วันนี้ได้มีโอกาสพูดและฟังเรื่อง guide line การดูแลผู้ป่วยวัณโรครายใหม่ เนื่องจากมีผู้ป่วยนอนโรงพยาบาลเกือบครบ 2 สัปดาห์แล้ว 2 ราย พยาบาลเริ่มคุยกันเกี่ยว แนวทางเมื่อครบ 2 สัปดาห์
ทีมงานดูแลผู้ป่วยได้วางแนวทางดังนี้
เมื่อผู้ป่วยมาด้วยอาการไอเรื้อรัง มากกว่า 2 สัปดาห์
เจ้าหน้าที่พยาบาล
- ทำการซักประวัติพร้อมให้ผู้ป่วยใส่หน้ากากอนามัย หรือ mask
- ประเมินสัญญาณชีพ
- เพิ่มช่องทางด่วนผู้ป่วยได้ตรวจเร็วขึ้น เพื่อลดการแพร่กระจายเชื้อสู่ผู้รับบริการอื่น ๆ
พบแพทย์ 
-- ไม่สงสัย TB รับยา/กลับบ้าน หรือ admit ด้วยโรคอื่น
-- สงสัย TB ให้ส่งตรวจเอกซ์เรย์ CXR,AFB ก่อน 1 ตลับและนัดเก็บมาตรวจอีก 2 ตลับ
กรณีเป็นวัณโรค หรือ TB ให้นอนโรงพยาบาล 2 สัปดาห์ ( Admit 2 wk )
** Ward(ตึกผู้ป่วยใน) เมื่อครบจำหน่ายกลับบ้านหรือ D/C เจาะ LFT,HIV
** ห้องเบอร์ 16 (หรือฝ่ายเวชศาสตร์ ฯ ) ขึ้นทะเบียน TB (วัณโรค) ให้สุขศึกษา แนะนำเรื่อง DOT
(วิธีการใช้ยา)
สิ่งสำคัญ อีกอย่างคือ เมื่อกลับบ้าน เจ้าหน้าที่จะติดตามเยี่ยมบ้านอีกครั้ง เพื่อประเมินผู้ป่วย/ญาติ เกี่ยวกับการใช้ยา /อาการผิดปกติ
ช่วงนี้หมอศุภสิทธิ์ ผู้รับผิดชอบคลินิก บริการผู้ป่วยโดยคำนึงองค์รวม โดยเฉพาะ เพราะผู้ป่วยทุกรายที่อยู่ห้องแยกโรค (ห้อง negative pressure room) ได้ดูโทรทัศน์ เพื่อลดความเครียด ..บริการด้วยหัวใจความเป็นมนุษย์จริง ๆ ค่ะ
![•—>xaJ-xา๑<—• nataChoei[หน้าตาเฉย]](https://asset.gotoknow.org/users/avatars/52849/ico48.jpg){kind=small}
หนูมีเรื่องสงสัย คือประมาณ มกรา 2549 หนูเป็น TB ปอด ไม่ทราบสาเหตุว่าเป็นได้ยังไง ประวัติคนในครอบครัวหรือญาติไม่เคยเป็นเลยที่สงสัยก้อที่ทำงานช่วงนั้นมีคน ป่วยเป็นหวัดแล้วเห็นเค้าไอนานเป็นเดื่อนก้อเลยไม่แน่นใจ
หนูใช้เวลารักษาหลังจากที่ทราบว่าเป็น 3 เดือนกว่าเกือบ4เดือน ถึงจะหาย(ตรวจเสมหะแล้วไม่พบ)หลังจากนั้นอีก ครึ่งปีก้อเอ็กซ์เรย์ปอด+ตรวจเสมหะอีกไม่พบเช่นกัน อีกปีกว่า ตรวจอีกครั้งไม่พบเช่นกัน คำถามมีดั้งนี้
1. การตรวจทั้ง 2 ครั้งฟิล์มเอกซ์เรย์พบจุดที่ปอดข้างซ้ายบริเวณเดิิมทั้ง 2 ครั้ง( วันนี้ไปตรวจสุขภาพประจำปี ก้อเอ็กซ์เรย์ จะฟังผลวันที่ 22 กค.จ๊ะ)มันไม่มีทางหายไปจากเราเลยเหรอค่ะ
2.ถ้าเป็นแบบนี้การเข้าทำงานบริษัทใหญๆๆหรือไปต่างประเทศบางประเทศก้อไม่ได้ ใช่ไหมค่ะ(รู้สึกไม่กล้าบอกใครๆเลยค่ะ) วันนี้ไปตรวจบอกหมอว่าจะตรวจร่างกาย เอ็กซ์เรย์ปอดด้วยเพราะเคยเป็น TB หมอยังทำหน้างงเลยค่ะ รู้สึกแย่จังเหมือนโดนรังเกียจ
3.และการตรวจที่เรียกว่า TT Test คืออาไรค่ะ
4.วันนี้ตรวจเลือดเค้าพิมพ์ CBC,LFT,CHOLESTEROL,TRIGYCERIDE,HDL-CHOLESTEROL,LDL-CHOL(direct) มีรู้เรื่องอยู่อันเดียวค่ะนอกนั้นไม่รู้ช่วยบอกหน่อยได้มั้ยค่ะคืออาไร
