คุณบอกผมทำไม

เรื่องที่ ๑๖ หลักสามประการในการพูด

            ในสมัยกรกโบราณ  โซเครติสได้รับการยกย่องว่าเป็นนักปราชญ์ผู้ยิ่งใหญ่คนหนึ่ง  เมื่อชายคนหนึ่งปะหน้ากับนักปรัชญาผู้นี้ จึงกล่าวกับเขาว่า  “ท่านรู้ไหมว่าผมได้ยินเรื่องเพื่อนของท่าน มาว่าอย่างไรบ้าง”

            โซเครติส ตอบว่า “เดี๋ยวนะครับ..ผมขอใช้หลักสามประการของผมกรองสิ่งที่คุณมาบอกเล่าเสียก่อน”

            “หลักสามประการ”

            “ถูกแล้วครับ” แล้วก็ขยายความต่อว่า “หลักการแรกคือ “ความจริง”

คุณมั่นใจหรือเปล่าว่าสิ่งที่คุณเล่ามันเป็นความจริง

            “ไม่ครับ ...จริง ๆ แล้วผมฟังมาจากคนอื่นอีกที”  เขาสารภาพ

            “เอาละ ตกลงคุณเองก็ไม่รู้ว่ามันเป็นเรื่องจริงหรือเปล่า..หลักการถัดไปของผมคือ “ความดี” ..สิ่งที่คุณจะเล่าให้ฟังนี้ เป็นเรื่องดีหรือเปล่า”

            “ไม่ครับ แต่ตรงกันข้าม...” เขาตอบ

            จากนั้น โซเครติสได้กล่าวต่อไปว่า  “คุณจะเล่าเรื่องที่ไม่ดีของเขาให้ผมฟังใช่ไหม ขณะเดียวกันคุณก็ไม่แน่ใจว่า  นี่เป็นเรื่องจริงหรือเปล่า..  ทีนี้เรามาจากหลักการสุดท้าย คือ “ประโยชน์”  เรื่องที่คุณจะเล่าให้ผมฟังน่ะ  มันมีประโยชน์ต่อผมหรือเปล่า”

            ไม่หรอกครับ”  เขาปฎิเสธ

            “เอาล่ะ  ถ้าสิ่งที่คุณจะเล่าให้ผมฟังน่ะ  มันไม่จริง  ไม่ดี  และไม่มีประโยชน์อันใดต่อผมเลย  ทำไมคุณถึงจะเล่าให้ผมฟังล่ะ”

            โซเครติสกล่าวตัดบท