮ้อน (ภาษาเหนือไม่มีเสียง ร เรือ)
พี่ - ปี้
 ที่ - ตี้

สระต่างกัน
เห็น - หัน
เอว - แอว
ให้ - หื้อ

วรรณยุกต์ต่างกัน
กิน - กิ๋น
จาน - จ๋าน

ประโยคสุภาพ
ครับ - คั่บ
ค่ะ - เจ้า

ตัวอย่างวลีที่ใช้บ่อย
สวัสดีค่ะ - สวั๋สดีเจ้า
สบายดีไหม - สบายดีบ๋อ
เป็นอย่างไรบ้าง - เป๋นจะใดพ่อง
มาจากไหน - ลุ่กไหนมา
กินข้าวแล้วหรือยัง - กิ๋นเข้าแล้วกา
อร่อยไหม - ลำก่อ
ขอบคุณมาก - ยินดีจ้าดนัก
ขอโทษ - ขอสูมาเต้อะ
ไม่เป็นไร - บ่เป๋นหยัง
จะกลับก่อนนะ - จะปิ้กก่อนเน่อ
พี่ชายชื่ออะไรค่ะ - อ้ายจื้ออะหยังเจ้า
คอยเดี๋ยวนะ - ท่ากำเน่อ
ไปทางไหน - ไปตางใด
เท่าไหร่ - เต้าใด
แล้วพบกันใหม่ - แล้วป๋ะกันใหม่

ที่มา:http://www.geocities.com/chiangmaivegetarian/language/language.htm มังสวิรัติเชียงใหม่