เดี๋ยวนี้เขาไม่เรียกประเทศกำลังพัฒนากันแล้วนะครับ เขาเรียกประเทศ รายได้ต่ำ (น้อย) - Low Income Countries - LIC
ประเทศไทยอยู่ในกลุ่มประเทศรายได้ปานกลางค่อนข้างต่ำ (Low Middle Income - LMIC)
ผมคุยกับ นพ. ภูษิต ประคองสาย แห่งสำนักงานพัฒนาสุขภาพระหว่างประเทศ ตอนนั่งคุยกันในห้องรับรองพิเศษสำหรับผู้โดยสารชั้นธุรกิจ ที่สนามบิน Malpensa กรุงมิลาน ว่า ผมมีแนวคิดในการพัฒนาระบบสุขภาพของประเทศ LIC ที่จะไม่ตกอยู่ใต้การครอบงำวิธีคิดของประเทศพัฒนาแล้ว, ของ WHO หรือ ของ RF ซึ่งจะไม่สอดคล้องกับบริบทของประเทศ LIC
หมอภูษิตบอกว่า WHO กำหนดตัวชี้วัดความเข้มแข็งของระบบสุขภาพออกเป็น 6 กลุ่มหรือ 6 Health Systems Building Blocks และเขาอยากให้ประเทศไทยช่วยประเทศ LIC ที่อยู่โดยรอบ เพราะเขาถือว่าประเทศไทยมีระบบสุขภาพที่เข้มแข็งเกินระดับรายได้ ของประเทศ
ผมบอกว่า ควรเอาเกณฑ์ 6 กลุ่มมาปรับให้เข้ากับแต่ละประเทศ แล้วให้เขาพัฒนาตารางแห่งอิสรภาพของระบบสุขภาพเพื่อประเมินตัวเอง หา SS (Success Story) เล็กๆ ในแต่ละเกณฑ์ แล้วจึงจัดเวที ลปรร. ระว่างประเทศ โดยเอา SS ในแต่ละเกณฑ์มา ลปรร. กัน เพื่อข่วยกันคิดหาทางขยาย SS ตามบริบทของตน
ผมบอกว่า หัวใจอยู่ที่การจับที่ SS ไม่ใช่ที่ปัญหา หรือ Gap อย่างที่ WHO นิยมทำ เพราะการยึด Gap เป็นตัวเดินเรื่อง จะทำให้ประเทศ LIC ตกอยู่ใต้การครอบงำของ ประเทศ HIC ทันที
ต้องใช้ SS จึงจะทำให้ประเทศ LIC คิดอยู้ใต้บริบทของตน เห็นโอกาสพัฒนาระบบ สุขภาพภายใต้สภาพความเป็นจริงของตน
และใช้ KM เพื่อการ ลปรร. ระหว่างประเทศ โดยเครื่องมือสำคัญคือ ตารางแห่งอิสรภาพ และ storytelling
วิจารณ์ พานิช
๑๖ พ.ย. ๕๑
