ไอน์สไตน์, พระพุทธเจ้า, วิทยาศาสตร์, พุทธศาสนา

Share photos on twitter with Twitpic

วันก่อนนี้ได้รับหนังสือเล่มนี้จากผู้ใหญ่ท่านหนึ่ง คงเพราะท่านเห็นว่าผมทำงานเกี่ยวกับเทคโนโลยีและสนใจพุทธศาสนา ก็เลยเห็นว่าผมคงจะสนใจ ผมจึงฉลองศรัทธารับมาอ่าน โดยอ่านรวดเดียวหมดทั้งเล่มเพราะเนื้อหาและวิธีเขียนเรียบง่ายน่าอ่าน

ด้องเรียนก่อนครับว่าโดยส่วนตัวไม่ยินดีกับความพยายามจะโยงเอาวิทยาศาสตร์กับศาสนาเข้ามาเทียบเคียงกัน (ไม่เฉพาะกับพุทธศาสนา) หลายๆบทความตั้งใจจะสื่อให้เห็นว่าศาสนายังทันสมัยน่าเชื่อถือ จึงพยายามนำมาโยงกับวิยาศาสตร์ ซึ่งก็เป็นเจตนาดีแต่ผมจะพบในเกือบทั้งหมดว่าในความพยายามโดยเจตนาดีนั้น กลับขาดความเข้าใจในสาระของวิทยาศาสตร์หรือขาดความเข้าใจในสาระของศาสนา หรือแม้แต่ขาดความเข้าใจในสาระของทั้งสองด้าน ทำให้แทนที่จะเกิดศรัทธามากขึ้น ก็อา่จจะเสื่อมความศรัทธาลงไป หรือแม้แต่หากผู้อ่านเชื่อไปตามนั้น ก็จะทำให้เกิดความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนตามมา

โดยเฉพาะกับพุทธศาสนา ซึ่งผู้เขียนเห็นว่ามีส่วนสำคัญที่เหลื่อมกับวิทยาศาสตร์จนไม่น่าจะนำมาเทียบเคียงกัน

และเ่ล่มนี้ก็เช่นกันที่ผมพบความคลาดเคลื่อนอย่างน่าเป็นห่วง เนื่องจากผู้เขียนเป็นบุคคลที่น่าเชื่อถือ และหนังสือเล่มนี้ก็มีคำนิยมจากบุคคลสำคัญๆหลายท่าน

หลังจากอ่านจนจบแล้ว ผมก็คุยกับเพื่อนๆผ่านทางบริการ twitter จึงได้ข้อมูลเพิ่มเติมว่าหนังสือเล่มนี้หยุดพิมพ์แล้ว (เล่มที่ผมอ่านเป็นการพิมพ์ครั้งที่ 25) และได้ค้นคว้าต่อไปว่ามีการวิจารณ์หนังสือเล่มนี้อย่างไรบ้างก็ได้พบบทความวิจารณ์ที่น่าสนใจโดยเฉพาะอย่างยิ่งที่ GotoKnow ซึ่งผมก็เป็นสมาชิกอยู่ด้วย เช่นบทวิจารณ์ของ อ.บัญชา ซึ่งท่านเขียนไว้ได้ชัดเจน ครบถ้วน ในด้านของวิทยาศาสตร์

ผมจึงคิดว่าน่าจะเขียนเพิ่มเติมไว้อีกสักเล็กน้อย โดยเฉพาะเรื่องหนึ่งที่ผมอยากจะเขียนไว้่ด้วยคือ กาลามสูตร ซึ่งมักจะถูกโยงเข้ามาเวลาถกเถียงกันเป็นประจำ ซึ่งผมกลับมองว่าพระสูตรนี้คือทางแยกที่สำคัญของศาสนาพุทธจากปรัชญา (และวิทยาศาสตร์) โดยจะทยอยเขียนไปตามสไตล์ของคนไม่ค่อยได้เขียนอย่างผมครับ

 

วิทยาศาสตร์ในฐานะแขนงหนึ่งของปรัชญา - ขอบเขตของพุทธศาสนา

เวลา ในฐานะของปริมาณ - ระยะเวลาข้ามภพข้ามชาติ, ระยะทางในมิติที่แตกต่าง - การจุติและอุบัติของสัตว์

ผี วิญญาณที่ยังไม่ไปเกิด - ความเชื่อท้องถิ่น กับคติพุทธ

ญาณทัศนะ พุทธ หรือพราหมณ์

กาลามสูตร ทางแยกสำคัญระหว่างวิทยาศาสตร์และพุทธศาสนา

วิทยาศาสตร์และพุทธศาสนา เรื่องใกล้ตัวหรือสิ่งศักดิ์สิทธิ์