***พี่หมอมีอารายจะแนะนำไหมค่ะก่อนจะไปฟังผลวันที่ 22 กค.
ขอบพระคุณอย่างสูงค่ะ
ผู้รู้น้อยสงสัยเยอะ555
สวัสดีค่ะ น้อง ผู้รู้น้อยสงสัยเยอะ
- ก่อนอื่นต้องขอโทษด้วย ที่ไม่ได้ตอบ หรือตอบช้า อีก 1 วันก็จะฟังผลแล้วสินะ
แต่ตอบวันนี้คงทันนะค่ะ
- วัณโรคเกิดจากเชื้อแบคทีเรีย ส่วนมากเป็นที่ปอด จึงเรียกว่าวัณโรคปอด เชื้อวัณโรคจะอยู่ในเสมหะผู้ป่วยวัณโรค เวลาผู้ป่วยไอ หรือจาม ละอองเสมหะจะฟุ้งกระจาย เมื่อคนอื่นสูดหายใจเอาละอองเสมหะของผู้ป่วยเข้าไป จะทำให้เกิดการติดเชื้อและมีโอกาสป่วยเป็นวัณโรคได้ น้องอาจได้รับมาจากการไอ หรือ จาม ของคนที่เป็นก็ได้ค่ะ สังเกตจาก คนรอบข้าง
ไอเรื้อรังเกิน 3 สัปดาห์
ไอแห้งๆ หรือไอมีเสมหะปนเลือด หรืออาจมีไอเป็นเลือด
มีไข้ต่ำ ๆ อาจมีเหงื่อออกมาตอนกลางคืน
อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร น้ำหนักลด ผอมลง
เหนื่อยหอบ เจ็บหน้าอก
- ผู้ป่วยส่วนใหญ่กินยาได้ 2-3 เดือนอาการจะดีขึ้นเหมือนคนปกติ แต่เชื้อวัณโรคในร่างกายยังไม่ตายเด็ดขาด ถ้าหยุดกินยา โรคจะกำเริบขึ้นมาอีก และ จะรักษายากมาก เพราะฉะนั้นต้องช่วยแนะนำผู้ป่วยด้วยว่า หลังกินยารักษาได้ประมาณ 3 เดือน ถึงแม้ว่าจะไม่มีอาการอะไรหรือปกติแล้วก็ตาม ก็ยังต้องกินยารักษาต่อไป รวมระยะเวลารักษาทั้งหมดต้องไม่น้อยกว่า 6เดือน
- โรคนี้หายแน่นอนค่ะ หากเราได้กินอย่างสม่ำเสมอต่อเนื่อง ตามระยะที่หมอกำหนด อย่างน้อย 6 เดือน และตรวจเอกซเรย์ซ้ำ พร้อมตรวจเสมหะ ที่ว่ารอยโรคในฟิล์มอาจพบได้ค่ะ ไม่ต้องกังวล
- โรคนี้ไม่น่ารังเกียจค่ะ เราอย่าคิดกังวลไปเลยค่ะ ทำใจให้สบาย
- TT Test น่าจะเป็นการตรวจ เพื่อหาว่าอาจเป็นไข้เลือดออกหรือไม่ ถ้าผล positive ก็ถือว่ามีการติดเชื้อไข้แดงกิว ยืนยันอีกครั้งด้วยการตรวจเลือดค่ะ
แต่ถ้าหากน้อง จะหมายถึงอีกตัวคือ TB skin test คือการตรวจหาวัณโรค ถ้าหาก positive แต่ผลตรวจอื่น ๆ เช่น ผลเอกซเรย์หรือผลตรวจเสมหะ เป็นลบ แสดงว่าไม่มีการติดเชื้อวัณโรค ค่ะ CBC,LFT,CHOLESTEROL,TRIGYCERIDE,HDL-CHOLESTEROL,LDL-CHOL(direct) บรรดาที่กล่าวมาทั้งหมด เป็นการตรวจทั่ว ๆ ไป ในตรวจสุขภาพค่ะ เช่น หาความเข้มข้น ของเลือด การหาการติดเชื้อในร่างกาย ตรวจการทำงานตับ คลอเรสเตอรอลในร่างกาย ทั้งพวกที่ดีและไม่ดี แต่ไม่ต้องกังวล ค่ะ เพราะแพทย์จะแจ้งผล หากพบการผิดปกติ จะรีบดำเนินการรักษาอย่างรีบด่วน ตามหลักจรรยาบรรณของแพทย์และมาตรฐานเชิงวิชาชีพ ของหมอค่ะ
