ชุมชนจะเข้มแข็งได้อย่างไร ? ถ้าครอบครัวไม่เข้มแข็ง

ครอบครัว คือ หน่วยทางสังคมที่เล็กที่สุด...แต่สำคัญที่สุด

ครอบครัว คือ รากฐานของเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม การศึกษา และการเมือง

ชุมชนจะเข้มแข็งได้อย่างไร ? ถ้าครอบครัวไม่เข้มแข็ง

สังคมจะเข้มแข็งได้อย่างไร ? ถ้าครอบครัวไม่เข้มแข็ง

 

วันนี้ (๒๑ ตุลาคม ๒๕๕๑) เป็นอีกวันที่ โครงการครอบครัวเข้มแข็งจังหวัดน่านร่วมกับ สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดน่าน ได้จัดอบรมวิทยากรกระบวนการครอบครัวเข้มแข็งให้แก่แกนนำศูนย์พัฒนาครอบครัวประจำตำบล จำนวน ๒๕ ศูนย์ๆ ละ ๓ คน ในพื้นที่ ๑๒ อำเภอ เพื่อให้แกนนำมีความรู้ ความเข้าใจในการจัดกระบวนการเรียนรู้ครอบครัวเข้มแข็ง

กระบวนการเริ่มด้วยการเชิญประธานโครงการครอบครัวเข้มแข็ง (คุณหมอคณิต ตันติศิริวิทย์) จุดธูปเทียนบูชาพระรัตนตรัย แล้วอัญเชิญพระราชดำรัสของในหลวงเรื่อง คุณธรรม และ MV เพลงรูปที่มีทุกบ้าน แล้วให้ทุกคนได้เขียนปณิธานที่จะทำความดีเพื่อในหลวงร่วมกัน

หลังจากนั้นแล่งกลุ่มย่อย ให้แต่ละอำเภอได้ประเมินสถานการณ์ครอบครัวทั้งด้านบวกและลบและการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ด้านครอบครัวของแต่ละพื้นที่ในช่วงที่ผ่านมา แล้วนำมาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกัน

 

สถานการณ์ครอบครัวด้านบวก

-         การเคารพผู้อาวุโส

-         กิจกรรมลดละเลิกอบายมุข งดเหล้าเข้าพรรษา

-         จัดกลุ่มเยาวชนสืบสานวัฒนธรรมพื้นบ้าน

-         วัฒนธรรมการเอามือลงแขก สานสามัคคีในชุมชน

-         จัดกิจกรรมลดขยะในชุมชน, การออม

-         ผู้เฒ่าผู้แก่จูงลูกหลานเข้าวัดในวันพระ, อบรมด้านคุณธรรมจริยธรรม

-         การแบ่งความรับผิดชอบในครอบครัว เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่

-         มีส่วนร่วมกิจกรรมในครอบครัวและชุมชน มีความสามัคคี

 

สถานการณ์ครอบครัวด้านลบ

-         เยาวชนติดเกมส์, พฤติกรรมเลียนแบบที่ไม่ดี มั่วสุม ทะเลาะวิวาท ชู้สาว ดื่มสุรา แต่งรถ

-         ค่านิยมฟุ่มเฟือย ใช้สินค้าราคาแพง

-         พ่อแม่ขาดการเลี้ยงดูบุตรที่ถูกวิธี

-         พ่อแม่ไม่เป็นแบบอย่างที่ดีให้ลูก เช่น ทะเลาะวิวาท ดื่มสุรา เล่นการพนัน การพูดจา

-         พ่อแม่ไปทำงานต่างถิ่น ทิ้งลูกไว้ให้ปู่ย่าตายาย

-         ไม่มีเวลาให้กันและกัน ต่างคนต่างมีภาระหน้าที่ของตนเอง

-         สื่อขาดการควบคุม

-         ยาเสพติด

 

