เพลงอีแซว สายเลือดสุพรรณฯ
ร่วมเปิดงาน ป่าพื้นบ้าน
อาหารชุมชน กรมป่าไม้
ห้องประชุม 2 อาคาร 9 อิมแพ็ค เมืองทองธานี
เมื่อวันที่ 3 ธันวาคม 2551 เวลาบ่าย 2 โมง 15 นาที ผมได้รับโทรศัพท์จากเจ้าหน้าที่ประสานงานการตลาดของบริษัท แคพพรีคอร์น ครีเอทีฟ จำกัด ติดต่อให้ผมนำคณะนักแสดงไปร่วมงาน “วันสิ่งแวดล้อมไทย” หัวข้อในการแสดงผลงานของกรามป่าไม้ คือ “เมนูจากป่าพื้นบ้าน อาหารชุมชน” ในวันที่ 4 ธันวาคม 2551 ณ ห้องประชุม 2 อาคาร 9 อิมแพ็ค เมืองทองธานี จังหวัดนนทบุรี เวลาประมาณ 10.00-11.30 น.
การแสดงผลงานในครั้งนี้กรมป่าไม้ได้มอบหมายให้บริษัท แคพพรีคอร์น ครีเอทีฟ จำกัด เป็นผู้จัดหา ติดต่อทีมการแสดงพื้นบ้านเข้าร่วมในพิธีเปิดงานนิทรรศการของกรมป่าไม้ โดยจะมีท่านรัฐมนตรี (รักษาการ) กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เป็นประธานเปิดงาน
ผมมีเวลานัดหมายเด็ก ๆ นักแสดงเพียง 1 ชั่วโมงเมื่อนักแสดงมารวมตัวกันหลังเลิกเรียน 16.15 น.มีเด็กๆ ในวงขึ้นมาฝึกซ้อมเพลง 10-12 คนบางคนมีภารกิจต้องกลับบ้านไปก่อน เอาเท่าที่มีมา ผมบอกกับเด็กๆ ว่า ในวันพรุ่งนี้เช้าวงเพลงอีแซวมีงานแสดงที่ห้องประชุม 2 อาคาร 9 อิมแพ็ค เมืองทองธานีในเวลา 10.00 น.ขอให้พวกเรามาถึงโรงเรียนพร้อมกันในเวลา 07.00 น.เพื่อเดินทางไปอิมแพ็คเมืองทองธานี
นักแสดงถามผมว่า “แล้วในวันพุ่งนี้จะต้องเล่นบทอะไรบ้าง”
ผมบอกกับเด็ก ๆ ว่า “ดูจากเอกสารที่บริษัทจัดการแสดงแฟ็กซ์มาให้ เป็นการจัด
นิทรรศการวันสิ่งแวดล้อมไทย ในหัวข้อเรื่อง เมนูจากป่า
พื้นบ้าน อาหารชุมชน”
นักแสดง “พวกเราควรเล่นเพลงอะไรกันบ้างค่ะ ผู้ชมเป็นคนระดับไหน”
ครูผู้สอน “เพลงแรกที่จะต้องนำเสนอคือ เพลงเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อม ต่อจากนั้นเล่น
เพลงสนุก ๆ ต่อไปจนพอสมควรแก่เวลาก็จบการแสดงได้”
เด็ก ๆ เขาก็เริ่มค้นหาบทร้องที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมและจัดแบ่งหน้าที่ในการนำเสนอ เตรียมการกันเอาไว้ 3 เพลง ได้แก่ (1) ลำตัด (2) เพลงแหล่ (3) เพลงอีแซวอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม เด็กๆ ขอให้ผมทบทวนทำนองเพลงแหล่ลำตัดให้ฟัง มีบางคนขอฝึกทบทวนด้วย เวลาประมาณ 18.00 น. ต่างก็แยกย้ายกันกลับบ้าน ผมขออนุญาตท่านผู้อำนวยการโรงเรียนเพื่อนำคณะนักแสดงไปร่วมงานในครั้งนี้ ท่านผู้อำนวยการอนุญาตผมประสานงานกับท่านผู้ปกครองเนื่องจากเป็นงานด่วนที่สุดเอกสารจะส่งถึงผู้ปกครองภายหลัง
