โลกนี้ ถูกสร้างให้เรา
แต่เราถูกสร้างมาเพื่อโลกหน้า
อัล อัค เรียบเรียง
‘โลกนี้’ ที่เรากำลังพูดถึงคือ โลกที่เราอาศัยอยู่ ซึ่งเรียกในภาษาอาหรับคำว่า ‘ดุนยา’ มาจากรากศัพท์ภาษาอาหรับที่หมายถึง ‘อยู่ใกล้’ กับอีกความหมายหนึ่งหมายถึง ‘ต่ำต้อย’
ความหมายแรกหมายความถึงเวลา ณ ปัจจุบัน อันเนื่องจากเป็นสิ่งที่อยู่ใกล้กับมนุษย์มากกว่าโลกหลังความตาย ส่วนความหมายที่สองชี้ให้เห็นถึงความต่ำต้อยของมัน เมื่อเปรียบเทียบกับโลกหลังความตาย
การเข้าใจโลกมีความสัมพันธ์โดยตรงกับการเข้าใจชีวิต การเข้าใจโลกผิดก็คือการกำหนดแบบแผนที่ผิดพลาดให้กับชีวิตนั่นเอง ‘โลกนี้’ ในทรรศนะของอิสลามนั้นไม่ได้เป็นสิ่งชั่วร้าย มันเป็นการสร้างจากอัลลอฮฺ ‘โลกนี้’ถูกสร้างขึ้นอย่างมีสีสัน แต่อย่างไรก็ตามสีสันนี้มันจบลงด้วยความเสื่อมสลาย ดังที่อัล กุรอานได้พรรณนามันไว้อย่างเห็นภาพว่า
"ชีวิตในโลกนี้เปรียบเสมือนเช่นน้ำฝนที่การงอกเงยพืชผลยังความพอใจให้แก่กสิกรแล้วมันก็เหี่ยวแห้งเจ้าจะเห็นมันเป็นสีเหลือง แล้วมันก็กลายเป็นเศษเป็นชิ้นแห้ง"(57:20)
หรือในอีกอายะฮฺหนึ่งที่ว่า "ประหนึ่งน้ำที่เราหลั่งมันลงมาจากฟากฟ้า ดังนั้นพืชผลในแผ่นดินก็จะคลุกเคล้าไปกับน้ำแล้วมันก็แห้งกรังเป็นเศษเป็นชิ้นซึ่งลมจะพัดมันให้ปลิวว่อน"(18:25)
แต่สุดท้ายโลกที่สวยงามและจบลงด้วยการ ‘เป็นเศษเป็นชิ้นแห้ง’ หรือ ‘เป็นเศษเป็นชิ้นซึ่งลมจะพัดมันให้ปลิวว่อน’ฟังดูแล้วเศร้าลึกวังเวงมาก
แล้วมนุษย์ที่ไม่รู้ทันโลกก็ลุ่มหลงกับโลกที่มีสีสันนี้ ดังที่ท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะ ซัลลัม บอกว่า "แท้จริงโลกนี้หวานและเขียวชอุ่ม"(รายงานโดยมุสลิม 4925) ดั่งในอัล กุรอานบอกถึงสีสันของโลกว่ามีลักษณะ ‘ถูกทำให้ลุ่มหลงแก่มนุษย์ ซึ่งความรักในความใคร่ต่างๆ"(3:14) เป็น ‘การละเล่น’ ‘การบันเทิงสนุกสนาน’(5:32, 29:64, 47:36, 57:20) ‘การประดับประดา’ ‘การโอ้อวดทับถม’ ‘การแข่งขันกันสะสมในทรัพย์และลูกหลาน’ (57:20)
ในเมื่อความสุขในดุนยานี้มันไม่จีรัง มันจึงถูกสรุปจากอัล กุรอานว่าเป็น ‘ภาพลวง’(57:60)
ความจริงข้างต้นนี้ ใครๆก็รับรู้ได้ ขอเพียงให้คิดสักนิด ฉะนั้น เมื่อพิจารณาในแง่ของ ‘เป้าหมาย’ ดุนยาจึงไม่มีเป้าหมายที่มนุษย์จะไปแสวงหามัน ดุนยากลายเป็นสิ่งที่ท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะ ซัลลัม ได้กล่าวว่า "ดุนยาเป็นสิ่งที่ถูกสาปแช่ง"(เศาะฮีฮฺ อัต ตัรฆีบ วะ อัต ตัรฮีบ หมายเลข 71)
