เพื่อนช่วยสอนเพื่อน

ชื่อผลงาน             การพัฒนาการจัดกิจกรรมคณิตศาสตร์ “เพื่อนช่วยสอนเพื่อน”

เจ้าของผลงาน    นางสาวสุภาพร  ศรีจันดา

                                ตำแหน่ง  ครู   สถานศึกษา  โรงเรียนราชประชานุเคราะห์ 14                                           

                           สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาหนองคาย เขต 1

เกริ่นนำ                

   การจัดกิจกรรมการเรียนการสอนคณิตศาสตร์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6  โรงเรียน

ราชประชานุเคราะห์ 14  ในปีการศึกษา 2550  ที่ผ่านมาพบว่าผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนต่ำมาก  ซึ่งดูจากคะแนนผลการทดสอบระดับชาติขั้นพื้นฐาน (O-NET)  จากนักเรียนที่เข้าสอบ  114  คน  มีนักเรียนที่สอบได้คะแนนร้อยละ 50  จำนวน  33  คน  คิดเป็นร้อยละ  28.95  ซึ่งผู้สอนได้ตั้งเป้าไว้ที่ร้อยละ 60 

                   ผู้สอนจึงหาแนวทางและวิธีปฏิบัติเพื่อให้ผลสัมฤทธิ์ของนักเรียนให้สูงขึ้นตามเป้าที่ตั้งไว้  พบว่า  การสอนคณิตศาสตร์ที่ครูเป็นผู้อธิบายหน้าชั้น  ยกตัวอย่าง 2-3  ตัวอย่างบนกระดานแล้วให้นักเรียนทำแบบฝึกหัด  จะมีนักเรียนที่ทำแบบฝึกหัดได้ถูกต้องเพียงร้อยละ 20 เท่านั้น  ครูจึงได้พบอีกว่าการให้นักเรียนกลุ่มที่ทำแบบฝึกหัดได้ถูกต้องช่วยสอนเพื่อนที่ทำไม่ได้ ไม่เข้าใจที่ครูสอนให้ทำแบบฝึกหัดได้ถูกต้อง  เพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 70  และนักเรียนกลุ่มดังกล่าวมีปฏิสัมพันธ์ที่ดีต่อเพื่อนในกลุ่มมีความมั่นใจที่จะตอบคำถามครู  และมีเจตคติที่ดีต่อวิชาคณิตศาสตร์อันจะส่งผลให้ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนเพิ่มขึ้นตามเป้าที่ตั้งไว้

ผลสำเร็จ

                   จากการที่ครูได้ปรับวิธีเรียน  เปลี่ยนวิธีสอน โดยการพัฒนาการจัดกิจกรรมคณิตศาสตร์              “เพื่อนช่วยสอนเพื่อน”   ได้ประสบความสำเร็จและได้รับการตอบสนองจากผู้เรียนเป็นอย่างดี  ดังนี้

                  1.  นักเรียนมีความมั่นใจที่จะตอบคำถามครูและกล้าแสดงออกเมื่อถูกสุ่มให้ออกมาเฉลยแบบฝึกหัดหน้าชั้นเรียน

                   2.  เป็นวิธีสอนที่ยึดผู้เรียนเป็นสำคัญ  และเรียนรู้อย่างมีความสุข

                   3.  ผู้เรียนได้คิดวิเคราะห์  แก้ปัญหาโดยการค้นพบจากการวางแผนและลงมือปฏิบัติด้วยตนเอง

                   4.  การเรียนรู้ร่วมกับผู้อื่น  แลกเปลี่ยนความรู้ทำให้เกิดการเรียนรู้ที่หลากหลาย

                   5.  มีการช่วยเหลือซึ่งกันและกันส่งเสริมความสามัคคีและการทำงานเป็นทีม  ความมีน้ำใจต่อเพื่อน  รักหมู่คณะ 

                   6.  นักเรียนมีเจตคติที่ดีต่อคณิตศาสตร์ ซึ่งจะทำให้ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนเพิ่มขึ้นตามเป้าหมายที่ตั้งไว้

 

 

 

 

ผลการยอมรับ

                   ครูผู้สอนได้ออกเยี่ยมบ้านนักเรียนตามนโยบายของสพฐ.  และได้สนทนาทำความรู้จักคุ้นเคยกับครอบครัวและสิ่งแวดล้อมของนักเรียน  และสอบถามผู้ปกครองและนักเรียน  พบว่า