กิจกรรมเรียนรู้ที่ผ่านมา

-         จัดกิจกรรมเวทีครอบครัวเรียนรู้ สร้างสายสัมพันธ์ในครอบครัว

-         จัดอบรมครอบครัวที่เสี่ยงต่อการเกิดปัญหาแตกแยก

-         จัดกิจกรรมศึกษาเรียนรู้นอกสถานที่เป็นครอบครัว

-         จัดกิจกรรมการสืบสานวัฒนธรรมท้องถิ่น ภูมิปัญญาท้องถิ่น

-         จัดกิจกรรมกีฬาพื้นบ้านสร้างสายสัมพันธ์ในครอบครัวและคนในชุมชน

-         จัดกิจกรรมการส่งเสริมอาชีพให้กลุ่มต่างๆ ในชุมชน

-         จัดเวทีประชาคม เพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้และกำหนดมาตรการด้านครอบครัวในชุมชน

-         จัดกิจกรรมส่งเสริมการออม, ส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรม

-         จัดกิจกรรมเยาวชน สนับสนุนกิจกรรมเชิงสร้างสรรค์ เช่น วิทยุเยาวชน, กีฬา, ดนตรี, ขยะทองคำ, อสม.น้อย, ธนาคารความดี เป็นต้น

-         จัดกิจกรรมรณรงค์ลดละเลิกอบายมุข เช่น การดื่มเหล้า, การพนัน ในงานศพ

 

คุณพยอม วุฒิสวัสดิ์ แลกเปลี่ยนประสบการณ์การขับเคลื่อนงานด้านครอบครัวในตำบลถืมตอง อ.เมือง ตั้งแต่การเริ่มสร้างสายสัมพันธ์ในครอบครัว ที่นำไปสู่การรื้อฟื้นประเพณีวัฒนธรรมพื้นบ้านร่วมกัน การกำหนดมาตรการงดเหล้าในงานศพ และการลดรีตองบางอย่างในงานศพ

 

จากนั้นได้ชวนทุกคนชมวีดิทัศน์เรื่อง ๓๔ ๓๑ ๔๗ รหัสสร้างครอบครัวเข้มแข็ง เป็นการถอดความรู้จากประสบการณ์การจัดกระบวนการเรียนรู้ครอบครัวเข้มแข็ง จัดทำโดยสถาบันรักลูกและสสส. แล้วชวนกันถกคิดแลกเปลี่ยนร่วมกัน

และสุดท้ายของวันนี้ เราได้ร่วมกันแลกเปลี่ยนเรื่อง เทคนิคการเป็นวิทยากรกระบวนการ เพื่อให้แกนนำสามารถไปสร้างการเรียนรู้ร่วมกันในพื้นที่ได้ โดยแบ่งกลุ่มออกเป็น ๕ กลุ่มย่อย ได้ตั้งโจทย์ชวนคิดร่วมกัน ๕ ข้อ (กลุ่มข้อ) ได้แก่

๑.     วิทยากรกระบวนการคือใคร เหมือนหรือแตกต่างจากวิทยากรอย่างไร ?

๒.    ลักษณะวิทยากรกระบวนการที่ไม่พึงประสงค์

๓.    ลักษณะวิทยากรกระบวนการที่เราชอบ

๔.    ปัญหาอุปสรรคการเป็นวิทยากรกระบวนการ

๕.    ความรู้เพิ่มเติมที่เกี่ยวข้องกับวิทยากรกระบวนการ

หลังจากแต่ละกลุ่มคิดเสร็จแล้ว ก็มีการหมุนเวียนฐานไปดูสิ่งที่กลุ่มอื่นๆ คิด แล้วเติมสิ่งที่ขาดลงไป แล้วนำข้อสรุปทั้งหมดมาแลกเปลี่ยนเรียนรู้และเติมประสบการณ์ร่วมกัน และคุณพยอม วุฒิสวัสดิ์ ก็เติมเต็มเนื้อหาและประสบการณ์เพิ่มเติม

 

เป็นอันผ่านไปหนึ่งวันของการเรียนรู้ แล้ววันพรุ่งนี้จะเอาเรื่องราววันที่ ๒ มาเล่าต่อครับ

 

AAR (จะให้ดีกว่านี้)

-         เตรียมเอกสาร พระราชดำรัส แจกให้ทุกคน

-         การปิดเปิดไฟ ในห้วงเวลาแห่งความเงียบและต้องการสมาธิ ต้องระมัดระวังมิให้รบกวนสมาธิผู้เข้าอบรม

 

พ่อน้องซอมพอ

๒๑ ตุลาคม ๒๕๕๑