เมื่อรู้เพียงน้อยนิดแล้วอหังการแปลว่ากำลังอหังการในความไม่รู้อันยิ่งใหญ่ของตนมนุษย์เราโง่ที่สุดตอนไม่รู้แม้แต่เรื่องของตัวเองเกิดอย่างไม่รู้อยู่อย่างไม่รู้ตายอย่างไม่รู้ไม่มีใครอยากเป็นทุกข์

แต่ถ้าขยันสร้างเหตุแห่งทุกข์ก็ต้องทนทุกข์ไม่มีลดหย่อนจะอ้างว่าไม่รู้ไม่ได้และถึงแม้อยากดับทุกข์

แต่ไม่รู้วิธีดับทุกข์อย่างไรก็ต้องทุกข์ต่ออยู่ดีถ้าอยู่ไม่ถึงแก่ก็ไม่รู้ว่าความแก่น่าเอือมเพียงใด

ถ้าไม่เห็นภาพการเกิดใหม่หลายหนก็ไม่รู้ว่าการเวียนว่ายตายเกิดน่าเบื่อขนาดไหน

เริ่มจากรู้ตัวว่าไม่รู้แล้วรู้จักภาวะที่กำลังเป็นอยู่ก็เริ่มรู้ต่อไปได้ถึงเหตุผลต้นปลาย

รู้ว่าโลกไม่ตามใจเราแต่โลกตามใจเหตุผลรู้ว่าตนเป็นอุปาทานรู้ว่าหมดอุปาทานคือหมดตนรู้ว่าความอยากได้อยากมีเป็นที่ตั้งของอุปาทานรู้ว่าหมดอยากก็หมดที่ตั้งของอุปาทาน

รู้ว่าสุขลวงใจเป็นเครื่องล่อให้กระหายอยากได้อีกไม่อยากหลีกไปไหน

๕๒

รู้ว่าทุกข์แน่นอกเป็นเครื่องบีบให้อยากโจนทะยานหนีหาทางลี้ไปสู่ความเป็นอื่นที่น่าใคร่อยาก

รู้ว่าสุขทุกข์ไม่เที่ยงรู้ว่าหมดความไยดีสิ่งที่ไม่เที่ยงเสียแล้วก็หมดเครื่องล่ออันใดให้กระหายอยากได้อีก

เมื่อหมดอุปาทานในตัวตนหมดความอาลัยไยดีในสุขทุกข์อันไม่เที่ยงทั้งปวงก็ย่อมรู้ที่จิตว่าพ้นแล้ว

ปราศจากเครื่องหมักดองให้ติดอยู่ในภาวะทั้งหลายแล้วไม่มีอันต้องเสวยทุกข์ทางใจแล้ว

นั่นคือรู้ว่าได้ทำทุกข์ถึงที่สุดแล้วเป็นหนึ่งในผู้หยุดเกิดตายเพราะหายโง่แล้วความว่างอันเป็นที่สุดคือการยุติทุกข์อย่างถาวรการยุติทุกข์อย่างถาวรคือมหาสมุทรแห่งบรมสุข

อันไพศาลเหนือการประมาณทั้งปวง

(จากคิดจากความว่าง)ดังตฤณ