เช้าวันที่ 4 ธันวาคม 2551 ตั้งแต่เวลา 06.30 น.นักแสดงทยอยกันมาถึงศูนย์การเรียนเพลงพื้นบ้าน อาคาร 5 ห้อง 512 ผมนัดรถตู้เอาไว้เวลา 07.00 น.เราออกรถล่าไปนิดหนึ่ง โดยประมาณ 07.10 น.ออกเดินทางจากโรงเรียนมุ่งหน้าไปยังอิมแพ็ค เมืองทองธานี รถแล่นไปถึงอิมแพ็คจอดที่หลังอาคาร 9 เวลาประมาณ 09.15 น.ผมประสานงานไปยังบริษัทที่ติดต่อพวกเราและได้พบกันเขานำนักแสดงไปยังสถานที่ตั้งของงานเด็กๆ รีบแต่งตัวชุดนักแสดงอย่างขะมักเขม้นมีเวลาเตรียมตัวเพียง 50 นาทีก็จะถึงเวลาแสดงแล้ว
ผู้ประสานงานของบริษัทจัดการแสดงนัดหมายคิวการแสดงกับผมว่า “อาจารย์ ครับการแสดงในวันนี้จะแบ่งออกเป็น 2 ช่วงนะครับ คือ ในช่วงแรกจะเป็นการแสดงตอนที่ประธานตัดริบบิ้นเปิดงานแล้ว ใช้เวลา 2-3 นาที ส่วนในเวลาหลังจากนั้นก็จะเริ่มหลังจากที่ท่านประธานกลับไปแล้วอีกครั้งหนึ่ง สถานที่แสดงและบรรยากาศดีมากเพราะเป็นห้องแอร์ พื้นที่ถูกปกคลุมเอาไว้ด้วยพรมสีเขียว เครื่องเสียงบอส (BOSE) ระบบเสียงดีมาก ในบริเวณสถานที่จัดแสดงผลงานเป็นห้องโถงขนาดใหญ่ ด้านในสุดมีจอฉายรับภาพจากโปเจ็คเตอร์ ที่มุมห้องทั้ง 4 มุม จัดเป็นซุ้ม (บ้าน) 4 ภาค (ภาคกลาง ภาคเหนือ ภาคอีสานและภาคใต้) บริเวณถูกจัดอย่างสวยงามมีป้ายความรู้เรื่องของอาหารไทยจากพืชผักผลไม้ท้องถิ่นทั้ง 4 ภาค ตรงประตูทางเข้ามีริบบิ้นผูกกั้นเอาไว้เปิดงาน ด้านหน้ามีแสตนท์กล่าวรายงานประธาน
เวลาประมาณ 10.50 น.ประธานในพิธี ท่าน พลตำรวจเอกประชา พรหมนอก เดินทางมาถึง พิธีการต่าง ๆ ก็เริ่มขึ้นจนกระทั่งท่านประธานเดินเข้ามาตัดริบบิ้นเปิดงานและเดินเข้ามาในห้องจัดแสดง เสียงเพลงพื้นบ้านประเภท ลำตัดก็ดังขึ้น ประธานยืนชมการแสดงจนจบบทร้องลำตัด ประมาณ 2 นาที ท่านเดินเข้ามาพูดให้กำลังใจนักแสดงและเดินชมผลงานในห้องโถงนานพอสมควร ในขณะที่ท่านประธานเดินเยี่ยมชมผลงาน น้อง ๆ ผู้จัดการแสดง ให้นำเสนอเพลงอื่น ๆ อีกสัก 1-2 อย่าง ผมให้นักแสดงร้องเป็นเพลงแหล่ รักษาสิ่งแวดล้อม และตามด้วยเพลงอีแซวชุดสิ่งแวดล้อม เสียงเพลงยังไม่ทันจบ ภาพที่จอก็ปรากฏขึ้น นักแสดงหยุดพัก (หมดหน้าที่ในช่วงที่ 1)
หลังจากที่ท่านประธาน พลตำรวจเอกประชา พรหมนอก เดินออกไปจากห้องแสดงผลงานแล้ว เวลาประมาณ 11.30 น. นักแสดงเพลงอีแซวออกมานำเสนอผลงานต่อในช่วงที่ 2 ช่วงนี้เรานำเสนอเพลงอีแซวแบบสนุก ๆ 3-4 เพลงต่อเนื่องกันไป แต่เนื่องจากเวลาเป็นช่วงคาบเกี่ยวกับเวลาพักรับประทานอาหารกลางวันซึ่งทางผู้จัดงานเขาจัดเตรียมอาหารกลางวันเอาไว้เลี้ยงผู้ที่มานำเสนอผลงานทุกห้องโถงจำนวนนับเป็น 100 โต๊ะ เพลงอีแซวแสดงมาถึงช่วงเวลาสุดท้าย เวลาประมาณ 12.20 น.