หลังจากที่โรงเรียนคงทองวิทยาได้รับการรับรองให้เป็นโรงเรียนต้นแบบในฝัน รุ่นที่ 1 (โรงเรียนดีใกล้บ้าน) ความรู้สึกขณะนั้นของพวกครูเราก็ยังคงสับสนกับเกณฑ์การประเมิน ว่าสิ่งที่คณะผู้ประเมินต้องการคืออะไร ความจริงก็คงไม่ใช่ความต้องการของผู้ประเมิน แต่เป็นตัวชี้วัด การประเมินของ สพฐ. ทำไมถึงต้องถามนักเรียนมากมายหลากหลายคำถาม คำถามบางข้อนักเรียน ก็ตอบได้ บางคำถามนักเรียนก็ตอบไม่ได้ บางคำถามที่นักเรียนตอบไม่ได้และเกิดความรู้สึกเครียดจนร้องไห้ ซึ่งเป็นภาพที่ทำให้ฉันรู้สึกไม่ดีมากกับการประเมิน ซึ่งฉันเคยได้ยินนักเรียนพูดว่าไม่อยากเป็นโรงเรียนในฝัน น่าจะเป็น โรงเรียนในฝัน…สลาย จนมาครั้งหนึ่งฉันได้เมีโอกาสเข้าร่วมเป็นกรรมการประเมินกับ ศน. กิตติ กสิณธารา ซึ่งเป็นผู้รับผิดชอบโรงเรียนในฝันของ สพท.นครปฐม เขต 1 และเป็นหัวหน้าคณะนิเทศโรงเรียนในฝันระดับเขตตรวจราชการ พร้อมด้วย ศน. ผุสดี จิระวัฒนกิจ คุณลุงกับคุณป้าของครูโรงเรียนคงทองวิทยา การเป็นผู้ประเมินในครั้งแรกนี้รู้สึกเกิดความประทับใจ เปลี่ยนทัศนคติและเกิดความรู้สึกที่ดีกับการประเมินโรงเรียนในฝัน ได้เปลี่ยนสถานะจากผู้รับการประเมิน เป็นผู้ประเมิน ได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้ แลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับครูในโรงเรียนนั้น ๆ ทุกคนมีความตั้งใจที่จะพัฒนาการเรียนการสอนของตนเพื่อผลผลิตที่ดี คือตัวนักเรียน เพราะการประเมินสิ่งสำคัญอยู่ที่ว่านักเรียนมีองค์ความรู้มากแค่ไหน หรือที่เรียกว่านักเรียนต้องเป็นบุคคลแห่งการเรียนรู้ พูดเหมือนง่าย แต่พวกเขาเหล่านั้นก็มีความพยายาม ตัวฉันเองก็รู้ดี เพราะว่าด้วยความเป็นครูของตัวเอง การประเมินโรงเรียนในฝัน ไม่ใช่ประเมินที่ตัวครู ครูไม่ได้สอนเพื่อรับการประเมิน แต่เป็นการสอนเพื่อให้เกิดการเรียนรู้ที่แท้จริง สิ่งที่ครูเตรียมและซ้อมให้กับนักเรียน นั่นคือการแสดง ไม่ใช่ตัวตนที่แท้จริง ฉะนั้นคณะกรรมการประเมินจึงพยายามที่จะตั้งคำถามเพื่อดึงศักยภาพในตัวนักเรียนออกมา ซึ่งก็ได้ผลบ้างล้มเหลวบ้าง แต่โดยภาพรวมนักเรียนก็สามารถแสดงศักยภาพได้ดี แต่นั่นก็คือประสบการณ์ที่ดีที่เกิดขึ้นกับนักเรียน จึงมีโรงเรียนในฝันได้รับการรับรองให้เป็นโรงเรียนต้นแบบในฝันกันอย่างมากมาย แม้จะมีโรงเรียนส่วนน้อยที่ไม่ได้รับการรับรอง แต่โรงเรียนเหล่านั้นก็ได้พยายามจนที่ได้รับการรับรองในที่สุด
