ติดต่อ

การคิดเชิงวิพากษ์

  อุปสรรคการคิด จิตใจลิง สมองจระเข้และโซ่ล่ามช้าง  

การคิดเชิงวิพากษ์(Critical Thinking)

-         เป็นการวิเคาะห์ (Analytic) คือมีการตั้งคำถามสงสัย และมีการทดสอบตอบคำถาม

-         มีการใช้วิจารณญาณตัดสิน (Judgmental) ว่าจะสามารถประสบความสำเร็จตามที่คาดหวังไว้ได้หรือไม่

-         เฉพาะเจาะจง(Selective) คือมีการคัดเลือกเอาเฉพาะที่เหมาะใม ใช้งานได้

จิตใจลิง สมองจระเข้ และโซ่ล่ามช้าง

จิตใจลิง                                                                  อุปสรรคการคิด

การที่เราไม่มีสมาธิเป็นปัจจัยที่ทำให้เราหลุดออกจากกระบวนการทางความคิด

สมองจระเข้ (เราต้องสนองเชิงวิเคราะห์ อย่าทำตามสัญชาติญาณ) จระเข้สมองเล็ก ไม่วิเคราะห์ ทำตามสัญชาติญาณ เรามีสมองใหญ่กว่าจระเข้มากกว่าหลายเท่า

สัญชาตญาณที่ฝังลึกอยู่ในตัว สมองที่ไม่พัฒนาจะสนใจต่อสิ่งเร้า มันจะตอบสนองแต่เพียงสู้ หนี จับคู่ และอยู่เฉย ๆ เท่านั้น

โซ่ล่ามช้าง

การยึดติดกับรูปแบบ จิตใจชอบเดินตามรอยของรูปแบบที่มีอยู่แล้วมากกว่าจะค้นหาวิธีใหม่ ๆ หรือการคิดแบบใหม่ ๆ

ถ้าต้องเผชิญหน้าระหว่างการเปลี่ยนแปลงกับการพิสูจน์

คนเรามักจะเลือกเดินไปกับการพิสูจน์มากกว่า (คนไม่ชอบที่จะเปลี่ยนแปลง  จึงมีนักวิจัยมากกว่า)

ต้องควบคุมลิง (อย่าให้ออกนอกลู่นอกทาง)    เลี้ยงจระเข้ให้เชื่อง (อย่าทำอะไรโดยไม่ไตร่ตรอง)    และตัดโซ่พันธนาการช้างให้ขาดออกไป (อย่ายึดติดกับประสบการณ์ที่ผ่านมา)

เฮนรี่ฟอร์ด เคยกล่าวว่า การคิด (การคิดแบบ Critical) เป็นงานที่ยากที่สุด มันอาจเป็นเหตุผลที่ทำให้มีคนชอบคิดน้อยเหลือเกิน

Kaizen = Reproductive Thinking

ความคิดแบบสืบทอด คือการที่บุคคลใช้แนวความคิดในการพัฒนาสิ่งต่าง ๆ ด้วยการพัฒนาจากขั้นตอน ที่ทำอยู่เป็นปกติอยู่แล้วให้ดียิ่งขึ้น หรือการเพิ่มการตรวจสอบเข้าไปในขั้นตอนการผลิต เพื่อทำให้สินค้าที่ผลิตมีคุณภาพมากขึ้น ลดความเสียหายให้น้อยลง (ปรับปรุงแบบปัจจุบันให้ดีขึ้น คิดบนฐานเดิมที่มีอยู่แล้ว แต่ไม่ทำให้เกิด Innovation ขึ้น)    Stable  High Risk

TenKaizen=Productive Thinking

ความคิดแบบหวังผล คือการที่บุคคลใช้แนวความคิดใหม่มาพัฒนาสิ่งต่าง ๆ ด้วยการคิดใหม่ทำใหม่ ใช้แนวความคิดใหม่มาพัฒนาและก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลง เช่นการพัฒนาสินค้าหรือบริการด้านใหม่ๆ เพื่อเป็นการพัฒนาหรือ เพิ่มศักยภาพและรายได้ให้แก่องค์กร คิดแบบหวังผบทำให้องค์กรอยู่ได้ภายใต้การเปลี่ยนแปลงสูง ( Change Low Risk)

Productive Thinking

องค์ประกอบของ Productive Thinking ก็คือทักษะแนวคิด 2 ด้าน ซึ่งประกอบด้วย

-         การคิดแบบสร้างสรรค์(Creative Thinking)

-         และการคิดเชิงวิพากษ์(Critical Thinking)

