เมืองสองแควเป็นเมืองเก่าแก่ยุคโบราณตั้งแต่ก่อนสมัยสุโขทัยจะเรืองอำนาจ มีการสร้างพระเครื่องไว้มากมายหลากหลายชนิด แต่ไม่ค่อยจะเป็นที่รู้จักของวงการมากนัก เนื่องจากสภาพไม่ค่อยสมบูรณ์ และผู้ที่มีอยู่ในครอบครองไม่ได้นำมาเปิดเผย ซึ่งพระเครื่องที่สร้างนั้นมีอายุหลายร้อยปี  แต่ตามประวัติการสร้างพระเครื่องจริงๆนั้นไม่มีผู้ใดรู้ว่าพระเครื่องของเมืองสองแควที่มีการสร้างเชนิดแรกคือพระอะไร สร้างสมัยใด เพียงแต่พยายามหาข้อสันนิษฐานจากความเก่าขององค์พระเครื่อง และคำนวณอายุวัตถุขององค์พระที่ใช้สร้าง รวมถึงศิลปะขององค์พระ  ซึ่งวัตถุที่ใช้สร้างจะมีทั้งเนื้อโลหะ (ทอง เงิน ตะกั่ว สัมฤทธิ์) และเนื้อดิน ซึ่งการสร้างพระในแต่ละยุคจะใช้ส่วนผสมอื่นๆอีกตามแต่ความเชื่อของยุคสมัยนั้น เช่น ว่าน ดอกไม้ แร่ กรวด ทราย
       เมืองสองแควนั้นมีพระเครื่องที่ได้รับการยอมรับจัดเข้ากลุ่มในพระเบญจภาคี คือพระนางพญา
(กรุวัดนางพญา) ซึ่งมีอายุการสร้างประมาณ 400 กว่าปี (ยังมีอีก 1 กรุ ที่มีอายุการสร้างประมาณ 100 กว่าปี แต่ยังไม่ค่อยได้รับความนิยม) พระนางพญาเป็นพระเครื่องเนื้อดินเผา รูปทรงสามเหลี่ยมหน้าจั่ว มีส่วนผสมของกรวด แร่ ทราย ว่าน และอื่นๆ  พิมพ์ของพระนางพญาที่ได้รับความนิยมมีอยู่ 6 พิมพ์ คือ 1. พิมพ์เข่าโค้ง  2. พิมพ์เข่าตรง (มีแบบมือตกเข่า กับมือไม่ตกเข่า) 3. พิมพ์อกนูนใหญ่ 4.พิมพ์สังฆาฎิ 5. อกนูนเล็ก 6.พิมพ์เทวดา  และยังมีพิมพ์อื่นๆ อีก เช่น พิมพ์เข่าบ่วง พิมพ์พิเศษ (มีขนาดค่อนข้างใหญ่)  และมีบางท่านบอกว่ามีเนื้อโลหะด้วย

  นางพญา พิมพ์เข่าโค้ง (พิมพ์เข่าโค้งกับเข่าตรงจะมีลักษณะคล้ายๆกัน แตกต่างที่เห็นได้ชัดคือ หน้าแข้ง ถ้าโค้งคือพิมพ์เข่าโค้ง ถ้าตรงคือพิมพ์เข่าตรง)

       พระเครื่องเมืองสองแควที่ได้รับความนิยมในวงการแลกเปลี่ยนนั้นมีหลายชนิด เช่น
       1.  ชินราชใบเสมา กรุวัดใหญ่ มีทั้งเนื้อดิน เนื้อชิน แต่เนื้อชินจะได้รับความนิยมมากกว่า  มีอายุการสร้างประมาณ 600-700 ปี ชินราชใบเสมาได้รับการยอมรับว่าเป็นหนึ่งในยอดขุนพลพระเครื่องประเภทพระเนื้อชิน มี 6 พิมพ์คือ  1. พิมพ์ใหญ่ฐานสูง  2. พิมพ์ใหญ่ฐานเตี้ย  3. พิมพ์กลางฐานสูง  4. พิมพ์กลางฐานเตี้ย  5. พิมพ์เล็กฐานสูง  6. พิมพ์เล็กฐานเตี้ย