                   1.  นักเรียนร้อยละ  80  ชอบเรียนคณิตศาสตร์  และจะทำการบ้านคณิตศาสตร์ให้เสร็จก่อนรับประทานอาหารเย็นทุกวัน

                   2. ผู้ปกครองให้ความสำคัญ  สนใจและส่งเสริมให้ลูกได้เรียนพิเศษหลังเลิกเรียน ในรายวิชาคณิตศาสตร์  และภาษาอังกฤษ

                   3.  นักเรียนมีความมั่นใจ กล้าแสดงออกและชอบให้ครูใช้วิธีการพัฒนาการจัดกิจกรรมคณิตศาสตร์ “เพื่อนช่วยสอนเพื่อน”  เพราะกล้าถามเพื่อนมากกว่าครู  ถ้าเพื่อนที่สอนตอบไม่ได้ก็จะมาถามครูผู้สอนแล้วกลับไปอธิบายให้ตนฟังทำให้เข้าใจได้ดีกว่า

กิจกรรม/วิธีการ/ขั้นตอนสำคัญ

                   ครูผู้สอนได้จัดกิจกรรมโดยใช้แผนการสอนเป็นตัวกำหนดแนวปฏิบัติ  และใช้แบบฝึกหัดการ                   คิด วิเคราะห์  ซึ่งได้ดำเนินการดังนี้

ขั้นที่  1  ครูกำหนด  Mind Map  : Knowledge  Management

ขั้นที่ 2  ดำเนินการแบ่งกลุ่มนักเรียน  ตามหลักเกณฑ์และวิธีการ  ดังนี้

1)  ดำเนินคัดเลือกนักเรียนโดยการทำแบบทดสอบ  แล้วแบ่งกลุ่มนักเรียน  กลุ่มเด็กเก่ง       เด็กกลาง   เด็กอ่อน  ซึ่งแยกตามคะแนนที่ทำได้ในแบบทดสอบจากสูงไปต่ำ 

                2)  เมื่อนำคะแนนมาเรียนแล้วจัดกลุ่ม   10  กลุ่ม  แต่ละกลุ่มประกอบด้วยสมาชิกในกลุ่ม  ดังนี้                        

                -  เด็กเก่ง               1  คน

                -  เด็กกลาง            2  คน                         กลุ่มละ   4  คน

                -  เด็กอ่อน             1  คน

                3)  เด็กเก่งจะทำหน้าที่เป็นผู้ช่วยครู (Teacher  Assistants)  โดย  ครูทำการสอนตามกำหนดการสอนและแผนการสอนที่ครูผู้สอนวางไว้

                4)  ครูมอบหมายงานให้กลุ่มศึกษาร่วมกันโดยนักเรียนที่ทำหน้าที่ผู้ช่วยครูจะเป็นคนช่วยสอนเพื่อนๆในกลุ่มเดียวกัน  ครูคอยกำกับดูแลอย่างใกล้ชิด  คอยให้คำแนะนำเมื่อนักเรียนเกิดปัญหา

                5)  ครูผู้สอนคอยให้กำลังใจ  กระตุ้นให้นักเรียนเห็นความสำคัญและเกิดความเชื่อมั่นว่าตนจะได้รับประโยชน์  และส่งผลให้นักเรียนกลุ่มเก่ง  กลุ่มกลาง  และกลุ่มอ่อน  มีปฏิสัมพันธ์ที่ดีต่อกัน  ช่วยเหลือซึ่งกันและกัน  ให้ความร่วมมือกัน  ทำให้เกิดแรงจูงใจต่อการเรียนมากขึ้น  เนื่องจากนักเรียน       ทุกคนมีบทบาทในกิจกรรมการเรียนการสอน

                6)  ครูคอยให้คำแนะนำและเปิดโอกาสให้นักเรียนที่เป็นผู้ช่วยครูได้มีโอกาสปรึกษาได้ในทุกช่วงเวลาที่นักเรียนต้องการหรือมีปัญหาเกิดขึ้น  แต่ครูอย่าลืมเสริมแรงทุกครั้งเพื่อสร้างทัศนคติที่ดี  รวมทั้งแรงจูงใจในการเรียน  เนื่องจากนักเรียนที่เป็นผู้ช่วยครู(ผู้สอน)รู้สึกภาคภูมิใจในตนเอง  หรือรู้สึกว่าตนเองได้รับความสำเร็จในการเรียน  เนื่องจากได้มีโอกาสทำประโยชน์ให้แก่เพื่อนนักเรียน  สำหรับนักเรียนกลุ่มกลางและกลุ่มอ่อนที่มีปัญหาก็จะลดความกังวลในเรื่องข้อบกพร่องของตนเอง