คิดใหม่อย่างสร้างสรรค์

ขั้นที่ 1 อะไรกำลังเกิดขึ้น  (อะไรเกิดขึ้นในองค์กรของเรา)

-         อะไรทำให้คัน(อะไรคือปัญหาของเรา)

-         อะไรคือผลกระทบ

-         อะไรคือสารสนเทศ

-         ใครมีส่วนร่วม

-         วิสัยทัศน์คืออะไร

อะไรทำให้คัน    อะไรคือความจำเป็นที่ต้องเปลี่ยนแปลง

-         เขียนทุกปัจจัยที่ทำให้คุณรู้สึกระคายเคือง (มากเท่าที่เวลาจะอำนวย)

-         จัดกลุ่ม/หมวดหมู่ของปัญหา

-         เลือกกลุ่มที่มีผลกระทบกับความระคายเคืองมากที่สุด

อะไรคือผลกระทบ     ทำไมมันจึงสำคัญ

-         อธิบายว่าความระคายเคืองนั้นมีผลกระทบอย่างไร และทำไม

-         เลือกรายการที่สำคัญที่สุดออกมา

อะไรคือสารสนเทศ    คุณต้องรู้อะไร

ทำไมถึงเกิดเหตุการณ์เพราะอะไร  จะหาทางแก้ปัญหาด้วยการรู้อะไรเพิ่มเติมบ้าง   สงสัยอะไร

                       รู้                                             สงสัย

 

ใครมีส่วนร่วม  ใครมีส่วนได้ส่วนเสีย

-         เขียนผู้ที่มีส่วนได้ส่วนเสีย หรือมีโอกาสจะมีส่วนได้เสียทั้งหมดออกมา

-         เลือกผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย มากที่สุดออกมา

วิสัยทัศน์คืออะไร  อนาคตเป้าหมายคืออะไร

     ภาพเป้าหมายในอนาคต ที่ปัญหาเหล่านั้นได้รับการแก้ไข

-         เขียนอนาคตเป้าหมายที่เป็นไปได้ให้มากที่สุด (เท่าที่เวลาจะอำนวย)

-         เลือกเป้าหมายที่น่าสนใจออกมา 3- 5 รายการ

-         เลือกเป้าหมายที่น่าสนใจออกมา 1 รายการ

-         Influence (มีอิทธิพลต่อองค์กรหรือไม่)

-         Importance(สำคัญหรือไม่)

-         Imagination (ให้ใส่จินตนาการลงไป)

การค้นหาอะไรกำลังเกิดขึ้น ช่วยให้เข้าใจ  ประเด็นปัญหาได้อย่างแท้จริง  ----------à  ความคิดที่ออกมาเป็นรูปธรรมอย่างมีระบบ  จึงต้องใช้ความคิด เข้าใจ และเวลา (Think Take Time ---T.T.T)

 

 สรุปการอบรมการพัฒนาทรัพยากรบุคคลด้านนวัตกรรมสมัยใหม่(HRD Innovation) ของข้าราชการสถาบันพัฒนาข้าราชการกรุงเทพมหานคร

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

หมายเลขบันทึก: 236241, เขียน: , แก้ไข, , สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ, ความเห็น: 22, อ่าน: คลิก

คำสำคัญ (keywords) #critical thinking#การคิดเชิงวิพากษ์

บันทึกล่าสุด 

ความเห็น (22)

add
เขียนเมื่อ 

แวะมารับควสามรู้ค่ะแต่คงต้องอ่านหลายหลายรอบนะคะ..เพราะอ่านรอบเดียวจำม่ายได้..อิอิ

tukky
เขียนเมื่อ 

ขอบคุณค่ะ คุณ add ที่แวะมาอ่าน เรื่องนี้ก็ทำยากนิดหน่อยตอ้งฝึกเยอะหน่อยค่ะ แต่ก็มีความรู้ และเป็นประโยชน์สำหรับนักคิดค่ะ

ถ้าคนเราลดความโลภลงบ้าง บ้านเมืองคงเจริญกว่านี้มาก ๆ เลยค่ะเหนื่อยจริงๆ ด้วย ....ถูกต้องครับ

tukky
เขียนเมื่อ 

ขอบคุณค่ะ คุณเบดูอิน ที่แวะมาทักทาย ต้องสู้กันต่อไปนะค่ะ

Bob
เขียนเมื่อ 

สวัสดีครับน้าตุ๊ก น้าตุ๊กครับ เป็นประโยชน์มากครับ เรื่องข้างบนนี้ คิดใหม่ ทำใหม่ เอ๊ย....คิดอย่างสร้างสรรค์ อั๋นกำลังพยายามฝึกอยู่ครับ

tukky
เขียนเมื่อ 

พอดีเรื่องนี้น้าตุ๊ก เพิ่งไปอบรมมา ก็เลยนำมาเผยแพร่ เผื่อเป็นประโยชน์กับคนอื่นบ้าง