ฉันคิดว่าการได้ร่วมเป็นกรรมการประเมินในแต่ละครั้ง ฉันได้รับแต่สิ่งที่เป็นประโยชน์ ได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้ ความรู้ ความคิด เทคนิควิธีการสอน ได้มิตรภาพที่ดีกับครูในแต่ละโรงเรียน สิ่งที่สำคัญคือฉันได้นำเอาความรู้และและสบการณ์ต่าง ๆ ที่ได้รับจากการประเมินมาปรับใช้กับนักเรียนโรงเรียนคงทองวิทยา วิธีการเตรียมตัวก่อนการประเมินของแต่ละโรงเรียนก็ต่างกันออกไป การนำเสนอก็แตกต่างกันตามบริบทและความพร้อมของโรงเรียน ทำให้ฉันมองเห็นถึงภาพความสามัคคีของครูและนักเรียนในโรงเรียน ทุกคนทำเพื่อโรงเรียน การทำงานทุกอย่างจะสำเร็จไปได้ก็ด้วยความสามัคคี ไม่ว่าจะเป็นโรงเรียนขนาดใด ระดับใดความสามัคคีเป็นสำคัญ ผู้บริหารยิ่งมีความสำคัญที่จะนำครูให้ไปสู่เป้าหมาย ความสำเร็จ ได้รับการรับรองให้เป็นโรงเรียนต้นแบบในฝัน ศึกษานิเทศก์ยิ่งมีความสำคัญที่สุดที่จะข้ามาช่วยแนะนำ ช่วยเหลือโรงเรียน คณะครู นักเรียนในทุก เรื่อง ทั้งเรื่องการประเมิน การเตรียมสิ่งที่จะนำเสนอ การเตรียมนักเรียน ทั้งลุงกับป้าได้มาช่วยนิเทศกันแบบที่เรียกว่านิเทศแบบหามรุ่งหามค่ำ ไม่มืด ไม่ไล่ ไม่เลิก.....ขอบคุณ ขอบคุณค่ะ
อาจารย์พวงเพชร กันยาบาล ประธานการประเมินโรงเรียนต้นแบบในฝัน ได้พูดเสมอ ในการให้ข้อคิดเห็นเกี่ยวกับการประเมินว่า “การเป็นแชมป์ไม่ยาก แต่การรักษาแชมป์ยากกว่า” การเป็นโรงเรียนต้นแบบในฝันก็ไม่ใช่สิ่งยาก ถ้ายากคงไม่มีโรงเรียนต้นแบบในฝัน แต่ก็คงไม่ง่ายเกินไป ถ้าง่ายเกินไป ทุกโรงเรียนก็คงได้รับการรับรองเป็นโรงเรียนต้นแบบในฝันหมดแล้ว ถึงอย่างไร ไม่ว่าจะเป็นยากหรือง่ายโรงเรียนคงทองวิทยาก็ได้รับการรับรองเป็นโรงเรียนต้นแบบในฝันมาแล้ว แต่สิ่งที่ยากกว่าก็คือจะทำอย่างไรที่โรงเรียนคงทองวิทยาหรือโรงเรียนต้นแบบในฝันอื่นจะดำรง คงสภาพของการเป็นโรงเรียนต้นแบบในฝันไว้ ให้มีสภาพเหมือนกับตอนที่โรงเรียนกำลังประเมินเพื่อรับรองเป็นโรงเรียนต้นแบในฝัน....นั่นคือสิ่งที่ยากกว่า
ประสบการณ์การเป็นผู้ประเมินเป็นบทบาทที่แตกต่างจากการเป็นครู แต่ความรู้สึกหนึ่งที่ฉันคิดว่าเหมือนกันคือ การเป็นผู้ให้ ให้ความรู้ ให้ประสบการณ์ด้วยความปรารถนาดีที่จะให้นักเรียนเป็นคนเก่ง คนดี สามารถดำรงชีวิตอยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุขนั่นเอง……..