ชาติหน้ามีหรือไม่ ? (ปายาสิราชัญญสูตร) ๖

เมื่อเจ้าปายาสิโดนพระกุมารกัสสปเปรียบเทียบว่าเป็นเหมือนคนตาบอดแต่กำเนิดในตอนที่แล้ว (คลิกที่นี้) ท้าวเธอจึงตอบโต้กลับมาโดยยกถึงสมณพราหมณ์ว่า...

ข้าแต่ท่านกัสสป ! สมณพราหมณ์ในโลกนี้ ซึ่งเป็นผู้มีศีล มีกัลยาณธรรม แต่ก็ยังประสงค์จะมีชีวิตอยู่ ยังไม่อยากจะตาย ยังรักสุขเกลียดทุกข์ เกล้าก็มีความเห็นว่า...
ถ้าสมณพราหมณ์เหล่านั้นพึงทราบชัดว่าผลแห่งคุณงามความดีในโลกนี้ จะเป็นอย่างนั้นหลังจากที่เราตายไปแล้ว ก็ควรจะดื่มยาพิษ ใช้ศาตราปลิดชีพตัวเอง ผูกคอตาย หรือกระโดดลงเหว เพื่อจะเสวยสุขอันยิ่งกว่านี้ในโลกหน้า...
แต่ท่านเหล่านั้นยังประสงค์จะมีชีวิตอยู่ ยังไม่อยากตาย ยังคงรักสุขเกลียดทุกข์ ดังนั้น เกล้าจึงยังมีความเห็นว่า โลกหน้าไม่มี สัตว์ที่ผุดเกิดไม่มี ผลแห่งกรรมดีชั่วก็ไม่มี

เอาละซิ ! เจ้าปายาสิกระแทกกลับมา เพราะเพียงแค่ชาวบ้านรักษาศีลห้าก็เข้าถึงสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ แต่เหตุไฉน ? สมณพราหมณ์ที่มีศีลมีธรรมอันงาม จึงไม่ฆ่าตัวตายเพื่อจะได้เสวยสุขอันละเอียดสุขุมกว่าที่เป็นอยู่ ซึ่งข้อโต้แย้งนี้พาดพิงพระกุมารกัสสปโดยตรง ในฐานะที่ท่านก็จัดว่าเป็นสมณพราหมณ์เหมือนกัน

พระกุมารกัสสป ผู้ได้รับการยกย่องจากพระพุทธเจ้าว่าเป็นเลิศในการแสดงธรรมอันวิจิตร จะจนด้วยคำถามเพียงแค่นี้ก็หามิได้ ท่านจึงได้ยกนิทานมายืดยาวเพื่อหักล้างเรื่องนี้ ทำนองว่า...

ดูกรบพิตร ! อาตมาจะยกนิทานเปรียบเทียบถวาย เรื่องเคยมีมาแล้ว ชายคนหนึ่งมีภรรยา ๒ คน โดยเขามีลูกชายกับภรรยาคนแรกอายุประมาณ ๑๐-๑๒ ขวบ เมื่อภรรยาคนที่สองกำลังตั้งครรภ์ใกล้จะคลอด เขาก็ได้ถึงแก่กรรมลง...
ลูกเลี้ยงจึงเข้าไปพูดกับแม่เลี้ยงว่า แม่ครับ ! ทรัพย์สินเงินทองทั้งหมดเป็นของผม แม่ไม่มีส่วนกับทรัพย์สินเหล่านั้น ขอแม่จงยกมรดกทั้งหมดให้ผม...
แม่เลี้ยงจึงพูดว่า ลูกเอ่ย ! รอให้แม่คลอดก่อนเถิด ถ้าลูกที่เกิดมาเป็นผู้ชาย เขาก็จะมีส่วนในมรดกครึ่งหนึ่ง ถ้าเกิดมาเป็นผู้หญิง เธอก็จะเป็นคนรับใช้ของลูก...
ลูกเลี้ยงได้พูดกับแม่เลี้ยงทำนองนี้สิ้นสามครั้ง นางจึงพามีดเข้าไปในห้อง แล้วก็แหวะท้องของนางเพื่อจะดูว่าลูกจะเป็นหญิงหรือชาย เพราะว่านางเป็นคนโง่เขลา จึงได้ทำลายทั้งชีวิตตนเอง ลูกน้อยในครรภ์ รวมทั้งมรดกทั้งหมดที่จะพึงได้ ฉันใด
ดูกรบพิตร ! ความคิดเห็นของพระองค์ก็เหมือนกับหญิงแม่เลี้ยงนางนั้น แต่สมณพราหมณ์ผู้มีศีลมีกัลยาณธรรมย่อมไม่บ่มผลที่ยังไม่สุกให้รีบสุก เพราะท่านเหล่านั้นเป็นบัณฑิตผู้ฉลาด ท่านดำรงชีพอยู่ได้นานเพียงใด ย่อมสร้างสมบุญมากขึ้นเพียงนั้น ท่านย่อมประพฤติเพื่อประโยชน์เกื้อกูลและความสุขแก่เหล่าชนจำนวนมาก...

เจ้าปายาสิโดนเข้าอีกแล้ว (5 5 5...) อย่างไรก็ตาม ท้าวเธอก็ยังไม่ยอมเชื่อและละความเห็นว่าโลกหน้าหรือชาติหน้ามีจริง จึงได้นำคำโต้แย้งอื่นมาหักล้างอีกคราว ซึ่งผู้เขียนจะนำมาเล่าในตอนต่อไป...