ในครั้งนี้ เพื่อป้องกันการสูญเสียฟันต่อไปของผู้สูงอายุ เพราะว่า ท่านก็อยู่ในวัยที่ต้องสูญเสียฟันกันมามากแล้ว อย่ากระนั้นเลย ก็เริ่มที่จะป้องกันไม่ให้ฟันที่ยังคงมีอยู่ สูญเสียอีกต่อไปดีกว่า เราก็เริ่มกิจกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากตนเอง ของผู้สูงอายุ และในเรื่องนี้ก็คือ ป้องกันฟันที่ยังคงมีอยู่ให้ยังคงอยู่กับชีวิตของผู้สูงอายุตลอดไปละค่ะ

 

อีกโครงการหนึ่งของผู้สูงอายุ ที่จริงๆ แล้ว มีการระบุให้ทำกันมานานแล้ว แต่ยังไม่ได้ทำกันแพร่หลายละค่ะ เพราะว่าอยู่ในสิทธิประโยชน์ของการให้บริการประชาชน ในสิทธิประโยชน์ด้านทันตกรรม

ในครั้งนี้ เพื่อป้องกันการสูญเสียฟันต่อไปของผู้สูงอายุ เพราะว่า ท่านก็อยู่ในวัยที่ต้องสูญเสียฟันกันมามากแล้ว อย่ากระนั้นเลย ก็เริ่มที่จะป้องกันไม่ให้ฟันที่ยังคงมีอยู่ สูญเสียอีกต่อไปดีกว่า เราก็เริ่มกิจกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากตนเอง ของผู้สูงอายุ และในเรื่องนี้ก็คือ ป้องกันฟันที่ยังคงมีอยู่ให้ยังคงอยู่กับชีวิตของผู้สูงอายุตลอดไปละค่ะ

โครงการนี้ ทางจังหวัดชัยภูมิใช้ชื่อว่า "โครงการส่งเสริมป้องกันโรคในช่องปากกลุ่มผู้สูงอายุตามชุดสิทธิประโยชน์ ภายใต้โครงการหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าปี 2551" ซึ่งส่วนกลางก็ให้โจทย์หมอจู และคณะไปว่า ... จะมีทำอย่างไรที่จะเชื่อมกัน ระหว่างชมรมฯ และการจัดบริการ ทั้งส่งเสริม และการป้องกัน ก็จะเกิดกิจกรรม 2 เรื่องรวมกัน ก็คือ

แนวคิด กิจกรรมที่ 1 ... * พัฒนาระบบการส่งเสริมสุขภาพในช่องปาก ป้องกันโรคในช่องปาก เชื่อมต่อกับระบบบริการรักษาทางทันตกรรม : ทำที่ อ.ภูเขียว และ อ.คอนสวรรค์ บ้านเขว้าบอกว่า ยังไม่เอา เพราะว่าบุคลากรน้อย ทำเรื่องชมรมผู้สูงอายุก่อนก็แล้วกัน

มีที่คอนสวรรค์รับ ก็จะให้เขาสรุปผลงานมา ว่าแผนเป็นอย่างไร มีกิจกรรมไปไหนแล้วบ้าง และปัญหาคืออะไร แต่ว่าพอน้องย้าย น้องใหม่ก็มารับช่วงต่อ จึงกำลังเริ่มต้นละค่ะ (... นี่ละค่ะ ภาพของจังหวัดชัยภูมิ การทำงาน เขาก็พยายามที่จะทำงานต่อเนื่องจากพี่ที่ตั้งแผนฯ ไว้ก่อน)

มีกิจกรรมสนับสนุนในระบบการจัดบริการตามชุดสิทธิประโยชน์แก่ผู้สูงอายุ  ดังนี้

  • การตรวจสภาวะช่องปากและบันทึกข้อมูลในฐานข้อมูล 200 คน
  • การให้คำแนะนำ / ฝึกทักษะในการดูแลสุขภาพช่องปาก 200 คน
  • การใช้ฟลูออไรด์ 40 คน
  • การขูดหินน้ำลายและขัดฟัน 60   คน

รวมกัน 2 อำเภอ แล้วแต่เขาทำไหวหรือเปล่า หรือทำได้กี่คน เท่าที่ทำจริง ตอนนี้กำลังเริ่มนัดมาขูดหินปูน

  • ที่ภูเขียวได้เริ่มทำ แต่ไม่มีชมรมมาก่อน จึงทำใน รพ. เป็นคนไข้ปกติ และชวนเข้าโครงการ ก็จะมีน้อย เพราะว่าเขามาไม่ได้ มายาก ส่วนใหญ่ผู้สูงอายุไม่มีฟันให้ทำ เรื่องฟลูออไรด์วาร์นิช และขูดหินน้ำลาย
  • มีคนไข้ที่ไป ลปรร. ด้วยกันมา ก็บอกว่าทำผู้สูงอายุกลุ่มนี้ สิ เขาก็กำลังจะออกชมรมให้ทันตฯ ตอนนี้ก็เป็นช่วงติดต่อประสานงานกับชมรมฯ
  • ที่คอนสวรรค์ ต่อเนื่องจากชมรมเดิม คือ บ้านโสก และคอนสวรรค์ ก็จะออกไปตรวจ ที่ สอ. ให้นัดผู้สูงอายุมาให้

