ก่อนอื่น ผมขอนำเอาความหมายของคำว่า "สะโพก" มาพิจารณาก่อน แล้วมาดูว่า สิ่งที่เราเรียกสะโพกอีกคำหนึ่งคือ "ก้น" มันหมายถึงอะไร ผมขอนำความหมายมาจาก พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน ที่เราผู้มืดมนอย่างผมยังต้องใช้เป็นคู่มืออยู่
เมื่อเปิดคำว่า "ก้น" เอกสารเล่มนั้น ให้ความหมายว่า "ก้น น. ส่วนเบื้องล่างหรือส่วนท้ายของลําตัว, โดยปริยายหมายความถึงบริเวณก้นด้วย เช่น ล้างก้น; ส่วนล่างของภาชนะ เช่น ก้นหม้อ, ส่วนสุดของห้วงหรือแอ่ง เช่น ก้นบ่อ ก้นสระ ก้นคลอง, ตรงข้ามกับปาก; ส่วนสุดที่เหลือ เช่น ก้นเทียน ก้นบุหรี่" ส่วนอีกคำหนึ่งคือ "สะโพก น. ส่วนของร่างกายเบื้องหลังถัดบั้นเอวลงไป มีเนื้อเป็นกระพุ้งทั้ง ๒ ข้าง, กล้ามเนื้อส่วนบนที่นูนขึ้นของโคนขาสัตว์สองเท้าหรือโคนขาหลังของสัตว์สี่เท้า, ตะโพก ก็ว่า"
จากข้อความนั้น ทำให้ผมไม่กล้าเรียกสะโพกว่า "ก้น" ฉะนี้แล
ทีนี้ สะโพก มีประโยชน์อย่างไร ?
วันพุธที่ผ่านมา ผมอาศัยรถของมหาวิทยาลัยฯ ไปงานศพแม่ของเพื่อนซึ่งสอนอยู่คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม เนื่องด้วยรถนี้เป็นรถดัดแปลงจากรถคล้ายรถบรรทุก ๖ ล้อ เป็นรถบัสเล็กปรับอากาศ ระยะทางจากมหาวิทยาลัยไปถึง งานศพนั้น กระเด็นกระดอนไปตามกัน บางคนถึงต้องย้ายจากที่นั่งด้านหลังมาอยู่กึ่งกลางรถ ส่วนคนที่ย้ายไม่ได้ก็ต้องทนกันไป อันตัวผมและเพื่อนนั้นนั่งบนเบาะตรงกับล้อรถด้านหลังพอดี ก็กระเด็นกระดอนเช่นกัน ทำให้นึกถึงว่า ผู้นั่งที่เลยไปข้างหลังอีก ต้องยิ่งกว่าผมแน่นอน ซึ่งลองพิจารณาของรถกระบะบรรทุกของ ด้านหลังรถกระเด็นกระดอนมากกว่ากึ่งกลางรถ บางคนขับรถกระบะจนเคยชิน จึงไม่รู้ว่าด้านหลังรถกระบะเป็นอย่างไร ทราบมาว่า "ขึ้นเนินแต่ละที อกอีแป้นแทบจะแตก"
เราต้องต่อสู้กับการเดินทาง จนถึงงานศพ (หลงทางด้วย) อำเภอ บางซ้าย (หากจำไม่ผิด) ทุกคนรีบลงไปหาเจ้าภาพ จุดธูป จากนั้นจึงออกจากศาลาบำเพ็ญกุศลศพก่อน เพราะยังไม่ถึงเวลา และมองหาร้านอาหารสักแห่ง แตไม่มี (จะมีได้อย่างไร เพราะไม่ได้อยู่ในเมือง) แต่แล้วก็เห็นร้านค้าของชำ จึงเดินไป ไม่มีอาหารใดๆนักนอกจาก ขนม น้ำอัดลม ของขบเคี้ยว แต่แล้วอันหนึ่งที่น่าสนใจคือ บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป "เอาละนะ บะหมี่ก็บะหมี่" บางคนซื้อกินสดๆ เสียงเคี้ยวดังกรุบกรับ บางคนขอให้แม่ค้า ช่วยต้มน้ำให้หน่อย ในใจผมก็คิดว่า น่าสงสารอาจารย์จัง คงหิวกันหนัก เพราะรถนั่นด้วยกระมัง
