ประเมิน บอร์ด
ในหลักการกำกับดูแลที่ดี (Good Governance) บอร์ด ต้องประเมินตัวเองด้วย ผมเป็นกรรมการของธนาคารไทยพาณิชย์มา ๒ ปีเศษ ผ่านประสบการณ์การประเมิน บอร์ด มา ๓ ครั้ง น่าจะนำมาเล่าไว้เป็นการแลกเปลี่ยนเรียนรู้
วัตถุประสงค์ของการประเมิน ก็เพื่อหาทางให้ บอร์ด ทำหน้าที่ได้ดียิ่งขึ้น สร่างคุณค่าเพิ่ม (value-add) ให้แก่องค์กรได้มากขึ้น
วิธีการประเมิน เป็นการประเมินตนเอง ประเมินคณะกรรมการทั้งคณะ และประเมินประธาน (ของธนาคารไทยพาณิชย์เรียกว่า นายกกรรมการ) โดยสมาชิกบอร์ดแต่ละคน โดยมีแบบฟอร์ม ๒ ชุดให้กรอก คือแบบฟอร์มประเมินตนเอง กับแบบฟอร์มประเมิน บอร์ด ทั้งองค์คณะ ส่งให้สำนักงาน บอร์ด มีกรรมการท่านหนึ่ง (สมมติเรียกชื่อว่าคุณ ก) ได้รับมอบหมายให้รวบรวมและสังเคราะห์ผลการประเมิน
แล้วนัดกรรมการแต่ละคนไปคุยกันส่วนตัวกับคุณ ก ทีละคน เพื่อขยายความทำความชัดเจนต่อผลการประเมินของตน และหารือผลการประเมินในภาพรวมว่าควรนำไปปรับปรุงการทำงานของ บอร์ด อย่างไรบ้าง
ผมไปคุยกับคุณ ก เมื่อวันที่ ๕ ก.พ. ๕๒ เป็นกรรมการคนสุดท้ายที่ไปคุย จึงได้รับรู้ความเห้นในภาพรวมดีมาก เราเห็นพ้องกันในประเด็นสำคัญๆ เกือบทั้งหมด ในการยกระดับการทำงานของ บอร์ด ให้ลดการทำงานเชิงเทคนิคลงไป เพิ่มการทำงานภาพใหญ่/ภาพรวม มองทิศทาง มองอนาคต มองความไม่แน่นอน ของสังคมและสภาพแวดล้อมมากขึ้น มองเรื่องภาวะผู้นำ การสืบทอดภาวะผู้นำในระดับต่างๆ และมองเรื่องการให้ความรู้เกี่ยวกับภูมิสังคมระดับประเทศและระดับโลก ที่จะมีผลต่อความมั่นคงของธนาคาร
การประเมินนายกกรรมการไม่ใช้แบบฟอร์ม แต่เป็นการให้ความเห็นด้วยวาจาต่อคุณ ก และคุณ ก จะไม่เอาไปบอกนายกกรรมการว่าใครพูดว่าอย่างไร แต่จะบอกความเห็นในภาพรวมของคณะกรรมการ
คุณ ก มีภาระหนัก ต้องรวบรวม สังเคราะห์ผลการประเมิน เอาไปคุยกับนายกกรรมการ และนำเสนอในที่ประชุม บอร์ด ในที่สุด
ผลการประเมินนี้ นำไปสู่การปรับปรุงวิธีทำงานของ บอร์ด ทุกปี
แบบฟอร์มประเมินตนเอง มี ๘ ส่วน ได้แก่ (๑) บทบาทต่อยุทธศาสตร์และแผน (๒) บทบาทต่อการกำกับดูแลองค์กร (๓) บทบาทในการประชุม บอร์ด (๔) บทบาทในการประชุมใหญ่ผู้ถือหุ้น (๕) บทบาทต่อการประเมินประธาน (๖) บทบาทต่อธุรกิจขององค์กร (๗) บทบาทในคณะกรรมการย่อย (๘) การทำงานเป็นทีม และมีช่องว่างให้เขียนความเห็นเพิ่มเติม ซึ่งผมระบุไปว่าผมมีประโยชน์ต่อธุรกิจขององค์กรน้อยมาก
แบบฟอร์มประเมิน บอร์ด ในภาพรวมมี ๗ ข้อ ได้แก่ (๑) บทบาทต่อยุทธศาสตร์และแผน (๒) การติดตามและให้คำแนะนำ (๓) การปฏิบัติงานของคณะกรรมการย่อย (๔) บทบาทต่อการกำกับดูแลองค์กร (๕) การประชุม (๖) ประธาน (๗) ตัวกรรมการ และมีช่องว่างให้เติมความเห็น
ผมอยากให้สภามหาวิทยาลัยมีการประเมินกรรมการ และสภาฯ แบบนี้บ้างจัง
วิจารณ์ พานิช
๕ ก.พ. ๕๒