                7)  ประเมินผลการเรียนทุกครั้งจากการตรวจงาน หรือแบบฝึก  และทำการทดสอบเพื่อประเมินความก้าวหน้าและกระตุ้นให้นักเรียนในแต่ละกลุ่มได้แข่งขันกันเองด้วย

                8)  ครูต้องเตรียมการสอนให้กับผู้ช่วยครูโดยการสอนซ่อมเสริมเมื่อเนื้อหายากขึ้น  และใช้สื่อการสอนที่หลากหลาย  เช่น  บทเรียนสำเร็จรูป  ชุดการสอน  แบบฝึกทักษะ  หรือ สื่อเทคโนโลยีรวมทั้งโปรแกรมทางคณิตศาสตร์ที่จำเป็น  CAI    E-BOOK  เป็นต้น

ขั้นที่ 3  ขั้นวัดและประเมินผล

                ครูผู้สอนนำแบบทดสอบทำการทดสอบเมื่อผู้เรียนปฏิบัติกิจกรรมการเรียนการสอนเมื่อจบบททุกครั้งเพื่อประเมินดูความก้าวหน้าของกลุ่ม

คุณสมบัติของผู้ช่วยครู

                1.  เป็นผู้มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงและจะต้องได้คะแนนจากแบบทดสอบ 80%  ขึ้นไป

                2.  เป็นผู้มีความเสียสละและสมัครใจที่จะสอนเพื่อน

                3.  มีความประพฤติดี เป็นที่ยอมรับของเพื่อนภายในกลุ่ม

ข้อจำกัดในการนำไปใช้

                1.  ในการจัดกลุ่มผู้เรียนจะต้องมีอัตราผู้สอนต่อผู้เรียนอยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม 

2.  กรณีที่จัดให้นักเรียนเรียนแบบเป็นคู่ๆ  ควรจัดให้นักเรียนที่เป็นเพศเดียวกันคู่กัน

คำสำคัญ

                การสอนแบบเพื่อนช่วยสอนเพื่อน  หมายถึง  การสอนที่ให้ผู้เรียนที่ทำแบบทดสอบคณิตศาสตร์ที่ครูกำหนดได้ 80% ขึ้นไป  ที่สมัครใจสอนเพื่อนนักเรียนด้วยกัน  โดยมีครูคอยดูแลอย่างใกล้ชิดให้คำแนะนำและช่วยเหลือ

                แบบทดสอบ  หมายถึง  ข้อสอบท้ายบทที่ครูผู้สอนได้เตรียมไว้เพื่อวัดความก้าวหน้าของนักเรียนเมื่อเรียนจบบท

                ผู้ช่วยครู  หมายถึง  นักเรียนกลุ่มที่ทำแบบทดสอบคณิตศาสตร์ที่ครูกำหนดได้ 80% ขึ้นไป  ที่สมัครใจสอนเพื่อน  มีความรู้ความเข้าใจและมีเจตคติที่ดีต่อวิชาคณิตศาสตร์

                เด็กเก่ง    หมายถึง  นักเรียนที่มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูง  และทำแบบทดสอบได้ 80%  ขึ้นไป

                เด็กกลาง    หมายถึง  นักเรียนที่มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนดี  และทำแบบทดสอบได้ 55-79% 

                เด็กอ่อน    หมายถึง  นักเรียนที่มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนต่ำ  และทำแบบทดสอบได้ ต่ำกว่า 55% 

วันที่นำส่งข้อมูล                 31  กรกฎาคม  พ.ศ.  2551

ผู้นำส่งข้อมูล                       นางสาวสุภาพร  ศรีจันดา

หน่วยงาน                            โรงเรียนราชประชานุเคราะห์ 14     สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาหนองคาย เขต 1

โทรศัพท์                ที่ทำงาน  0-4249-5094   มือถือ  084-9531998 , 086-6363737

E-mail                                  [email protected]