พอข้าพเจ้าเล่าเรื่องราว สายธารแห่งธรรมของ เซน มหายาน   ของวัชรยาน  กัลยาณมิตร ชาวเถรวาทหลายท่านต่างถามว่า แล้วของเถรวาทล่ะ มีเรื่องเล่าทำนองนี้หรือไม่ ?

แน่นอนว่า ในฝ่ายเถรวาทเรานั้น  มีเรื่องเล่าอยู่มากมาย  และผู้ที่จะเล่าเรื่องทั้งหลายของเถรวาทได้ ก็คือครูบาอาจารย์ของฝ่ายเถรวาทนั่นแหละ  ข้าพเจ้าเคยได้ยินได้ฟังเรื่องเล่าของสายธารธรรมฝ่ายเถรวาทจากท่านอาจารย์ที่ศูนย์วิปัสสนาเชียงใหม่  ท่านเริ่มต้นตั้งแต่สมัยพระเจ้าอโศกมหาราชเลยทีเดียว   เรื่องราวที่ท่านเล่าเกี่ยวกับ  วิปัสสนาวงศ์ นั้น  น่าสนใจมาก  และท่านอาจารย์ก็มีความสามารถและพรสวรรค์ที่จะเล่าเรื่องเหล่านี้ได้น่าฟัง และน่าตื่นตาตื่นใจยิ่งนัก  เวลาใครถามว่า  มีเรื่องเล่าทางเถรวาทสักเรื่องหรือไม่?  ข้าพเจ้าก็จะชักชวนว่า ต้องไปฟังด้วยตัวเองที่มูลนิธิศูนย์วิปัสสนาเชียงใหม่  เพราะที่นั่นมีเรื่องเล่าที่น่าสนใจมากมาย  และท่านอาจารย์ก็สามารถเล่าเรื่องราวต่างๆเกี่ยวกับ พระธรรมคำสอน และปูพื้นฐานการเข้าสู่พุทธที่แท้ แบบเถรวาทได้ดียิ่ง 

อันที่จริงฝ่ายเถรวาทนั้น มีเรื่องเล่ามากมาย เพราะแค่ศึกษาเรียนรู้เรื่องราวของ หลวงปู่มั่น   เรื่องราวของหลวงพ่อชา   เรื่องราวของท่านพุทธทาสภิกขุ ก็มีอะไรมากมายที่น่าสนใจ  เราอาจไม่ต้องย้อนยุคไปไกลถึงสมัยพุทธกาลก็ได้   เอาแค่ยุคสมัยเราก็มีอะไรน่าสนใจมากมาย   ทว่าเราจะสนใจรับฟังและเรียนรู้เรื่องเล่าเหล่านี้หรือเปล่าเท่านั้น 

ในขณะที่ชาวตะวันตก สนใจว่าเมืองไทยเป็นเมืองพุทธและเดินทางมาแสวงหาเรียนรู้เกี่ยวกับพุทธศาสนา  แต่มีชาวไทยไม่น้อย ที่ไม่รู้ด้วยซ้ำว่า ศาสนาพุทธที่แท้จริงเป็นเช่นไร  พระพุทธเจ้าสอนอะไร   ส่วนหนึ่งของพุทธเถรวาทจึงกลายเป็นเรื่องพิธีกรรม  มากกว่าที่จะได้มีโอกาสเรียนรู้แล้วนำมาใช้ในชีวิตประจำวัน   บางคนคิดเห็นไปว่า ศาสนาพุทธไม่ได้ช่วยอะไรในชีวิต  เพราะเอะอะก็จะให้ปล่อยให้วางทิ้งข้าวของเงินทอง และทิ้งความสุขทางโลก  ซึ่งหลายคนบอกว่าไม่สามารถละทิ้งไปได้    แถมกล่าวว่าการเข้าวัดปฎิบัติธรรม หรือการไปปฎิบัติธรรมนั้นเป็นเรื่องของคนมีปัญหา หรือคนแก่  คนที่กำลังจะตายมากกว่า   แม้กระนั้นก็ยังพูดอย่างภูมิใจว่าตนเองเป็นชาวพุทธ  ทว่าไม่ได้รู้เรื่องอะไรที่พระพุทธเจ้าสอนสักเท่าไหร่  แถมชาวพุทธเถรวาทบางส่วนยังไม่รู้จักด้วยซ้ำว่า  เรื่องราวความเป็นมาของพระพุทธเจ้าเป็นอย่างไร พระไตรปิฎกมีความสำคัญอย่างไร  และไม่รู้จักด้วยซ้ำว่า สังเวชนียสถานคืออะไร   ข้าพเจ้าก็เคยเป็นเช่นนั้น

การที่เราไม่เข้าใจ ไม่สนใจ ไม่อยากรู้เรื่องราวสายธารธรรมของฝ่ายมหายาน  ของฝ่ายวัชรยาน นั้นไม่ใช่เรื่องแปลก  แต่การที่เราซึ่งอยู่ในดินแดนพุทธเถรวาท  แถมชอบบอกว่าตนเองนับถือศาสนาพุทธ  กลับไม่รู้เรื่องราวของพุทธเถรวาทเลยเป็นเรื่องที่น่าตกใจมากกว่า 

 ท่านพุทธทาส ก็เคยกล่าวไว้.... ชาวพุทธ(เถรวาท)หลายคน ไม่ได้เข้าใจถึงแก่นแท้คำสอนของพุทธศาสนากันสักเท่าไหร่   หากสนใจและรู้แต่ส่วนที่เป็นเนื้องอกและเปลือกนอกเท่านั้น   ขนาดปัจจุบันนี้ข้าพเจ้าก็พบว่า ชาวพุทธหลายคน ก็ยังเป็นเช่นนั้น 

ข้าพเจ้าจึงไม่มีเรื่องเล่าของเถรวาท  เพราะนี่เป็นเรื่องที่ชาวเถรวาททั้งหลายควรจะไปแสวงหากับครูบาอาจารย์   แล้วมาเล่าสู่กันฟังมากกว่า 

 

เรื่องเล่าแบบสั้นๆ ที่มูลนิธิศูนย์วิปัสสนาเชียงใหม่