พัฒนารอบด้าน เพื่อประชาชนและชุมชน

จากบล็อก "คุณภาพการดูแลผู้ป่วยมองอย่างไรให้รอบด้าน"  จึงขอยกตัวอย่างรพ.แห่งหนึ่งค่ะ มีการใช้เครื่องมือและมุมมองการพัฒนาที่ครอบคลุมพอสมควร จากการอ่านเอกสารคร่าวๆ พอลล่าขอสรุปการพัฒนาคุณภาพของเขา ได้ดังนี้ค่ะ

รพ.ขนาด 60 เตียง ห่างจากตัวเมืองกาญจนบุรีไม่มากนัก ประชากรมีอาชีพเกษตรกรรม สิ่งที่รพ.พัฒนา ได้แก่ (ขอนำเสนอเพียงบางส่วนนะคะ)

1)   การกำหนดประเด็นพัฒนาจุดเน้น โดยมีการนำข้อมูล Community base ได้แก่ภาวะสุขภาพ พฤติกรรมสุขภาพของประชาชนในพื้นที่จากฐานข้อมูล family folder และข้อมูล Hospital base โรคสำคัญในรพ.ในกลุ่มเฉียบพลัน กลุ่มโรคเรื้อรัง กลุ่มมารดาทารก กลุ่มโรคติดเชื้อ รวมทั้งปัญหา Top 5 ในผู้ป่วยในและผู้ป่วยนอก มาปรับปรุงพัฒนา ผสมผสานกับการพัฒนาตามนโยบายของกระทรวงสาธารณสุข นำมาจัดลำดับความสำคัญของปัญหา กำหนดเป็นจุดเน้นในการพัฒนาในโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง ภาวะน้ำหนักเกิน ไข้เลือดออก นำมากำหนดเป็นแผนยุทธศาสตร์ 4 ข้อได้แก่

1.การดูแลผู้ป่วยปลอดภัย ครอบคลุมในกลุ่มผู้ป่วยโรคเฉียบพลันได้แก่ Acute Myocardial Infarction, โรคเรื้อรังได้แก่โรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง ปอดอุดกั้นเรื้อรัง, พัฒนาในกลุ่มโรคติดต่อ ได้แก่วัณโรค ภาวะติดเชื้อในกระแสเลือด พัฒนาระบบการดูแลแม่และเด็ก เช่นภาวะตกเลือดหลังคลอด ,ระบบการส่งต่อ, ระบบการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย

2.    การพัฒนาระบบงานสำคัญ ได้แก่ IC RM ระบบยา สิ่งแวดล้อมและความปลอดภัย

3.   การพัฒนาเครือข่ายสุขภาพและเสริมสร้างชุมชน  ทีมสอบสวนโรค เครือข่ายในชุมชน

4.   การพัฒนาศักยภาพบุคลากร ในด้านสมรรถนะหลัก ความรู้ในโรคสำคัญของรพ. ความปลอดภัยจากงานและการสร้างขวัญกำลังใจ

 

2)   รพ.มีการติดตามตัวชี้วัดสม่ำเสมอ ทั้งระดับรพ. ทีมและหน่วยงาน  ตัวชี้วัดที่ไม่บรรลุเป้าหมาย มีการนำมาทบทวนหาสาเหตุที่แท้จริงทุกราย  ปรับปรุงตัวชี้วัดที่ไม่ได้ใช้ประโยชน์ เช่นกรณีผู้ป่วยเสียชีวิต เกิดภาวะแทรกซ้อน  อัตราการวินิจฉัยผิดพลาดเป็นต้น  อัตราการรายงานอุบัติการณ์ระดับรุนแรง เป็นต้น

  

3)   นำข้อมูลปัญหาสุขภาพ ความต้องการของชุมชนมาวางแผนจัดบริการในโรคเรื้อรัง เช่นการคัดกรอง การพัฒนาศักยภาพ PCU สอ. พัฒนาเครือข่ายในชุมชน การจัดสรรทรัพยากรที่สอดคล้องกับปัญหาพื้นที่เช่นวัณโรค จัดทำห้องแยกโรคเป็นต้น

4)   นำแนวคิดการสร้างเสริมสุขภาพมาใช้ในโรคสำคัญของชุมชนโดยมีเป้าหมายที่ชัดเจนในกลุ่มป่วย กลุ่มเสี่ยง กลุ่มดี

