เป็นสิทธิเฉพราะบุคคล

ไม่ใช่แฟนทำแทนไม่ได้

เสียงเพลงลอยมาตามลม ผสมกลิ่นสุราจากหญิงสาวโต๊ะข้างๆ ที่เธอควรเพลงอย่างโหยหวน พอจับใจความในเพลงท่อนนั้นได้ว่า “อันไม่เท่าแขน ทำแทนไม่” ข้าพเจ้าฟังแล้วให้รู้สึกประหลาดใจว่าท่อนฮุก ของเพลงนี้ฟังดูพิกล เมื่อใกล้จะจบเพลงในท่อนสุดท้ายหญิงสาวเหล่านั้น ร้องประสานเสียงพร้อมกับชูแก้วเหล้ามีสีเหลืองอำพัน อย่างกะ เยี่ยวเด็กขึ้นเหนื้อศรีษะ        แหกปากร้องตะโกนว่า “ภาระในเขตอ้อมแขน..ไม่ ใช่ แฟน...ทำ..แทนไม่ได้” ....!##$&...กรี๊ดๆ ... ข้าพเจ้าหันไปสบตาเจ้าหล่อนทั้งหลายพอดี มีป้าอีกคนเมาได้ที่เดินโซเซ หันมาชี้หน้าถามข้าพเจ้าว่า “มองไร..วะ ไอน้อง...อยากเป็นผัวป้ารึไง” อ้าวป้าปล่อยมุขไม่ฮา พาเพื่อนเครียดเสียแล้ว โถถัง.. เห็นแล้วให้นึกถึงคนถูกผีเข้า อายุอานามก็ไม่ใช่น้อยๆนะ นี่ละหนอที่เขาว่าสุรานั้นแปลว่าเหล้า กินแล้วเมาก็เดินโซเซ.....และนอกจากนั้นอาจกลายเป็นผีบ้าในบัดดลอีกด้วย   ณ บัดนี้จึงต้องขอยืนไวอาลัยและปลงธรรมสังเวชเสียหน่อย 5555

                จะว่าไปแล้วชีวิตเรานั้นมีทั้งความสุขและความทุกข์ แต่ความสุขนั้นมันมักจะมาเร็วไปเร็ว ส่วนความทุกข์มักเกิดขึ้นบ่อยและมาเป็นระยะ ๆ อย่างหลายเดือนก่อนดารานักร้องหลายคู่ ออกมาประการหมั่นหมาย แจ้งว่าจะแต่งงานกันในเร็ววันนี้ สินสอดของหมั่นนำมาให้กันในวันแถลงข่าวเป็นหน้าเป็นตามูลค่ากว่าร้อยล้าน ปุ๊บปับไม่ทันไร เธอก็ออกทีวีทำหน้าเคร้าจนเราดูแล้วก็ใจแป้วไปด้วย เมื่อประกาศว่า “หนูเลิกกับเขาแล้วคะ”  ก็ให้มีคำถามต่อไปว่าเช่นนี้หากเลิกกันแล้วของหมั้นทั้งหลาย อีกฝ่ายจะทวงคืนได้หรือไม่ ซึ่ง ตาม ป.พ.พ. มาตรา 1473 บอกว่า การหมั่นที่สมบูรณ์คือ ฝ่ายชายได้ส่งมอบหรือโอนทรัพย์สินที่เอามาหมั่น ให้แก่ฝ่ายหญิงเพื่อเป็นหลักฐานว่าจะสมรสกับหญิงนั้น เป็นเช่นนี้แล้วของหมั้นนั้นจึงตกเป็นของฝ่ายหญิง และเมื่อหมั่นแล้วหากเขาผิดสัญญาไม่ยอมแต่งงานด้วยอีกฝ่ายก็ไม่สามารถยกเป็นเหตุร้องต่อศาลบังคับให้อีกฝ่ายสมรสด้วยได้ แม้อีกฝ่ายเขาจะเป็นฝ่ายที่ผิดสัญญาหมั้นก็ตาม บางกรณีการหมั้นบางคนอาจจะได้ทำสัญญากันไว้ โดยระบุให้อีกฝ่ายเรียกค่าปรับหรือเบี้ยปรับ หากมีกรณีการผิดสัญญาหมั้น ซึ่งแท้จริงแล้วข้อตกลงดังกล่าวเป็นโมฆะ หมายถึง เสียไปนำมาใช้บังคับทางกฎหมายไม่ได้ ตาม ป.พ.พ. มาตรา 1438 

                แต่อีกฝ่ายสามารถเรียกค่าทดแทนจากคู่หมั้นผู้ผิดสัญญาหมั้นได้ และหากเป็นว่าฝ่ายที่ผิดสัญญาหมั้นเป็นฝ่ายหญิง ก็ต้องคืนของหมั้นทั้งหมดแก่ฝ่ายชาย ตามป.พ.พ. มาตรา  1439