บุญรักษานะค่ะ
- ตอบข้อสุดท้าย นะค่ะ
สวัสดีค่ะ อาจารย์ ประจักษ์~natadee
- ทันสมัยจริง ๆ ค่ะ
- อยู่นี่ก็ต้องดูแลผู้ป่วย H1N1 1 รายใกล้กลับบ้านแล้วค่ะ น่าดีใจแทนผู้ป่วยค่ะ
- รักษาสุขภาพด้วยนะค่ะอาจารย์
หนูเป็นนักสีกสาที่สถาบันแห่งหนื่งแล้วได้รับโจดเกี่ยวกับ วัณโรกในชนบท หนูก็เลียมีคำถามคือ
อยากรู้ว่าถ้ามีคนเป็นวัณโรกในชนบทจะมีกานรักสายังไง
แล้วกานแยกผู้ป่วยเพื่อไม่ให้เขื้อโรกระบาดให้คนอื่นต้องทำยังไง
แล้วผู้ป่วยเองต้องทำตัวยังไง
สวัสดีจ้าน้องอัมพอ
- การรักษาวัณโรคในคนไข้ไม่ว่าที่ไหนทั้งในและนอกเมืองก็เช่นกัน นั่นก็คือมาตรฐานการรักษา ยังคงหนึ่งเดียว
- การคัดกรองผู้ป่วย หากในหมู่บ้าน หากมีคนไข้ที่สงสัย เช่น ไอเรื้อรังนานมากกว่า 2 เดือน ,ไข้ หรือมีคนไข้ที่ป่วยในบ้าน น่าจะรับการตรวจคัดกรอง โดยส่งเสมหะตรวจ ในสถานีอนามัย ยังไม่สามารถตรวจได้ ควรไปรับการตรวจคัดกรองที่ โรงพยาบาลใกล้บ้านค่ะ จะได้รับตลับใส่เสมหะ มา 3 วัน หากพบจะได้รับการรักษา กินยาต่อเนื่อง 6 เดือน และต้องกินอย่างสม่ำเสมอ ห้ามขาด ไม่อย่างนั้นโอกาสดื้อยาสูงมากค่ะ
- ที่ โรงพยาบาลโนนไทย หากตรวจพบว่าเป็นวัณโรคจะได้รับการแยกผู้ป่วยออกจากชุมชน คืออยู่ในห้องแยกโรค กินยา 2 สัปดาห์และตรวจเลือดดูการทำงานของตับว่าปกติหรือไม่ค่ะ เพื่อปรับยา หากครบ 2 สัปดาห์ จะให้ใกล้มาบ้านค่ะ 2 สัปดาห์แรกเป็นช่วงติดต่อกันได้ แต่พอผ่านจะแพร่ได้ง่าย ๆ ยกเว้น คนใกล้ชิดมีภูมิต้านทานต่ำ
- ผู้ป่วยเมื่อกลับบ้านควรกินยาอย่างต่อเนื่อง มาตามนัด ห้ามใช้เสื้อผ้า ของใช้ที่มีน้ำลาย ควรแยกต่างหาก ควรใช้ช้อนกลาง หมั่นล้างมือ การจาม ไอ ควรปิดปาก น้ำลาย น้ำมูก ควรเผาหรือฝังให้เรียบร้อย ค่ะ
- พี่ว่าแค่นี้น่าจะพอในระดับชุมชนนะค่ะ
สวัสดีค่ะพี่ ขอบคุณคะกับคำตอบในวันก่อ
หนู มีคำถามอิกแล้วคะ แล้วที่เขาบอกว่าใช้DOTในการรักสาผู้ป่วยคืออาไรแล้วมันหมายความว่าไงคะงงคะ
สวัสดีค่ะน้องอัมพอ
- DOTS = directly observed treatments ค่ะ