เมื่อการสวดศพเสร็จสิ้น เจ้าภาพเลี้ยวก๋วยจั๊บ ผู้มาร่วมพิธีกรรมตั้งวงล้อมบนศาลาศพ กลุ่มเล็กกลุ่มใหญ่ แต่ที่รู้คือ กลุ่มของนักเดินทางจากมหาวิทยาลัย มีถ้วยก๋วยจั๊บเยอะแยะ บางคนกินไม่เกรงใจกันละ ก็เพื่อนกันนี่ ๓ ชามบ้าง ๒ ชามบ้าง
รถเดินทางกลับมหาวิทยาลัย ที่ผ่านมาผมนั่งพิง รู้สึกว่า มันกระดอนดีจริงๆ ช่วงหนึ่ง ผมเลิกพิง แต่นั่งตัวตรง ก็พบว่า ภาวะการกระเด็นกระดอนเบาลง "โอ รู้แล้ว พบแล้ว เข้าใจแล้ว" เป็นการพบโดยบังเอิญ สปิงบนเบาะนั่ง กับสะโพก คงรองรับกันดี จึงนั่งตัวตรงโดยไม่พิงตลอดระยะทาง
.....................................
บ่ายวันนี้ ผมกับเพื่อนเดินทางไปวัดอาวุธฯ แถวฝั่งธน ช่วงขากลับ เราข้ามเรือ ขึ้นรถไปลงอนุสาวรีย์ฯ และขึ้นรถตู้สายอยุธยา ตรงดิ่ง ไม่ต้องต่อรถที่รังสิต รถตู้โตโยต้ายาว (แต่ไม่ใช่รถโตโยต้า ตัวใหม่ที่ทั้งใหญ่ กว้าง ยาว) มีการทำเบาะออกเป็น ๔ แถว เจ้ากรรม โดนไปนั่งแถวหลังอีกแล้ว แต่โชคดี เพราะรถดูเหมือนยังเอี่ยมอยู่ ภายในมีการจัดแต่งเป็นอย่างดี และทางที่ไปก็เรียบพอควรอีก แต่มีกระดอนเล็กๆ บางครั้ง ทำให้นึกถึง สะโพก การมีสะโพกโต มีประโยชน์ตรงนี้เอง คือ เป็นสปริง รองรับน้ำหนัก ให้กับเจ้าของสะโพก คนมีสะโพกโต ก็โชคดีตรงนี้เอง นอกจากนั้น ทราบมาว่า สาวใดสะโพกใหญ่ สาวนั้นจะคลอดลูกง่าย จริงหรือไม่...ไม่อาจทราบได้
แต่นั่นแหละ สาวใหญ่บางคนสะโพกใหญ่ ทำไมจึงไม่นั่งรถตู้ด้านหลัง เพื่อถ่วงอย่าให้รถตู้ดิ้น อาจจะเดินเข้าไปยากแน่ๆ เราจึงมักเห็นสาวใหญ่ เมื่อขึ้นรถตู้ ต้องรีบไปนั่งกึ่งกลางรถไว้ก่อน ที่เหลือขอให้น้องๆ เสียสละกัน เพราะน้องๆ ยังหนุ่มยังแน่น ยังสาวยังแส้ รับแรงกระแทกของรถได้ดีกว่า แต่เวลามีโบนัสมา สาวใหญ่ก็จะบอกว่า น้องๆ ยังมีอายุการทำงานอีกนาน ไม่ต้องรับมากหรอก ให้พี่ๆ รับกันมากๆ ไปก่อน เพราะพี่ๆ ใกล้เกษียณแล้ว "นี่แหละหนา รถตู้"