5)   มีการนำข้อมูลสำคัญมาวิเคราะห์เพื่อปรับปรุงในโรคสำคัญ ขอยกตัวอย่าง เช่นเบาหวาน พบปัญหารายใหม่มาก นำมาทบทวนพบว่ามีโรคความดันโลหิตสูง จากพฤติกรรมการรับประทานอาหาร และภาวะตั้งครรภ์เบาหวาน  นำมาเฝ้าระวังในกลุ่มเบาหวานรายใหม่ โดยให้สอ.มีส่วนร่วม และติดตามผู้ป่วยโดยมีแนวทางข้อตกลงร่วมกัน พบปัญหาผู้ป่วยคุมน้ำตาลไม่ได้แฝงอยู่จึงนำมาปรับระบบการติดตามระดับน้ำตาล จากทุก 6 เดิอน เป็น 3เดือน ในรายที่ผิดปกติส่งพบแพทย์ในรพ.เพื่อปรับพฤติกรรมและรักษา

6)   มีการพัฒนาสมรรถนะของบุคลากรในส่วนที่เป็นพฤติกรรมและจิตใต้สำนึก ฝึกอบรมความรู้ทักษะ กำหนดสมรรถนะหลักตาม Core competency  5 ข้อของกพ. เริ่มมีการประเมินสมรรถนะของบุคลากรตามโรคและปัญหาสำคัญของรพ. เริ่มจากโรคเสี่ยงสูงก่อน ในเรื่อง CPR ในหน่วยงาน ER (ประเด็นนี้ควรเพิ่มเติมในสมรรถนะที่เป็นสาเหตุรากของปัญหาเช่นปัญหาการประเมิน หรือคัดกรองภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดไม่ได้ การวินิจฉัยผิดพลาด เป็นต้น)

7)   เรื่องทีเด็ดคือเรื่องเบาหวาน และการจัดการกับปัญหาภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด วางระบบการดูแลในรพ.เชื่อมโยงกับชุมชน ในโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด มีการกำหนดประเด็นสำคัญจากการทบทวนหลายด้าน เช่น การส่งต่อ การทบทวนเวชระเบียน ทบทวนการเสียชีวิต ทบทวนการวินิจฉัย จากการส่งต่อ พบวินิจฉัยผิดพลาด  3 ราย พบว่าวินิจฉัยเป็น schizophrenia จิตเภท Stroke, PU(แผลในกระเพาะอาหาร) และพบการเสียชีวิตขณะส่งต่อ  สิ่งที่พัฒนาโดยการใช้ Clinical tracer มากำหนดประเด็นสำคัญมที่ชัดเจน สอดคล้องกับบริบท พบปัญหาด้านศักยภาพบุคลากร แพทย์ พยาบาล ในเรื่องการประเมิน การคัดกรอง การวินิจฉํย ล่าช้าผิดพลาด การทบทวนบริบทที่ชัดเจนจะทำให้สามารถนำมากำหนดประเด็นสำคัญและเป้าหมายในการพัฒนาที่ชัดเจน มากๆ  เมื่อเป้าหมายชัด สิ่งที่ตามมาคือตัววัดจะชัดเจนตามมาค่ะ สิ่งที่ปรับปรุงตั้งแต่การคัดกรอง การซักประวัติ ประวัติเสี่ยง การทำ EKG ในรายที่สงสัย ตลอดจนการให้การรักษาตามข้อมูลวิชาการ

8)   การทบทวนและพัฒนาที่สำคัญในโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด เชื่อมโยงไปสู่ระบบอื่น เช่นระบบการตรวจทางห้องปฏิบัติการ การตรวจ Trop -T  ระบบส่งต่ออย่างปลอดภัยทันเวลา มีการติดตามข้อมูลหลังการส่งต่อทุกราย ทั้งในด้านการวินิจฉัย การดูแลเบื้องต้น พัฒนาระบบยาฉุกเฉิน ช่วยชีวิต ระบบเครื่องมือในการดูแลผู้ป่วยวิกฤติ ระบบการพัฒนาบุคลากร เป็นต้น

    มีเรื่องอื่นๆ อีกนะคะ ขอสรุปไว้เท่านี้ก่อนค่ะ จุดเด่นของเขาคือมีการใช้ข้อมูลข้อเท็จจริง มาพัฒนาโดยข้อมูลมาจากการทบทวนหลายรูปแบบ เช่นจากเวชระเบียน ส่งต่อ เสียชีวิต ฯลฯ วิเคราะห์บริบทของรพ.ชัดเจน จึงนำมาวางระบบที่สามารถแก้ปัญหาได้อย่างตรงประเด็น ค่ะ