เด็กๆ เขาร้องเพลงลาจนถึงสร้อยสุดท้ายจะจบการแสดง พิธีกรของกรมป่าไม้ขอไมโครโฟนจากนักแสดงประกาศให้ “เจ้าหน้าที่ทุกฝ่ายไปรับประทานอาหารได้ที่ห้องโถงใหญ่ด้านนอกตั้งแต่เวลานี้ เด็ก ๆ นักแสดงงงเล็กน้อยมองมาที่ผมแล้วถามว่า อาจารย์ค่ะเอาอย่างไรดี ผมบอกเด็ก ๆว่าให้ยกมือไหว้ท่านที่ยืนชมและกล่าวคำว่า สวัสดี มีเสียงจากท่านผู้ชมจำนวนมากกล่าวว่า “เล่นต่อ เล่นต่อไปอีกกำลังสนุก” แต่ว่าเราทำไม่ได้ เพลงได้จบลงแล้วจบลงแบบที่ไม่มีใครคาดคิด เพราะพิธีกรเขาไม่ได้ฟังบทการแสดงว่ากำลังอยู่ในช่วงตอนใด เพียงเวลาอีก 1 นาทีเพลงก็จะจบลงด้วยความสมบูรณ์ แต่เขากลับคว้าไมโครโฟน ประกาศเรียกเจ้าหน้าที่ไปรับประทานอาหาร (เกิดการสะดุดหยุดคิว)
ขออภัยท่านผู้ชมที่อยู่ในห้องประชุม อาคาร 9 อิมแพ็ค เมืองทองธานี ในวันที่ 4 ธันวาคม 2551 เอาไว้ด้วยนะครับ ที่การแสดงเพลงอีแซว เพลงลาจบลงแบบไม่ครบถ้วน และนี่คืออีกครั้งหนึ่งที่นักแสดงยังงง ๆ ว่า ในขณะที่เขากำลังเล่นเพลงพื้นบ้าน มีการขอหยุดการแสดงเพื่อประกาศให้คนดูไปรับประทานอาหารทั้งที่คนดูยังยืนชมการแสดงของเราอยู่เป็นจำนวนมาก ในแต่ละสถานที่มักจะมีอะไรแปลก ๆ ที่ทำให้คนอย่างผมและนักเรียนอีกจำนวน 16 คนต้องกลับมาคิดว่า “เขากับเรายังมีความคิดเห็นไม่ตรงกัน ในเรื่องที่กำลังปฏิบัติงานอยู่ด้วยกัน และเป็นเรื่องเดียวกันแท้ ๆ" แต่ในความประทับใจยังคงอยู่ต่อไปอีกนานเท่านาน
1. เด็กเขาประทับใจในความมีเมตตาของท่านผู้ชมทั้งห้องโถง บางท่านยืนรำไปด้วย
2. มีความประทับใจในทีมงาน แคพพรีคอร์น ครีเอทีฟ ทุกคนที่ติดต่อไปแสดง
3. ความประทับใจในรสชาดของอาหารมื้อกลางวันที่อิ่มอร่อยมาก
ชำเลือง มณีวงษ์ ผู้มีผลงานดีเด่นด้านการแสดงเพลงพื้นบ้าน จังหวัดสุพรรณบุรี
- รางวัลชนะเลิศประกวดเพลงอีแซวของจังหวัดสุพรรณบุรี ปี 2525
- รางวัลราชมงคลสรรเสริญ พุ่มพนมมาลา ปี พ.ศ.2547
- โล่รางวัล รายการความดีคู่แผ่นดิน ททบ.5 ปี 2549
มีความสุขในการทำงาน
มีกำลังใจดีๆในการอนุรักษ์วัฒนธรรมพื้นบ้านที่ทรงคุณค่า ต่อไปนะคะ
ขอชื่นชมน้อง ๆ ที่ช่วยกันรักษาศิลปพื้นบ้านเอาไว้ ซึ่งนับวันที่จะหาดูได้ยากบางพื้นที่ไม่มีผู้สิบต่อก็สูญหายไปแล้ว เยาวชนรุ่นหลังก็จะไม่รู้ถึงความเป็นมาของบรรพบุรุษของเรา
สวัสดีค่ะ
ถ้ามีโอกาส
อยากดูเพลงอีแซวซักครั้ง
เคยดูในทีวีผ่าน ๆ
แต่รู้ว่าเป็นการละเล่นพื้นบ้านของสมัยก่อน
ค่ะ....
หลาย ๆ งาน พิธีกรบางครั้งดำเนินการ
แบบไม่ค่อยรู้กาละเทศะซักเท่าไหร่
คนในงานก้อได้แต่ให้อภัย
เพื่อให้งานลุล่วงไปด้วยดีค่ะ
ขอเป็นกำลังใจให้กับการรักษาประเพณีไทยไว้นะคะ
ขอบคุณค่ะ
คุณสายธาร
คุณหนุ่ม กร
คุณ ณัชชา เฉลิมกลาง
คงได้มีโอกาสนำเสนอผลงานให้คุณณัชชาได้ชมการแสดงสด ๆ บ้าง หากได้ไปแสดงใกล้ ๆ บ้าน ติดตามคิวการแสดงในบล็อกนี้ได้ครับ ส่วนเรื่องของการแสดงบนเวที มีทั้งราบเรียบ สะดุด สนุกสนาน และบางครั้งแทบถอดใจ (ความรู้สึกนึกคิดคนเราต่างกัน)
ขอขอบคุณอีกสักหลาย ๆ ครั้ง ที่ให้กำลังในคนทำงานเพลงพื้นบ้านมาก ครับ
สวัสดี ครับ ศน.ลำดวน