แนวคิด กิจกรรมที่ 2 ... * สร้างความเข้มแข็งให้กับชมรมผู้สูงอายุเพื่อเป็นแกนนำในการจัดกิจกรรมดูแลสุขภาพช่องปากด้วยตนเองของผู้สูงอายุ หรือผู้ดูแล : ทุกอำเภอ ในโครงการเขียนว่า อย่างน้อยอำเภอละ 1 ชมรมฯ แล้วแต่อำเภอที่ไหนทำได้ ไม่ได้บังคับ

กิจกรรมที่ 1 นั้น เป็นเรื่องของสิทธิประโยชน์ ใช้งบฯ area-based ที่ สสจ. จัดสรรไว้ให้

กิจกรรมที่ 2 เขียนให้ไปพื้นที่ไปเบิกกับ CUP เอง เพราะว่าจะมีงบประมาณที่ลงชุมชน ถามหลายที่ก็บอกว่ามีงบฯ ของบ้านเขว้า ก็บอกว่า อำเภอให้เฉพาะบ้านเขว้า ของหลุบโพธิ์ ได้ งบฯ กองทุนตำบล มาแล้วก็กระจายให้ทุกตำบลเลย ผลพวงให้ถึงตัวผู้สูงอายุในหมู่บ้านเลย

เรื่องของชมรมผู้สูงอายุ พื้นที่ได้ใช้งบประมาณในการ

  • จัดอบรมแกนนำผู้สูงอายุในชมรม  
  • ค่าวัสดุอุปกรณ์ ในการจัดอบรมการฝึกทักษะการทำความสะอาดช่องปาก
  • ค่าวัสดุ อุปกรณ์ในการจัดอบรมและการทำสื่อ

จังหวัดชัยภูมิก็ได้จัดกิจกรรมส่งเสริมการทำกิจกรรมของพื้นที่เมื่อ 13  มิย.51 เป็นการประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เรื่อง สุขภาพและสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ

  • พิธีเปิดการประชุม และมอบเกียรติบัตร โดย น.พ.ชูรัตน์ คูสกุลรัตน์ สสจ.ชัยภูมิ
  • บรรยาย ยุทธศาสตร์และการบูรณาการสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ ทพ.นิติโชติ นิลกำแหง
  • บรรยาย การดำเนินงานส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุจังหวัดชัยภูมิ โดย คุณกิตติ เอื้อพงศธร
  • บรรยายเรื่อง สุขภาพและสุขภาพช่องปากที่ดีของผู้สูงอายุ และ การดำเนินงานส่งเสริมป้องกันโรคในช่องปากผู้สูงอายุ ตามชุดสิทธิประโยชน์ทางทันตกรรม โดย ทพญ.ปาณิสรา  ปรีบุญพูล
  • อภิปราย  กิจกรรมส่งเสริมสุขภาพช่องปากในชมรมผู้สูงอายุ โดย คุณนิคม โถชัย, คุณจุฬาพร ชัยสุริยะวิรัตน์ มีคุณวิราภรณ์ รวิยะวงศ์ (ทันตาฯ คนเก่ง เป็นผู้ดำเนินรายการ)
  • ประชุมกลุ่มการจัดกิจกรรมดูแลสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ ชมรมผู้สูงอายุ

ประเด็นของการประชุมกลุ่มก็คือ

เล่าประสบการณ์การส่งเสริมสุขภาพช่องปากในผู้สูงอายุ และ - ระดมความคิด : ในเรื่อง

  • การส่งเสริมสุขภาพช่องปากในผู้สูงอายุโดยชมรมควรเป็นอย่างไร
  • งาน, ช่องทาง? ที่จะสามารถเข้าไปบูรณาการกับงานผู้สูงอายุทีมีอยู่
  • สื่อ หรือ นวัตกรรมที่เหมาะสมกับการรับรู้ของผู้สูงอายุ
  • เสนอกิจกรรม? ที่คิดว่าเหมาะสม งบประมาณ? ขอแหล่งใดได้บ้าง?
  • แผนการดำเนินงาน ปี 51 , ปี 52
  • และนำเสนอ สรุป กลุ่มละ 5 นาที

นับได้ว่า หมอจู และคณะ ได้นำกิจกรรมนี้ไปต่อยอดในการทำกิจกรรมทันตสุขภาพของจังหวัดชัยภูมิได้อย่างดีเยี่ยมเลยละค่ะ ... ชื่นใจจริงๆ

รวมเรื่อง เยี่ยมเยียนผู้สูงอายุ และภาคีเครือข่าย เมืองชัยภูมิ 14-15 กค.51