แต่วันนี้วัดได้เปลี่ยนจากเศษใบไม้ ใบหญ้า เศษอาหาร ขยะ มาเป็นปุ๋ยหมักในพื้นที่ดินข้างวัด

“อรัญญาวาส” แปลว่า เขตป่า

“วัดอรัญญาวาส”จึงหมายถึงวัดป่า

คนในเขตเทศบาลเมืองน่าน รุ่นอาวุโสมักจะคุ้นชื่อกับวัดป่า มากกว่าวัดอรัญญาวาส แต่คนรุ่นใหม่อาจไม่คุ้นหู พอพูดถึงวัดป่า คนรุ่นใหม่อาจนึกถึงวัดวังวิโมกข์ ที่เป็นสาขาวัดหนองป่าพง

ชื่อวัดป่า คุ้นชินกับคนรุ่นอาวุโสพอๆ กับ“ตุ๊เจ้าหงวน”ซึ่งหมายถึง ท่านพระครูพิทักษ์นันทคุณ

พระครูพิทักษ์นันทคุณ เป็นผู้ก่อตั้งกลุ่มฮักเมืองน่าน จนพัฒนามาเป็นมูลนิธิฮักเมืองน่านในปัจจุบัน

พระครูพิทักษ์นันทคุณ ผู้นำเอากุศโลบาย “บวชป่า”“สืบชะตาแม่น้ำ” มาประยุกต์ใช้ในการสร้างสำนึกด้านสิ่งแวดล้อมอย่างชาญฉลาด

เกิดเครือข่ายกลุ่มคนทำงานรักแผ่นดินถิ่นเกิดอย่างหลากหลาย

จากงานด้านสิ่งแวดล้อมขยายไปงานด้านเกษตร ออมทรัพย์ สวัสดิการเยาวชน เอดส์ ยาเสพติด สื่อ ครอบครัว ศิลปินพื้นบ้าน ฯลฯ ตามมา

“วัดอรัญญาวาส” นอกจากจะเป็นวัดที่พระครูพิทักษ์จำวัดอยู่ในฐานะเจ้าอาวาสในปัจจุบันแล้ว

ที่นี่เป็นที่ตั้งของ “มูลนิธิฮักเมืองน่าน”

เป็นที่ตั้งของ“มูลนิธินันทวุฒิคุณ”

สองมูลนิธิที่ท่านพระครูพิทักษ์ดูแลอยู่

ที่นี่ร่วมรื่นไปด้วยแมกไม้น้อยใหญ่ ท่ามกลางของเมืองที่กำลังพัฒนาอย่างต่อเนื่อง

“ลานโพธิ์ลานไทร”ภายในวัด จึงเป็นลานปฏิบัติธรรม ห้องเรียนรู้ สถานที่ประชุม ลานกิจกรรม ลานแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และอีกสารพัดกิจกรรม ของเครือข่ายฮักเมืองน่าน เครือข่ายประชาคมน่าน เครือข่ายภาครัฐ เอกชน และท้องถิ่น

ด้วยเหตุนี้ที่นี่จึงมีใบไม้ ใบหญ้า เศษอาหาร ขยะ ที่เกิดจากกระบวนการทางสังคมและธรรมชาติ

เดิมวัดก็จะเก็บรวบรวมเอาไปทิ้งขว้าง ให้เทศบาลมาเก็บไปกำจัด

แต่วันนี้วัดได้เปลี่ยนจากเศษใบไม้ ใบหญ้า เศษอาหาร ขยะ มาเป็นปุ๋ยหมักในพื้นที่ดินข้างวัด

ปุ๋ยหมักที่ได้ก็นำมาใช้กับแปลงผักข้างวัด

พระเณรและลูกศิษย์วัดที่นี่

จึงต้องเรียนรู้เรื่องการจัดการใบไม้ ใบหญ้า ขยะ

เรียนรู้การทำปุ๋ยหมัก

เรียนรู้การทำน้ำจุลินทรีย์

เรียนรู้การทำน้ำยาสะอาด

เรียนรู้การปลูกผัก

เรียนรู้การเลี้ยงหมูหลุม เพื่อนำมูลไปทำปุ๋ยหมัก

เรียนรู้การเพาะเห็ด

เรียนรู้ชีวิต

และเรียนรู้ธรรมะ ธรรมชาติ

กระบวนการเรียนรู้เหล่านี้จึงเป็นการฝึกฝนให้พระเณรและลูกศิษย์วัดได้รู้จักการอยู่อย่างเกื้อกูลกันระหว่างพระกับพระ พระกับลูกศิษย์วัด พระกับญาติโยม และพระกับสิ่งแวดล้อม โดยการหนุนเสริมของศูนย์การเรียนรู้โจ้โก้ และเครือข่าย กศน.น่าน ส่วนราชการ หน่วยงาน องค์กรต่างๆ

และที่นี่นอกจากจะปลูกผักปลอดสารพิษเลี้ยงดูลูกศิษย์วัดแล้ว ยังพอเหลือขายบ้างให้คนในเมืองได้กินผักที่ปลอดภัย

 

 

นี่คือวิถีเรียนรู้ และการแบ่งปัน ของคนกับพระ กับสิ่งแวดล้อม

 

และที่นี่ก็เป็น ๑ ใน ๗ ของศูนย์การเรียนรู้ตามโครงการสิ่งแวดล้อมศึกษา

 

ขอบคุณเรื่องราวดีดีและภาพสวยๆ จากพี่น้องฮักเมืองน่าน