เครื่องแยกนำมันดินออกจากนำส้มควันไม้ ได้ผ่านการศึกษาวิจัยที่ภาควิชาวิศวกรรมเคมีคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานาครินทร์

งานวิจัยต่อยอดและยกระดับภูมิปัญญา ที่เป็นประโยชน์ต่อพี่น้องเกษตรกรและชุมชน

 

จากการที่ผมได้อ่าน ผลงานการวิจัยนวัตกรรมผลงานที่มีประโยชน์ต่อชุมชนเครื่องแยกน้ำส้มควันไม้  ของผศ.ดร.จันทิมา ชั่งสิริพร อาจารย์ประจำภาควิชาวิศวกรรมเคมี และทีมงานประกอบด้วย นายสมคิด จีนาพงศ์ และนางจรรยา อินทรมณี ของภาควิชาวิศวกรรมเคมี คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์  ซึ่งได้รับรางวัลผลงานที่มีประโยชน์ต่อชุมชนประจำปี 2551 จากมหาวิทยาลัยสงขลานาครินทร์

 

 

         ในปัจจุบันการผลิตน้ำส้มควันไม้เริ่มเป็นที่รู้จักและนำไปใช้ประโยชน์กันอย่างกว้างขวางมากขึ้นในประเทศไทย จึงได้มีกลุ่มชุมชนหลายกลุ่มทำการผลิตโดยทั่วไป คือการนำเศษไม้มาเผาเพื่อให้เกิดควันไม้และทำการควบแน่นควันไม้ผ่านกระบอกไม้ไผ่ยาว 4-5 เมตรเพื่อให้เกิดการถ่ายเทความร้อนกับอากาศและควบแน่นเป็นหยดของเหลวไหลออกมาเป็นผลิตภัณฑ์น้ำส้มควันไม้

 

 

         น้ำส้มควันไม้เป็นสารเกษตรอินทรีย์ธรรมชาติที่เป็นผลพลอยได้จากการเผาถ่านไม้ในเตาเผา ภายใต้สภาวะจำกัดอากาศ น้ำส้มควันไม้มีลักษณะเป็นของเหลวสีเหลืองถึงสีน้ำตาลแดงใส มีกลิ่นควันไม้ มีรสเปรี้ยว มี pH 1.5 - 3.7

 

 

         ประโยชน์ของน้ำส้มควันไม้ ได้แก่ใช้กันมอด แมลงในการเกษตรกรรม ปศุสัตว์ ยารักษาโรค เป็นส่วยผสมเครื่องสำอาง เคลือบผิวงานไม้ และใช้ทดแทนสารเคมีที่เป็นอันตรายบางชนิดได้

 

 

        วิธีการทั่วไปที่กลุ่มชุมชนใช้ในการผลิตน้ำส้มควันไม้นี้มีข้อเสีย คือ ใช้เวลาในการผลิตนาน มีประสิทธิภาพในการควบแน่นควันไม้ต่ำ ทำให้เกิดการสูญเสียสาระสำคัญ ซึ่งเป็นกรดอินทรีย์บางชนิด ซึ่งพบว่าน้ำส้มควันไม้ ที่ผลิตได้มีค่า pH 3.4 – 4.0 สูงกว่าน้ำส้มควันไม้ที่มีคุณภาพโดยทั่วไป

 

             นอกจากนั้นวิธีการนี้ยังทำให้ได้น้ำส้มควันไม้ที่มีน้ำมันดิน (tar) ผสมอยู่ในปริมาณสูง ไม่สามารถนำน้ำส้มควันไม้ที่ได้ไปใช้ประโยชน์ได้ทันที หลังการผลิต จะต้องผ่านการแยกน้ำมันดินด้วยการวางน้ำส้มควันไม้ทิ้งไว้ 45 -90 วัน เนื่องจากน้ำมันดินจะก่อให้เกิดการอุดตันที่รูใบของพืช ทำให้พืชตายได้ และน้ำมันดินเป็นสารอันตรายที่ก่อให้เกิดโรคมะเร็งในคนและสัตว์ ผู้ผลิตน้ำส้มควันไม้จึงต้องใช้เวลาในการผลิต ทำให้ไม่สามารถผลิตและขายน้ำส้มควันไม้ได้ทันกับความต้องการของตลาด

 

            เครื่องแยกน้ำมันดินออกจากน้ำส้มควันไม้ จึงเป็นเครื่องมือที่ออกแบบและสร้างขึ้นเพื่อการปรับปรุงกระบวนการผลิตน้ำส้มควันไม้ เพื่อการผลิตน้ำส้มควันไม้พร้อมใช้ที่สามารถแยกน้ำมันดินออกจากควันไม้ก่อนการควบแน่นของควันไม้เป็นน้ำส้มควันไม้ โดยอาศัยหลักการพื้นฐานจากกระบวนการกลั่น(distillation) ที่มีการถ่ายโอนมวลและความร้อนของสาร อันจะก่อให้เกิดการแยกสารตามต้องการ ประกอบกับการมีระบบควบแน่นของควันไม้ อย่างมีประสิทธิภาพ และประหยัดซึ่งวิธีการนี้จะทำให้ได้น้ำส้มควันไม้ที่ไม่ปนเปื้อนน้ำมันดิน ได้น้ำส้มควันไม้ที่มีคุณภาพสูง คือ มีค่า pH 2.6 – 3.0 และช่วยลดระยะเวลาในการผลลิตน้ำส้มควันไม้ได้เป็นอย่างมาก

 

          เครื่องแยกน้ำมันดินออกจากน้ำส้มควันไม้ ได้ผ่านการดำเนินการศึกษาวิจัยที่ภาควิชาวิศวกรรมเคมี คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานาครินทร์ และทำการติดตั้งใช้งานเป็นเครื่องแรกที่ชุมชนศูนย์การเรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงบ้านนายกรอย อ.ป่าบอน จ.พัทลุง

 

 

          จึงนับได้ว่าเป็นงานวิจัยชิ้นหนึ่งที่เป็นการต่อยอดการพัฒนาองค์ความรู้ในชุมชน ที่เป็นประประโยชน์ต่อพี่น้องเกษตรกรได้อย่างแท้จริง  ต้องขอแสดงความชื่นชมแด่ ผศ.ดร.จันทิมา ชั่งสิริพร อาจารย์ประจำภาควิชาวิศวกรรมเคมี มหาวิทยาลัยสงขลานาครินทร์และทีมงาน

 

 

แหล่งข้อมูล; เดลินิวส์ ฉบับวันที่ 7 มกราคม 2552