แนวโน้มการศึกษาด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและสิ่งแวดล้อมในสังคมไทย

เป้าประสงค์ของการพัฒนาประเทศตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 10 (พ.ศ.2550-2554) ที่สำคัญคือ แนวคิดการพัฒนาประเทศตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงซึ่งมีแนวคิดหลักว่า แนวทางการดำรงอยู่และการปฏิบัติตนของประชาชนทุกระดับตั้งแต่ระดับ ครอบครัว ระดับชุมชน จนถึงระดับรัฐ ทั้งในการพัฒนาและการบริหารประเทศให้ดำเนินไปในทางสายกลาง โดยเฉพาะการพัฒนาเศรษฐกิจเพื่อให้ก้าวทันต่อโลกในยุคโลกาภิวัตน์ จึงมีเป้าประสงค์ที่จะมุ่งสร้างความสมดุลของวิถีการพัฒนาให้เกิดขึ้นในทุกมิติของการพัฒนาแบบองค์รวมที่มีคนเป็นศูนย์กลางการพัฒนา  จึงเป็นการบูรณาการเชื่อมโยงทุกมิติทางเศรษฐกิจ สังคม การเมืองการปกครอง วัฒนธรรม เทคโนโลยีสารสนเทศและสิ่งแวดล้อมเข้าด้วยกันซึ่งได้กล่าวมาแต่ต้นของหน่วยนี้ตามลำดับ  ในที่นี้จะกล่าวถึงมิติทางเทคโนโลยีสารสนเทศและสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อการพัฒนาโดยสรุป เพื่อให้เห็นถึงแนวโน้ม การศึกษาวิจัยในสังคมไทยต่อไป

                        สถานะด้านทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม จากสรุปสาระสำคัญของแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 10 ด้านทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมพบว่า  ในช่วง 40 ปีที่ผ่านมา ป่าไม้ถูกทำลายไปถึง 67 ล้านไร่ เหลือพื้นที่ป่าเพียงร้อยละ 33 ของพื้นที่ทั้งประเทศ ส่งผลให้เกิดปัญหาน้ำท่วม ฝนแล้ง และภัยธรรมชาติที่เกิดขึ้นรุนแรงแทบทุกปี ด้านทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งทะเลได้ลดความอุดมสมบูรณ์ลงโดยป่าชายเลนลดลงจาก 2 ล้านไร่ เหลือ 1.5 ล้านไร่ อัตราการจับสัตว์น้ำลดลง 3 เท่า แหล่งปะการังและหญ้าทะเลสภาพเสื่อมโทรม  สำหรับทรัพยากรความหลากหลายทางชีวภาพก็กำลังถูกทำลายอย่างรวดเร็ว ซึ่งมีสาเหตุจากการดำเนินกิจกรรมของมนุษย์ที่ทำลายถิ่นที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิตต่าง ๆ และส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศ ทำให้อัตราสูญพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตเพิ่มขึ้น  สาเหตุสำคัญเกิดจากการขยายตัวของจำนวนประชากรและแบบแผนการดำเนินชีวิตที่ไม่เหมาะสม ส่งผลให้เกิดปัญหามลพิษเพิ่มขึ้น โดยคุณภาพอากาศและน้ำอยู่ในเกณฑ์ต่ำกว่ามาตรฐาน ปริมาณขยะมูลฝอยและของเสียอันตรายมีมากขึ้นเกินศักยภาพในการกำจัดได้ทัน  ขณะที่สารนำเข้าอันตรายที่ใช้ในการผลิตมีมากขึ้น โดยขาดกลไกการจัดการทั้งการควบคุมและกระบวนการผลิต การจัดเก็บ การขนส่ง  ทำให้เกิดการแพร่กระจายในสิ่งแวดล้อมและปนเปื้อนห่วงโซ่อาหาร  นอกจากนี้การใช้เครื่องมือทางเศรษฐศาสตร์และกฎหมายที่เกี่ยวข้องยังมีอยู่จำกัด รวมทั้งมีความซ้ำซ้อน มีช่องว่างและขาดการบังคับใช้