: ผลการศึกษาข้อมูลรายบุคคลในฐานข้อมูลหมวดความรู้ทั่วไป :
1. เนื้อหาที่สนใจ : ผลงานทางวิชาการ : แนวทางการเขียนผลการพัฒนาคุณภาพการศึกษา คืออะไร
2. สาระสำคัญของเนื้อหาโดยสรุป
ในการประกันคุณภาพการศึกษาในโรงเรียนนั้น กิจกรรมหนึ่งที่สำคัญมาก คือ การศึกษาตนเอง (self study) เพื่อ ศึกษา วิเคราะห์ และประเมิน ผลการดำเนินงานของหน่วยงานของตนเอง โดยเทียบกับเกณฑ์มาตรฐานที่ สมศ. กำหนดไว้ และผลการดำเนินงานในปีที่ผ่านมา โดยมีการจัดทำรายงานการศึกษา ตนเอง (self study report) เป็นลายลักษณ์อักษร เพื่อแจ้งให้บุคลากรในโรงเรียน คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานรับทราบและเสนอต่อผู้บริหารองค์กรและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและสาธารณชนรายงานการศึกษาตนเองเป็นเอกสารที่โรงเรียน จัดทำขึ้นเพื่อรายงานผลของการจัดการศึกษาของโรงเรียนตนเอง ภายหลังจากที่ได้ดำเนินการควบคุมคุณภาพการศึกษามาแล้วระยะเวลาหนึ่งและเป็นเอกสารสำคัญในกระบวนการของการตรวจสอบและการประเมินระบบประกันคุณภาพการศึกษาทั้งภายในและภายนอก
วัตถุประสงค์ของรายงานการศึกษาตนเอง
1. นำเสนอข้อมูลของโรงเรียน โดยเฉพาะในส่วนที่เกี่ยวข้องกับปรัชญา ปณิธาน วิสัยทัศน์ พันธกิจ โครงสร้างของโรงเรียน โครงสร้างการบริหาร และสถานภาพปัจจุบันของโรงเรียน
2. รายงานผลการดำเนินงานหรือความก้าวหน้าการประกัน คุณภาพการศึกษาตามองค์ประกอบคุณภาพหรือปัจจัย ควบคุมคุณภาพที่โรงเรียนกำหนด
3. วิเคราะห์ผลการดำเนินงาน รวมทั้งเสนอจุดแข็ง จุดอ่อน และข้อคิดเห็นเกี่ยวกับแนวทางการพัฒนาองค์ประกอบ คุณภาพให้เข้มแข็งขึ้น และแนวทางการปรับปรุงแก้ไขในโอกาสต่อไป
4. เป็นเอกสารประกอบการตรวจสอบคุณภาพหรือการประเมินคุณภาพการศึกษา
5. เผยแพร่ผลการดำเนินงานเสนอแก่โรงเรียนที่เกี่ยวข้องและสาธารณชน โดยเฉพาะผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง
ขั้นตอนการจัดทำรายงานการศึกษาตนเอง
1. ขั้นเตรียมการ
1.1 โรงเรียนกำหนดบุคคลหรือคณะกรรมการรับผิดชอบจัดทำรายงานการศึกษาตนเอง
1.2 โรงเรียนกำหนดแนวทางการเขียน รายงานการศึกษาตนเองและช่วงเวลาเสนอรายงาน
การศึกษาตนเองซึ่งควรสอดคล้องกับกำหนดการตรวจสอบ/ประเมินคุณภาพของโรงเรียน
1.3 บุคคลหรือคณะกรรมการที่รับผิดชอบวางแผนการปฏิบัติงานและระบุข้อมูลและแหล่งข้อมูลที่จะนำมาใช้ในการเขียนรายงาน
2. ขั้นดำเนินการ
2.1 บุคคลหรือคณะกรรมการที่รับผิดชอบศึกษา หน่วยงานตนเองตามแนวทางที่
โรงรเรียนกำหนด
2.2 เขียนรายงานตามแนวทางที่โรงเรียนกำหนด
2.3 นำเสนอรายงานต่อคณะกรรมการประกันคุณภาพการศึกษาของโรงเรียนเพื่อรับ