      
       2.  พระอัฎฐารส  เป็นพระเนื้อชิน 


   

       3.  นางพญากรุวัดสุดสวาท  เป็นพระเนื้อดิน มีหลายพิมพ์ หลายแบบ 


      

       4.  นางพญากรุวัดใหญ่  เป็นพระเนื้อดินและเนื้อชิน มีหลายพิมพ์ หลายแบบ ซึ่งปัจจุบันยังมีจำหน่ายอยู่บริเวณหน้าโบสถ์หลวงพ่อ ราคาที่ให้บูชามีตั้งแต่หลักพัน-แสน
       5.  นางพญากรุโรงทอ (วัดโพธิ์)   เป็นพระเนื้อดิน มี 2 พิมพ์ คือ พิมพ์มีหู กับ พิมพ์ไม่มีหู และวัดโพธิ์ยังมีพระกรุอื่นๆอีก เช่น ชินราชซุ้มเส้นคู่ (เนื้อชิน) หรือที่เรียกกันว่าชินราชกรุโรงทอ
       6.  นางกรุวัดจุฬามณี 
เป็นพระเนื้อดิน ซึ่งมีหลายพิมพ์ เช่น พิมพ์หน้านางหลังนาง พิมพ์เปลวเพลิง พิมพ์ซุ้มขีด ฯล


       7.  นางกรุวัดอรัญญิก  เป็นพระเนื้อดิน และยังมีพระชนิดอื่นๆที่ได้รับความนิยมอีก
       8.  นางกรุวัดเจดีย์ยอดทอง

       9.  นางกรุวัดสระไม้แดง
      10. นางท่ามะปรางค์ กรุเงี้ยวทิ้งปืน กรุวัดท่ามะปรางค์ กรุวัดใหญ่

      11. นางกรุวัดสะตือ 
ปัจจุบันที่ตั้งวัดได้กลายเป็นโรงเรียนจ่าการบุญ (ติดกับวัดนางพญา)


      12. นางพญากรุวัดวังมะสะ 
เป็นพระเนื้อดิน วัดนี้ตั้งอยูที่อำเภอพรหมพิราม
      13. หลวงพ่อโตกรุวัดชีปะขาวหาย  ชินราชกรุเขาสมอแคลง
      14. ลีลากรุวังหิน วัดวังหิน
      15. สิงห์ป้อนเหยื่อ วัดบางระกำ อำเภอบางระกำ
      16. นางนครไทย  เป็นพระเนื้อดิน อำเภอนครไทย
และยังมีพระกรุอื่นๆอีก (วันนี้ยังนึกไม่ออก)
      พระที่สร้างรุ่นหลังปี พ.ศ. 2500 ที่ได้รับความนิยมค่อนข้างสูงคือ
      1.  พระพิธีนเรศวร 2507 


    

      2.  พระนางพญา วัดนางพญา ปี พ.ศ. 2505, 2507, 2509, 2514,
      3.  พระพิธีจักรพรรดิ สร้างปี พ.ศ. 2515 


      4.  พระพิธี 400 ปี ครองราชย์สมเด็จพระนเรศวร สร้างปี พ.ศ.2533
      ส่วนเกิจิย์อาจารย์ที่ได้รับความนิยมในปัจจุบันคือ หลวงปู่รอด วัดสันติกาวาส อำเภอพรหมพิราม

 


      พระเครื่องเมืองสองแควนั้น นับเป็นพระเครื่องที่มีการสร้างและสืบทอดกันมายาวนานตั้งแต่โบราณกาลจนถึงปัจจุบัน และการสร้างพระในแต่ละยุคแต่ละสมัยต่างมีจุดมุ่งหมายเพื่อเป็นการสืบทอดศาสนา เพราะพระเครื่องทุกองค์หมายถึงตัวแทนของพระพุทธเจ้า

       การบรรจุกรุของพระเครื่องจะบรรจุจำนวน 84,000 องค์ เท่ากับจำนวนพระธรรมขันธ์