- ต้องตามไปดู ที่นี่ ค่ะ
สวัสดีค่ะ พอดีแฟนหนูไอและอวกออกมาเป็นเลือดเลยพาไปตรวจที่โรงพยาบาล
พอว่า เป็น TB อยู่โรงบาลได้แค่คืนเดียวหมอก็ให้กลับมารักษาที่บ้านแล้ว หนูกุ้มใจมากค่ะ
เพราะว่าไม่เคยมีคนในบ้านเป็นมาก่อน สงสัยจะติดมาจากบ้านของลูกค้า
ช่วยแนะนำหน่อยค่ะว่าต้องทำยังไงบ้าง เพราะว่ามีลูกอ่อน แค่ 5 เดือนเองกลัวลูกจะติดเพราะว่าตอนนี้
ลูกเป็นหวัดด้วยค่ะ
สวัสดีค่ะคุณตั๊กแตน
- เป็นกำลังใจให้ค่ะ โรคนี้รักษาหายได้คะ ต้องกินยาอย่างสม่ำเสมอ
- วัณโรคเป็นโรคที่ป้องกันได้ ใช้ทิสชู่ปิดปากเวลาไอ เวลาไอให้ไอกลางแจ้ง จัดห้องให้แสงแดดส่องถึง อากาศถ่ายเทอย่างดี
- ผู้ป่วยระยะแพร่เชื้อควรหยุดงานจนกระทั้งได้ยารักษาแล้ว 2 สัปดาห์ ระยะนี้ต้องระมัดระวัง ถ้ามีเด็กที่บ้านต้องระวังมากขึ้นค่ะ ควรแยกผู้ป่วยออกถ้าทำได้ค่ะ กินยา 2 สัปดาห์แล้วก็ผ่านระยะติดต่อค่ะ
อยากทราบอาหารที่เหมาสำหรับผู้ป่วยที่เป็นtb
สวัสดีค่ะคุณสุพพัตรา
- อาหารคนป่วย tb เหมาะทุกอย่างเลยค่ะ หากไม่มีข้อยกเว้นโรคอื่น ๆ เช่น
เบาหวาน โรคไต โรคความดันโลหิต กินได้เลยค่ะ
ผมก็เป็นวัณโรคที่ปอดแต่ผมไม่สามารถทนต่อการกินยาวัณโรคก่อนนอนได้เพราะว่ามันมีอาการเวียนหัวมากจนทำให้ผมนอนไม่หลับผมเลยเปลี่ยนมากินตอนเช้าผมเลยอยากที่จะทราบว่ามันจะหายเหมือนกันหรือเปล่า
สวัสดีค่ะคุณ สิทธินนท์
- ขอโทษที่ตอบช้าไปค่ะ เพราะเพิ่งกลับมาทำงาน หลังจากลาคลอดไป 3 เดือน
- การกินยาวัณโรคส่วนใหญ่จะให้กินก่อนนอน เพราะลดอาการข้างเคียงอื่น ๆ ของยา เช่น เหนื่อยเพลีย คลื่นไส้ อาเจียน เพราะกินแล้วนอนจะได้พักผ่อน หากกินตอนเช้า อาจทำให้เราทำงานไม่ค่อยได้ รบกวนเราได้ ไม่ควรแบ่งมื้อยาตามช่วงของวันเพราะอาจจะทำให้ผลการรักษาไม่ดี.
- แต่หากเปลี่ยนกินตอนเช้าก็ได้ค่ะ หากเราไม่มีอาการข้างเคียงของยา ขอแต่ให้เรากินให้ครบตามที่หมอแนะนำเท่านั้น ส่วนใหญ่รักษา 6 เดือน หากไม่พบอาการอื่น ๆ ค่ะ
- ขณะกินควรเฝ้าสังเกตอาการ คลื่นไส้ อาเจียน เบื่ออาหาร อ่อนเพลีย เพราะอาการเหล่านี้คือ สงสัยตับอักเสบ ควรพบแพทย์เพื่อตรวจการทำงานของตับต่อไปค่ะ
- อาการผื่นคันอาจพบได้ หากพบควรรีบปรึกษาแพทย์
ขอให้หายป่วยเร็ว ๆ นะค่ะ