ท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะ ซัลลัม ได้เปรียบเทียบดุนยาในแง่เป้าหมายไว้อีกหลายๆครั้ง อย่างได้ภาพพจน์ยิ่ง ไม่ว่าจะเปรียบเหมือนอาหาร "แท้จริง อาหารของลูกหลายอาดัมนั้น ได้ถูกนำมาอุปมากับโลกนี้ แม้ว่าเขาจะปรุงด้วยเครื่องเทศหรือเติมเกลือลงไป พวกท่านจงดูสิ่งที่มันเป็นในท้ายสุดเถิด"(เศาะฮีฮฺ อัต ตัรฆีบฺ วะ อัต ตัรฮีบ 2150) หรือเปรียบว่า "อันโลกนี้และโลกหน้านั้นไม่มีสิ่งใด(ที่เทียบกันได้เลย) เว้นแต่เสมือนสิ่งที่คนใดคนหนึ่งจากพวกท่านได้เอานิ้วจุ่มลงในทะเล ดังนั้น จงมองดูเถิดว่า มีสิ่งใดติดกลับมาบ้าง"(รายงานโดยมุสลิม)
อย่างไรก็ตาม แม้ในแง่เป้าหมาย ดุนยาเป็นสิ่งที่ไม่มีค่าแม้แต่ ‘ปีกยุงข้างเดียว’ (ดูเศาะฮีฮฺ อัต ติรมิซียฺ 2889 ของอัล อัลบานียฺ) แต่เมื่อพิจารณาในแง่ของ ‘ปัจจัย’ ที่ถูกนำไปเปลี่ยนเป็นผลในโลกหน้า
มันกลับมีค่ามหาศาล ดังท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะ ซัลลัม ได้กล่าวไว้ว่า "แท้จริงอัลลอฮฺ ซุบฮานะฮุ วะ ตะอาลา ทรงแต่งตั้งให้พวกท่านเป็นตัวแทนอยู่บนโลก แล้วดูว่าพวกท่านจะทำอะไร" (รายงานโดยมุสลิม)
ดุนยาคือสถานที่ทดสอบ แล้วต้องจากไป ท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะ ซัลลัม ได้เปรียบตัวท่านเองเหมือนคนเดินทางผ่านดุนยาแห่งนี้ ไม่ใช่มาเพื่อพำนักอยู่ "ฉันและโลกนี้ไม่มีสิ่งใดเลย เว้นแต่เป็นดั่งคนเดินทางที่หยุดพักอยู่ใต้ร่มเงาของต้นไม้ จากนั้นเขาได้จากมัน โดยทิ้งมันไว้"(เศาะฮีฮฺ อัตติรมิซียฺ ของอัล อัลบานียฺ 1936) และท่านได้สอนพวกเราถึงปรัชญาในการใช้ชีวิตในดุนยาว่า "จงอยู่ในโลกนี้ ดั่งคนแปลกหน้าหรือคนเดินทาง"(รายงานโดยบุคอรียฺ)
ความหมายของดุนยาจึงอยู่ที่ว่า เราสามารถเปลี่ยนมันให้เป็นเสบียงเพื่อการเดินทางไปสู่โลกหน้าได้หรือไม่ แต่ทุกวันนี้ เราไม่เพียงไม่ได้สนใจจุดยืนของอิสลามต่อดุนยาเท่านั้น แต่เรากลับรับเอาจุดยืนจากค่านิยมภายนอกเข้ามา เราลุ่มหลงมัน ตกเป็นทาสของมันโดยสมบูรณ์แบบ
ทั้งที่ ดุนยา – ในทรรศนะของคำสอนอิสลาม - ถูกสร้างมาเพื่อเรา แต่เราถูกสร้างมาเพื่อโลกหน้า
