แม่บอกว่า “อย่าลืมปัดกวาดใจ” ตนเอง

ชาย-หญิงเท่าเทียมกัน

นี่คือความจริงแท้ของมนุษย์

แต่ในยุคที่แม่เกิดมา

หญิงชายแตกต่างกัน

ผู้ชายได้เรียนหนังสือ

ผู้หญิงอยู่เหย้าเฝ้าเรือน

ประกอบกับมีลูกมาก

แม่จึงไม่ได้เรียนหนังสือกับใครเขา

แม่ต้องอยู่เฝ้าเลี้ยงดูน้องๆ

แม่จึงไม่ได้เรียนหนังสือ

แต่นั่นไม่ใช่เรื่องสำคัญ

เพราะแม่ได้เรียนรู้วิชาที่โรงเรียนไม่ได้สอน

นั่นคือวิชาชีวิต

แม่จึงเรียนรู้วิชาหุงหาอาหาร กวาดบ้านถูเรือน และเลี้ยงน้อง

นั่นเป็นวิชาพื้นฐาน

และแม่ก็ได้เรียนวิชาสร้างเสริมประสบการณ์ชีวิต

ตั้งแต่หมวดว่าด้วยการปลูกข้าว เลี้ยงสัตว์ ทำไร่ ทำสวน

และหมวดวิชาเสริมทักษะอีกสารพัด

แม่เรียนมาแต่เล็กจนโต

เรียนมาทุกวัน จนวันนี้แม่ยังเรียนอยู่

แม่ไม่เคยสอนผม

แม่บอกว่าแม่ความรู้น้อย (ถ้าวัดกันที่เรียนหนังสือ)

แต่ผมบอกแม่ว่าแม่เรียนมากกว่าผมหลายเท่านัก

หากผมเป็นเจ้าของมหาวิทยาลัย

ผมจะมอบปริญญาดุษฎีบัณฑิตให้แม่เป็นคนแรก

แม่ไม่เคยสอนผม

แม่ได้แต่พาผมทำโน่นทำนี่

แม่ปลุกผมตื่นแต่เช้า ดังไฟ นึ่งข้าว (ก่อไฟ นึ่งข้าวเหนียว)

แม่พาผมออกกำลังกายด้วยวิธีกวาดบ้านถูบ้าน

แม่บอกว่า “อย่าลืมปัดกวาดใจ” ตนเอง

แม่พาผมไปตักน้ำใส่ตุ่ม

แม่บอกว่า “อย่าลืมเติมน้ำใจ” ลงไปในตุ่ม

นี่เป็นวัตรปฏิบัติที่แม่ชวนผมเล่นๆ

นานวันจนผมทำได้เอง

แม่ให้ผมทำเองเป็นวัตรปฏิบัติสืบมา

โตหน่อยแม่พาผมไปไร่ ไปสวน

ลองจับจก จับเสียบ จับแวก จับลั่ว จับเคียว (อุปกรณ์การเกษตร)

ลองหว่าน ปลูก เมล็ดพันธุ์แห่งชีวิต

ลองรดน้ำ พรวนดิน ดายหญ้า ใส่ปุ๋ย

แม่บอกว่า “อย่าลืมใส่ใจ” ลงไปด้วย

จากไร่สวนของแม่ย้ายไปช่วยพี่ป้าน้าอา

แล้วไปสู่ไร่สวนของเพื่อนบ้านเพื่อเอามือ (การลงแขก)

มือหนึ่งมือตอบหนึ่งมือ

มือหนึ่งมือตอบสิบมือตอบร้อยมือ

นี่คือ “มือแห่งน้ำใจ”

อีกสารพัดเรื่องแม่ชวนผมลงมือทำ

แม่ไม่เคยสอนผมว่าทำอย่างไร

แม่ได้แต่ทำ ทำ และทำ อย่างที่แม่ทำ

จริงๆ ด้วยแม่ไม่ได้สอนผม

แต่สิ่งที่แม่พาผมเล่นและทำ

นั่นคือสิ่งที่แม่ถ่ายทอดวิชาชีวิตให้กับผม

วันนี้แม่จึงเป็นผม

ผมจึงเป็นแม่

แต่ผมยังเรียนได้ไม่ถึงครึ่งหนึ่งที่แม่เรียน

แม่ไม่ได้เรียนหนังสือ

แต่สิ่งที่แม่เรียนนั้นยิ่งใหญ่

คนได้เรียนหนังสือแต่ไม่อ่านหนังสือ

ก็ไม่ต่างกับคนไม่ได้เรียนหนังสือ

คนได้เรียนหนังสือแต่ไม่มีปัญญาพึ่งพาตนเอง

ก็น่าอายคนไม่ได้เรียนหนังสืออย่างแม่

แม่บอกไม่ได้สอนผม

เพราะแม่ไม่ได้เรียนหนังสือ

ลูกสิได้เรียนสูง มีความรู้ มีวิชา

แต่ผมว่ายังสู้วิชาของแม่ไม่ได้

วิชาที่แม่ไม่ได้สอนผม

แต่แม่พาผมเล่นและเรียนนั่นยิ่งใหญ่

ที่โรงเรียนและมหาวิทยาลัยไม่ได้สอน

นี่หรือที่แม่บอกว่าไม่ได้สอนผม

พ่อน้องซอมพอ

๓๑ ตุลาคม ๒๕๕๑