ผมได้เรียนรู้จากท่านรองเลขาธิการ สกอ. จิรณี ตันติรัตนวงศ์ ว่าได้มีการดำเนินการเรื่องนี้อย่างต่อเนื่องมาตั้งแต่ปี ๒๕๔๘ ซึ่งเมื่อผมอ่านเอกสารแล้วก็ตีความว่า นี่คือเครื่องมือพัฒนาคุณภาพของบัณฑิตนั่นเอง และมีลักษณะเป็นชุดเครื่องมือ ที่เอาใจใส่ทุกขั้นตอนของการผลิตบัณฑิต อย่างเชื่อมโยงกัน
ทาง สกอ. ได้นิยาม กรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษา ไว้ดังนี้ “เป็นกรอบที่แสดงโครงสร้างของการจัดการศึกษาทั้งระบบ แสดงความต่อเนื่องเชื่อมโยงการศึกษาในคุณวุฒิระดับต่างๆ มีการประมวลกฎ เกณฑ์ และระเบียบต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง มารวมเข้าไว้ด้วยกัน โดยเพิ่มองค์ประกอบสำคัญ ได้แก่ กลุ่มมาตรฐานผลการเรียนรู้ (Domains of Learning) ของบัณฑิตที่คาดหวังในแต่ละระดับการศึกษา และเงื่อนไขสู่ความสำเร็จ (ได้แก่ กลยุทธการสอนของอาจารย์ การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ของนักศึกษา และ การประเมินหลักสูตร) เพื่อให้เกิดภาพรวมในการจัดการศึกษาอย่างเป็นระบบ และมุ่งสู่เป้าหมายเดียวกันอย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น”
ผมชอบมาก ที่ได้กำหนดมาตรฐานผลการเรียนรู้ของบัณฑิตไว้อย่างน้อย ๕ ด้าน
๑. การพัฒนาคุณธรรมและจริยธรรม
๒. ความรู้
๓. ทักษะทางความคิดและเชาวน์ปัญญา
๔. ทักษะความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลและความรับผิดชอบ
๕. ทักษะการวิเคราะห์และการสื่อสาร
ผมคิดว่า ๕ ข้อนี้ คือโจทย์วิจัยระบบอุดมศึกษา
ผลงานที่ สกอ. วางไว้คือการออกประกาศของกระทรวงศึกษาธิการ ซึ่งผมมีความเห็นส่วนตัวว่าไม่พอที่จะทำให้ชุดเครื่องมือนี้ก่อผลจริงๆ
อ่านแล้วผมคิดว่า เป้าหมายดีมาก แต่หวังผลเกินจริง เพราะประกาศของผู้ยิ่งใหญ่แค่ไหนก็ได้ผลน้อยในเรื่องที่ซับซ้อนมากๆ อย่างเรื่องคุณภาพของอุดมศึกษา
ต้องมีเครื่องมืออีก ๒ ชุด จึงจะได้ผล
๑. มีการวิจัยระบบอุดมศึกษา เป็นเครื่องมือเชื่อมกรอบมาตรฐานฯ เข้าสู่การปฏิบัติจริง
๒. ต้องมีกรอบมาตรฐานที่แสดงความแตกต่างหลากหลายของอุดมศึกษา ซึ่งเราตกลงกันแล้วว่ามี ๔ กลุ่ม ต้องอย่าหลงทำเพียงกรอบมาตรฐานเดียว ต้องทำ ๔ กรอบ
ผมเขียนบันทึกนี้ไว้เป็นความเห็นส่วนตัว ไม่เกี่ยวกับหน้าที่การงานใดๆ และไม่รับรองว่าเป็นความเห็นที่ถูกต้อง
วิจารณ์ พานิช
๑๙ ก.พ. ๕๒
เรียนรู้มุมมองในบันทึกครับ อาจารย์หมอ :)
ขอบคุณครับ
อยากได้เนื้อหากรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอาชีวศึกษา และกรอบมาตรฐานคุณวุฒิการศึกษาขั้นพื้นฐานค่ะ