ประเพณีตำนานคงคานที

คนฮินดูเชื่อว่าแม่น้ำที่ศักดิ์สิทธิ์ที่สุดคือคงคานที  มีบันทึกในคัมภีร์ฤคเวทเก่าแก่ที่สุดของชาวอินเดีย  มีเล่าสืบต่อกันมาว่าพระราชาหิมวันต์แห่งขุนเขาหิมาลัยมีมเหสีชื่อว่าพระนางเมนามีพระธิดาคนโตนามว่า..คงคา..อยู่ในฐานะเป็นเทพธิดาบนสวรรค์

ต่อมาเกิดสงครามระหว่างเทวดาและเหล่าอสูร  เมื่ออสูรแพ้จึงหลบลงไปอยู่ใต้ท้องมหาสมุทร  แล้วคิดการล้างแค้นทำลายระบบจักรวาล  โดยต้องทำลายมนุษย์ที่บำเพ็ญตบะก่อน  ในเวลากลางคืนพอกลางวันอสูรก็หลบซ่อนตน  ทำให้เกิดโกลาหลในโลกมนุษย์จนไม่มีใครทำบูชายัญ  ทำให้พระอินทร์และเหล่าเทวดาไปเข้าเฝ้าพระวิษณุ 

 พระองค์ได้บอกที่หลบซ่อนตนของเหล่าอสูรแล้วแนะวิธีปราบ  เหล่าเทวดาทำตามโดยไปพึ่งอำนาจบำเพ็ญตบะของฤาษีอคัสติ  ท่านได้ทำการอมน้ำทะเลจนแห้งหมด  ทำให้มวลเทวดาเห็นที่ซ่อนตนและได้ฆ่าเหล่าอสูรตายเป็นจำนวนมาก  เส็จสิ้นสงครามแล้วขอให้น้ำทะเลคืนมาแต่ฤาษีว่า...มันย่อยเป็นร่างกายเราแล้วละ  เหล่าเทวดาจึงไปเฝ้าพระพรหมและพระองค์กล่าวว่า...เมื่อถึงเวลาน้ำทะเลจะมาเอง...

ต่อมามีพระราชานามว่า..สาคร..ไปยังภูเขาไกรลาสเพื่อบำเพ็ญตบะกับพระมหาสีและขอพระโอรส  พระศิวะจึงประทานพระโอรสจำนวนหกหมื่นพระองค์  เมื่อพระโอรสทั้งหกหมื่นพระองค์เติบโตมาแล้วพระราชามีประประสงค์จะทำพิธีอัศวเมธ (การบูชายัญด้วยม้า ) โดยมอบให้พระโอรสไปแสวงหา  เมื่อเจอม้าแล้วพระโอรสวิ่งไล่ไปผ่านหน้าพระฤาษีตาไฟ  เมื่อลืมตาดูทำให้ไหม้พระโอรสทั้งหมด 

 เมื่อพระราชาทราบก็เริ่มบำเพ็ญตบะตามคำแนะนำของพระฤาษีเพื่อประกอบพิธีโดยนำน้ำคงคามาจากสวรรค์มารดเถ้าถ่านพระโอรสเหล่านั้นส่งผลให้พระโอรสขึ้นสู่สวรรค์  ต่อมาพระโอรสภังคีรถจากเพระมเหสีอีกพระองค์หนึ่งได้ขึ้นครองราชย์  และบำเพ็ญตบะบนภูเขาหิมาลัย เพื่อต้องการเทพธิดาคงคามาสู่โลกมนุษย์ เทพธิดาคงคามาปรากฏกายและยินยอมลงมา 

 แต่การตกลงมาจากสวรรค์นั้นน้ำแรงมากไม่มีอะไรนอกจากพระศิวะ  จึงต้องบำเพ็ญตบะแล้วพระศิวะรับว่า..ได้..แล้วต่อมาเมื่อทำพิธีเชิญพระแม่คงคาก็ไหลลงมาจากสวรรค์มีพระศิวะเอามวยผมรองรับแล้วไหลตามพระราชาภังคีรถนำไหลผ่านที่ใดก็เกิดมีชีวิตขึ้นมาแล้วทะเลก็กลับมาดังเดิม..

นั้นคือพระแม่คงคาไหลมาจากสวรรค์ผ่านมวยผมเทพเจ้าผู้ยิ่งใหญ่จึงมีความศักดิ์สิทธิ์บริสุทธิ์  ชำละบาปได้หมดสิ้น  และแม่น้ำคงคาเป็นหนทางกลับสู่สวรรค์หลังจากคนล่วงลับโลกนี้ไปแล้ว.