Bob
เขียนเมื่อ 

สวัสดีครับน้าตุ๊ก น้าตุ๊กครับ อั๋นขึ้นเรื่องใหม่อีกแล้วครับในบล็อกบ๊อบบี้ ว่างๆ ลองเข้าไปอ่านนะครับ

tukky
เขียนเมื่อ 

น้าตุ๊กไปอ่านแล้ว ไม่เห็นมีไรเลยอ่ะ มีแต่ถามเรื่องตรุษจีน ไม่ได้ไหว้ ไม่ได้แต้ะเอีย อ่ะเลยไม่มีเรื่องจะเล่า วันนี้ก็มาทำงานปกติ ราชการก็ไม่หยุดตรุษจีน อิอิ

  • วันวาเลนไทน์  แล้วนะคะ

    ·    มีความสุข  สดชื่น  สมหวังนะคะ

    ·    จะเป็นดอกไม้หรือสิ่งของใด ๆ

    ·    หากเพียงเรามอบให้...เขา   หรือ เขา มอบให้เรา

    ·    ย่อมไม่สำคัญ...

    ·    เท่ากับการมอบหัวใจ...ที่มั่นคง และจริงใจ

    ·    มีความสุขกับความรักนะคะ

     

    แวะมาอ่าน  ...ตำนานดอกกุหลาบ  ด้วยกันนะคะ

    http://gotoknow.org/blog/childendream/241694

    http://gotoknow.org/blog/childendream/241711

    ปีนี้ ... จะได้ดอกกุหลาบสีอะไร...เอ่ย...

    http://gotoknow.org/blog/loveflower/241736?page=1

  • Dsc0282237812112

    tukky
    เขียนเมื่อ 

    ขอบคุณค่ะ คุณปลายฟ้า ขอโทษด้วยที่ตอบช้า ไม่ได้ดูบล็อกนี้นาน สบายดีนะค่ะ

    tukky
    เขียนเมื่อ 

    ขอบคุณค่ะ ผอ.ประจักษ์ น้องม่อนน่ารักมาก ขอโทษด้วยที่ตอบช้า ช่วงนี้คอมฯเกเร และมีงานเข้ามามาก ก็เลยไม่ได้เล่นบล็อกค่ะ

    • สวัสดีครับคุณ tukky มาเป็นกำลังใจในการทำงานเพื่อส่วนรวมครับ 
    • ขอให้มีกำลังกาย  กำลังใจ พร้อมที่จะสู้กับงานทุก ๆ วันนะครับ

     

    มาชม

    มุมคิดดีจังนะ

    หวัดดี  Tukky เช่นกัน

             แวะมาขอบคุณนะ tukky ที่ สนใจและเห็นคุณค่าของเกลือรูปทั้งสองน่ารักและชอบ..หม๊าก  มุมความคิดของ Tukky ก็ดีอ่านแล้วเพลินเพลินดี  โอกาสเชิญชวนใหม่นะค่ะ/

    มาชม แบบสบาย ๆ ...หัวเรื่องมีพิมพ์ไม่ถูกอยู่ครับผม..การคิดเชิงวิพากษื

    tukky
    เขียนเมื่อ 

    ขอบคุณค่ะ คุณก้ามกุ้งที่แวะมาทักทาย ถ้าว่างก็พยายามเอาเรื่องที่ไปอบรมมาเผยแพร่ต่อค่ะ

    tukky
    เขียนเมื่อ 

    ขอบคุณค่ะ ครูน้อยที่แวะมาเม้นท์ ขอให้สุขภาพดีนะค่ะ

    tukky
    เขียนเมื่อ 

    ขอบคุณค่ะ คุณ umi แก้ไขแล้วค่ะ ขอบคุณค่ะ

    • แวะมาส่งกำลังใจนะคะ

     

     

    tukky
    เขียนเมื่อ 

    ขอบคุณค่ะ คุณปลายฟ้าน่าทานค่ะ แต่ยังมองไม่ออกว่าเป็นอาหารอะไร

    วุฒิชัย นิลทอง
    IP: xxx.25.197.126
    เขียนเมื่อ 

    ขอบคุณนะครับ

    พอดี กำลังหาวิธีการคิดเชิงวิพากษื

    มาเห็นพอดี

    มันช่วยผมได้เยอะเลยครับ

    ขอบคุณมาก ๆ ๆ