ตรวจสอบสมมุติฐานตนเองเรื่องวิสัยทัศน์

ผมมีความเชื่อเดิมติดมาตั้งแต่สมัยเรียนการวางแผนกลยุทธว่า การวางแผนกลยุทธควรจะเริ่มจากวิสัยทัศน์องค์กร ทำให้เชื่อว่าองค์กรที่มีวิสัยทัศน์จะมีการบริหารองค์กรดี

แต่ครั้งหนึ่งที่ผมได้สนทนากับเพื่อน เรามีความรู้สึกตรงกันอย่างหนึ่งว่า มีหลาย ๆ องค์กรที่วิสัยทัศน์องค์กร กลายเป็นเพียงถ้อยคำสวยหรู ที่ไม่มีใครอยากจะไปให้ถึง ซึ่งเพื่อนบอกว่าไม่เฉพาะองค์กรไทยเท่านั้น องค์กรในต่างประเทศก็มีแบบนี้เช่นกัน

ต่อมาอีกไม่นาน ในอีกวงสนทนาหนึ่งซึ่งเริ่มต้นคุยจากเรื่องการสร้างค่านิยมในองค์กร และได้มีการพูดโยงไปถึงวิสัยทัศน์ ผมได้สะท้อนความสงสัยของตัวเองว่า แล้วองค์กรขนาดใหญ่ ๆ ที่มีวิสัยทัศน์ไว้สวย ๆ นั้น ดีจริงหรือ หรือจะเป็นเพียงถ้อยคำสวยหรูที่มีเอาไว้ให้ตรวจ ซึ่งจากคำพูดของผมนี้ ทำให้มีรุ่นพี่ในที่ทำงานมาคุยกับผมว่า เป็นการมองในแง่ลบเกินไป คำพูดนั้นติดอยู่ในหัวผมนานมาก ว่าผมมองแง่ลบเกินไปจริงหรือไม่

ผมคิดไต่ตรองว่า ผมมีอคติหรือไม่ ผมเชื่อว่าผมไม่ได้อคติ ในขณะที่พูดนั้นผมไม่ได้มีความรู้สึกว่าสะใจที่ได้พูดออกไปอย่างนั้น แต่ยอมรับว่าผมมองแง่ลบจริง ๆ เพราะดู ๆ แล้ว หลาย ๆ ตำราก็ย้ำถึงความสำคัญของวิสัยทัศน์

คำถามที่ตามมาคือ แล้วทำไมผมถึงคิดอย่างที่พูดออกไปนั้น ผมคิดว่า นั่นเป็น perception ที่ผมรับรู้มา แต่ผมไม่ได้สื่อสารออกไปว่า สิ่งที่ผมรับรู้มานั้นเป็น vision ที่ไม่เป็น shared vision ดังนั้นจึงไม่แปลกที่พนักงานทั่ว ๆ ไปไม่รู้สึกอยากจะไปให้ถึงฝัน จนกลายเป็นเพียงแค่ถ้อยคำหรู ๆ แต่ก็ต้องยอมรับว่า ในการสร้างวิสัยทัศน์ขององค์กรขนาดใหญ่ที่มีคนมาก แทบจะเป็นไปไม่ได้ที่จะให้พนักงานส่วนใหญ่มาร่วมกันกำหนดวิสัยทัศน์ ดังนั้นวิสัยทัศน์จะมาจากผู้บริหารเป็นผู้กำหนด ซึ่งก็ไม่เป็น shared vision ไป

ใครมีประสบการณ์เรื่องนี้ช่วย share หน่อยครับว่า มันควรจะเป็นไปอย่างไรดี ที่จะสร้าง shared vision ในองค์กรขนาดใหญ่