...

เป็นที่ทราบกันดีว่า คนไข้ไตวายระยะสุดท้ายมีเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วทั่วโลก สาเหตุสำคัญเป็นผลจากการที่มีคนสูงอายุมากขึ้น (ไตคนเราเสื่อมสภาพเพิ่มตามอายุ) ความดันเลือดสูงเพิ่มขึ้น เบาหวานเพิ่มขึ้น และไตอักเสบเรื้อรัง เช่น เป็นโรคกรวยไตอักเสบติดเชื้อ แล้วรักษาหรือกินยาไม่ครบกำหนด ฯลฯ

ผลคือ คิวในการรอไตบริจาคมักจะยาวขึ้นเป็นปี และหลายๆ ปี

...

ท่านอาจารย์ดอกเตอร์ไมเคิล รีส์ ผู้เชี่ยวชาญด้านการผ่าตัดปลูกถ่ายอวัยวะ และคณะ แห่งกลุ่มพันธมิตรบริจาคอวัยวะแบบไขว้ (Alliance for paired donation; alliance = พันธมิตร แนวร่วม; paired = จับคู่ ทำให้เข้ากัน: donation = การบริจาค) มอมี โอไฮโอ สหรัฐฯ กล่าวว่า

กลไกนี้ทำโดยการหาผู้บริจาคไตให้ญาติสนิทมิตรสหาย (คนอเมริกันและชาติที่พัฒนาแล้วอีกมากมายบริจาคไตให้เพื่อนได้ เนื่องจากถือว่า เป็นการกุศล) ทว่า... กลุ่มเลือดและเนื้อเยื่อไม่เข้ากัน (not a good tissue match; tissue = เนื้อเยื่อ; match = การเข้ากันได้ ตรงกัน)

... 

วิธีนี้ทำโดยการบริจาคไตไปยังธนาคารไต หรือกองกลาง หลังจากนั้นธนาคารไตจะมอบไตให้ผุ้รับที่มีอวัยวะเข้ากันได้โดยไม่เลือกที่รักมักที่ชัง

ผลคือ ยอดผู้บริจาคจะเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ทำให้ผู้รอรับไตในสหรัฐฯ ซึ่งมีอย่างน้อย 80,000 รายมีโอกาสได้รับไตบริจาคมากขึ้น

...

ระบบเครือข่ายกว้างขวาง ('extended altruistic-donor chain') เป็นวิธีที่ใช้การได้จริง (practical) เนื่องจากมีระบบการจัดลำดับว่า ถ้าญาติสนิทมิตรสหายของผู้รับรายใดบริจาคก่อน... จะมีสิทธิ์ได้รับไตที่เข้ากันได้ก่อน (Donate first, receive first)

ทุกวันนี้มีการปลูกถ่ายไตประมาณปีละ 17,000 ข้าง (ได้คนละข้าง เนื่องจากผู้บริจาคมีน้อย ผู้รับมีมาก และคนเราต้องการไตอย่างน้อยคนละครึ่งข้าง จึงจะมีชีวิตอยู่ได้)

...

ไตบริจาคมาจากผู้บริจาคที่มีชีวิต (living donors; living = มีชีวิต; donors = ผู้บริจาค) 6,000 ข้างต่อปี สถิติที่ผ่านมาพบว่า ไตจากผู้บริจาคที่มีชีวิตมักจะใช้การได้นานประมาณ 2 เท่าของไตจากผู้บริจาคที่เสียชีวิตแล้ว (cadavers = ศพ)

อาจารย์รีส์กล่าวว่า ถ้าทำระบบบริจาคไตแบบไขว้ให้ดีๆ จะมียอดบริจาคไตเพิ่มขึ้นอย่างน้อยปีละ 3,000 ข้าง

... 

ค่าใช้จ่ายในการผ่าตัดไตที่สหรัฐฯ ตกประมาณ 300,000 ดอลลาร์ (โปรดนำ 35 ไปคูณเพื่อแปลงเป็นเงินบาท) ประหยัดกว่าค่าใช้จ่ายในการฟอกไต (dialysis) ประมาณ 500,000 ดอลลาร์ฯ

แต่ก่อนนี้การปลูกถ่ายไตจากผู้บริจาคที่มีชีวิตอยู่จะต้องทำแบบ "ผ่าออก-ผ่าเข้า" พร้อมๆ กัน (simultaneous swaps) คือ ให้ผู้บริจาคกับผู้รับมารอผ่าพร้อมๆ กัน (คนละเตียง)

ระบบใหม่ยืดหยุ่น (flexible) มากกว่า เนื่องจากธนาคารไตกลางจะช่วยให้ทุกคนทุกฝ่ายมีโอกาสสมหวังมากขึ้น (ผู้ให้ได้บุญ ผู้รับได้ไตตามข้อบ่งชี้ทางการแพทย์)

ระบบการบริจาคไตแบบไขว้เริ่มเป็นครั้งแรกในเดือนกรกฎาคม 2550 เมื่อคุณแมทติว โจนส์ รัฐมิชิแกน สหรัฐฯ ประกาศว่า จะบริจาคไตให้ใครก็ได้ (ที่มีไตวายระยะสุดท้าย) แบบไม่เจาะจงบุคคล (สาธารณทาน ไม่ใช่ปาฏิปุคคลิกทาน)

หลังจากนั้นก็มีผู้เต็มใจบริจาคไตแบบให้ใครก็ได้อีก 10 รายในช่วงเวลาใกล้เคียงกัน (สาธุ สาธุ สาธุ) และมีผู้ยินดีบริจาคไตเป็นการกุศลสืบต่อกันมาอีกมากมาย

อาจารย์รีส์กล่าวว่า คนใจบุญในสหรัฐฯ พร้อมที่จะบริจาคไตให้ใครก็ได้มีมากมาย (สาธุ สาธุ สาธุ) ทว่า... ปัญหาคือ การตรวจระบบภูมิต้านทานของเนื้อเยื่อแต่ละรายใช้เงินประมาณ 3,000-5,000 ดอลลาร์หรือ 105,000-175,000 บาท

...

 > [ FreeFoto ] 

ถึงตรงนี้... ขอให้พวกเรามีสุขภาพดีไปนานๆ ครับ

 

...

ที่มา                                                       

  • Thank Reuters > Gene Emery. Maggie Fox and Todd Eastham ed. Donor "cascades" may make better kidneys available > [ Click ] > March 12, 2009. / Source > NEJM.
  • ขอขอบพระคุณ > อ.นพ.ศิริชัย ภัทรนุธาพร สสจ.ลำปาง + อ.นพ.โอฬาร ยิ่งเสรี ผอ.รพ.ห้างฉัตร + อ.อรพินท์ บุญเสริม + อ.อนุพงษ์ แก้วมา > สนับสนุนเทคนิค iT.
  • ข้อมูลในบล็อกมีไว้เพื่อส่งเสริมสุขภาพ ไม่ใช่วินิจฉัยหรือรักษาโรค > ท่านที่มีโรคประจำตัว หรือมีความเสี่ยงโรคสูง ควรปรึกษาหมอที่ดูแลท่านก่อนนำข้อมูลไปใช้
  • นพ.วัลลภ พรเรืองวงศ์ โรงพยาบาลห้างฉัตร ลำปาง สงวนลิขสิทธิ์ > ยินดีให้ท่านผู้อ่านนำไปเผยแพร่ได้ ห้ามนำไปใช้เพื่อการค้า > 12 มีนาคม 2552.