คุณครูข้างกำแพง   เป็นชื่อที่ชาวบ้านหนองแท่นและหมู่บ้านใกล้เคียงใช้เรียกขานชายสูงอายุสองคนที่เดินทางมาสอนเด็ก ๆ ในหมู่บ้านเป็นประจำทุกวันเสาร์และวันอาทิตย์ตลอดระยะเวลาห้าปีที่ผ่านมา
            หากมีใครได้เดินผ่านถนนซอยข้างวัด “แสงสว่าง” อ.สันป่าตอง จ.เชียงใหม่ จะได้เห็นมีคนอยู่กลุ่มหนึ่งเป็นผู้ใหญ่สองคนและเด็กชายหญิงต่างวัยกันยี่สิบกว่าคน นั่งล้อมวงทำกิจกรรมร่วมกันบนศาลาข้างกำแพงวัด บางวันจะได้ยินเสียงดนตรีพื้นเมืองในท่วงทำนองที่อ่อนหวานดังมาเป็นจังหวะ บางวันจะได้ยินการสอน  การขับขานบทกวี วรรณกรรมท้องถิ่น ซึ่งสมัยนี้ไม่ค่อยจะได้ยินแล้ว
          ท่านผู้ใหญ่สองท่านนี้เป็นคุณครูของพวกเราเอง ครูผู้ชำนาญการศิลปะวัฒนธรรมท้องถิ่น ทุกวันนัด คุณครูทั้งสองท่านจะมานั่งบนศาลาแห่งนี้ เพื่อที่จะถ่ายทอดองค์ความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นอันดีงามให้พวกเราได้รับรู้และเรียนรู้  รู้จัก  รู้ซึ้งถึงวิถีชีวิตรากเหง้าที่แท้จริงของตนเองแต่เดิมมา  นับว่าเป็นความรู้ที่แตกต่างจากการเรียนรู้ในห้องเรียนของโรงเรียน  คุณครูทั้งสองท่านมีจิตใจที่ดีงาม เดินทางมาสอนพวกเราไม่เคยเรียกร้องค่าตอบแทนใด ๆ เลย บางวันคุณครูท่านก็นำผลไม้ป่า ซึ่งท่านเดินทางผ่านมาเก็บมาฝาก คุณครูบอกว่าเป็นผลไม้สมุนไพร ทานเป็นอาหารและยาด้วย ช่วยดับร้อนผ่อนกระหายยามเดินทางกลางป่า เช่น ผลมะเหม้า สะหัดสะใอ ลูกมะขามป้อม มีรสฝาดอมเปรี้ยว ชุ่มคอดี บางวันคุณครูก็สอนการเขียน อักขระภาษาพื้นเมือง วรรณกรรมท้องถิ่น โคลง กาพย์ กลอน ท่านก็สอน คุณครูสอนสนุกเป็นกันเองกับพวกเราทุกคน   คุณครูบอกพวกเราให้เรียกท่านว่า  “คุณลุง”ยิ่งทำให้ความผูกพันระหว่างพวกเรากับคุณลุงแนบแน่นอบอุ่นยิ่งนัก
          ที่นับว่าเป็นคุณูปการเป็นอย่างยิ่งคือการได้ดึงเด็กที่ติดการเล่นเกมคอมพิวเตอร์สี่คนมาเรียนกับพวกเรา    จนเดี๋ยวนี้ไม่ไปเล่นอีกเลย   คุณลุงบอกพวกเราว่าคุณลุงเคยบวชเป็นพระ  สอบได้นักธรรมชั้นโท สมัยนั้นนับว่าเลิศแล้ว สิ่งที่คุณลุงฝากความหวังไว้กับพวกเราคือ นักเรียนยี่สิบสองคนนี้ หากจะมีนักเรียนสักห้าคนได้นำความรู้ที่ได้รับจากคุณลุงในครั้งนี้   ไปเผยแผ่สั่งสอนคนรุ่นต่อไปให้ได้รับรู้และอนุรักษ์สืบไปก็นับว่าคุณลุงได้กำไรมหาศาล    ใครอยากให้คุณลุงได้กำไร  ขอจงทำเถิดนะ   คุณลุงบอกพวกเรา พวกเราจะทำให้ความหวังของคุณลุงเป็นจริงจนได้  

            สิบห้านาฬิกา วันเสาร์วันนั้น คุณลุงได้เพ่งมองภาพถ่ายใบหนึ่งซึ่งนายภัคพล คำหน้อย ลูกศิษย์คนหนึ่งได้ยื่นให้คุณลุงดู     คุณลุงมองภาพแล้วก็ยิ้ม   คุณลุงยิ้มด้วยน้ำตาคลอเบ้า  นายภัคพล   คำหน้อย     ได้รับพระราชทานใบประกาศเกียรติบัตรเชิดชูเกียรติเยาวชนดีเด่นแห่งชาติ สาขาศิลปะ วัฒนธรรม ปี 2551  พวกเราทุกคนปรบมือให้คุณลุงและปรบมือให้นายภัคพล คำหน้อย

                                            *************************

                                 นายสรจิตร  มูลยศ   ต.ยุหว่า  อ.สันป่าตอง  จ.เชียงใหม่   … ผู้เขียน