สำหรับ ค่าทดแทน ที่สามารถเรียกได้จากฝ่ายที่ผิดสัญญาหมั้นมีเงื่อนไข  ตาม ป.พ.พ. มาตรา  1440 ดังนี้

1.      คู่หมั้นฝ่ายหนึ่งทำให้อีกฝ่ายหนึ่งเสียชื่อ

2.      คู่หมั้นฝ่ายหนึ่งได้ใช้จ่ายไปในการเตรียมการสมรสโดยสุจริต หรือใช้จ่ายไปตามสมควรเพื่อการเตรียมงานสมรส เหล่านี้ถือเป็น ค่าทดแทน หากเกิดการผิดสัญญาหมั้นขึ้นก็สามารถเรียกค่าทดแทนนี้ได้

แต่ก็ยังมีกรณีที่ไม่ต้องคืนของหมั้นได้อีกด้วย คือ ในกรณีมีเหตุสำคัญอันเกิดแก่ชายคู่หมั้นทำให้หญิงนั้นไม่สมควรสมรสกับชายนั้น ฝ่ายหญิงมีสิทธิ์บอกเลิกสัญญาหมั้นได้โดยมิพักต้องคืนของหมั้นแก่ชาย ตาม ป.พ.พ. มาตรา  1443 เช่นชายเป็นโรคร้ายแรง หรือประพฤติตัวไม่เหมาะสมเป็นอาจิณเช่น เมาแม่งงงง..มันทุกวัน คบผู้หญิงไม่เลือกหน้า บ้าติงต๋อง หรือหมั้นกันแล้วเขาเพียนประสาทกลับ ฯลฯ อย่างนี้ก็ไม่น่าแต่งด้วย จึงสามารถยกเป็นเหตุมาอ้างได้ เพื่อริบหรือไม่ต้องคืนของหมั้นเสีย หรือหากเป็นกรณีคู่หมั้นฝ่ายหนึ่งตายเสียก่อนสมรส อีกฝ่ายหนึ่งก็จะเรียกค่าทดแทนไม่ได้

             ฟังแล้วก็ปวดหัวนะ กว่าจะได้แต่งงาน ต้องผ่านด่านเสียหลายด่าน ชั่งยากลำบากเสียเหลือเกิน มิน่าเล่าคนรุ่นใหม่สมัยนี้จึงไม่ค่อยนิยมแต่งงานกัน หรือไม่ก็แต่งงานช้า  อาจด้วยเพราะเศรษฐกิจไม่ดี นี่ไม่แน่ต่อไปอาจมีเมียเงินผ่อนก็ได้หนา เช่นฝ่ายหญิงหากเรียกสินสอดและของหมั้นสูงเกินไป ฝ่ายชายอาจยื่นเรื่องผ่อนเมียต่อพ่อตาได้ โดยนำสลิบเงินเดือนมาแสดง และขอผ่อนจ่ายเป็นงวดๆ แต่เอ๋....พอผ่อนไปซักพักหากต้องการส่งคืนละ ทีนี้จะทำอย่างไรเน้อ ฝ่ายพ่อตาอาจแจ้งว่าหากอยากส่งคืน สูเจ้านั้นอาจต้องเจอลูกตะกั่ว 5555 นี่ละมั่งที่ปัจจุบันคนส่วนใหญ่อยากอยู่เป็นโสด หาเงินมาเท่าไหร่ก็มีไว้ใช้เองไม่ต้องมีคนอื่นมาช่วยใช้ สิ้นเดือนที ก็ไปแต่งงานที ที่อาบอวด อยากได้ก็ได้ อยากมันก็มัน อิอิอิอิ ไปไหนก็ไป กลับกี่โมงกี่ยามก็ไม่มีใครบ่นแน่ๆ แต่..เมื่อครันอายุมากขึ้นอาจเหงาจนจับจิต...และนั่งง่อมอยู่ลำพัง มันก็มีเรื่องให้ต้องทุกข์อยู่อีกเช่นเดิมไม่มีวิถีทางชีวิตใดจะสมบูรณ์แบบ มันมีได้ มีเสีย มีทุกข์มีสุข ปนเปกันไป ไม่มีอะไรแน่นอนขนาดแต่งงานกันมานาน บทจะเลิกล้างกันก็ง่ายนิดเดียว ประสาอะไรกับแค่คู่หมั้น ไอ้ที่ว่าแน่ๆแล้ว ก็มีอันต้องพลัดพราก และเลิกล้าง เวลานี้สงสารก็แต่น้อง ทาทา ยัง ขนาดสวยงามหมดจด น่ารักขนาดนั้น คู่หมั้นยังทิ้งได้ลงคอ ดู ดู ซิดู  ดังนั้นเมื่อมีการผิดสัญญาหมั้นขึ้นอย่ามัวแต่เสียใจ มาดูซิว่าเราในฐานะคู่หมั้นมีสิทธิเรียกร้องอย่างไรบ้าง อย่ามัวแต่ร้องไห้ฟูม(ควาย)