ฟังข้อคิดเห็น
2.4 ปรับปรุงรายงาน
3. ขั้นสุดท้าย คือ เสนอรายงานการศึกษาตนเองต่อคณะกรรมการสถานศึกษา ผู้บริหาร ที่เกี่ยวข้อง และสาธารณชน
สาระของรายงานการศึกษาตนเอง
รายงานการศึกษาตนเองควรประกอบด้วย
1. ปก ควรระบุว่าเป็นรายงานการศึกษาตนเองระบุวัตถุประสงค์ เพื่อรับการตรวจสอบ
ระบบการประกันคุณภาพการศึกษาภายใน เพื่อรับการตรวจสอบระบบการประกันคุณภาพการศึกษาภายนอก เพื่อรับการประเมินระบบ การประกันคุณภาพการศึกษาภายใน หรือเพื่อรับการประเมินระบบการประกันคุณภาพการศึกษาภายนอกระบุชื่อโรงเรียนที่จัดทำ ระบุ วันที่ เดือน พ.ศ. ที่จัดทำ
2. คำนำ เขียนโดยผู้อำนวยการโรงเรียน เพื่อชี้แจงวัตถุประสงค์และจุดเน้นของการจัดทำ
รายงานและช่วงเวลาของข้อมูลที่นำเสนอ
3. ส่วนประกอบของสาระ
3.1 ส่วนนำ เป็นการแนะนำหรือนำเสนอสถานภาพของหน่วยงาน ประกอบด้วย
1) ชื่อหน่วยงาน ที่ตั้ง ประวัติ ปรัชญา/ปณิธาน วิสัยทัศน์ พันธกิจ
2) ชื่อผู้อำนวยการโรงเรียน โครงสร้างองค์กร และโครงสร้างการบริหาร
3) วัตถุประสงค์ของการประกันคุณภาพการศึกษา
4) ข้อมูลสารสนเทศหรือผลของพันธกิจหลักที่โรงเรียนเน้นในการประกันคุณภาพการศึกษา เช่น ข้อมูลเกี่ยวกับหลักสูตร นักเรียน บุคลากร งานวิจัย งานบริการวิชาการบุคลากร บริหารทั่วไป และแผนงานและงบประมาณ เป็นต้น
3.2 ส่วนสาระ เป็นการนำเสนอข้อมูลระบบและกลไกการประกันคุณภาพการศึกษาและรายงานผลการดำเนินงานหรือความก้าวหน้าของการควบคุมคุณภาพการศึกษาในแต่ละองค์ประกอบซึ่งโรงเรียน ที่ควรจะกำหนดไว้ 9 องค์ประกอบ ได้แก่
1) ปรัชญา/ปณิธาน วิสัยทัศน์ วัตถุประสงค์ ภารกิจ องค์กร และแผนดำเนินงาน
2) การเรียนการสอน
3) กิจกรรมการพัฒนานักเรียน
4) การวิจัยในสถานศึกษา
5) การบริหารงานทั้ง 4 งาน และการทางวิชาการแก่สังคม
6) การทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรม
7) ระบบการบริหารและผู้บริหาร
8) การเงินและงบประมาณ
9) ระบบและกลไกการประกันคุณภาพการศึกษา
ทั้งนี้ ควรนำเสนอ ดัชนี เกณฑ์ และแนวทางการตัดสิน สำหรับการตรวจสอบหรือการประเมินระบบการประกันคุณภาพการศึกษาที่โรงเรียนกำหนดไว้ด้วย
3.3 ส่วนสรุป
1) การวิเคราะห์จุดแข็งขององค์ประกอบแต่ละด้าน
2) การวิเคราะห์จุดอ่อนขององค์ประกอบแต่ละด้าน
3) ข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะเพื่อเสริมจุดแข็ง หรือเพื่อปรับปรุงแก้ไขจุดอ่อน
4) การปรับปรุงที่ได้ดำเนินการจากรายงานฉบับก่อน
4. ภาคผนวก ประกอบด้วยข้อมูล รายละเอียด เพื่อทำให้ รายงานชัดเจนขึ้นตัวอย่าง เช่น
1) รายการเอกสารที่อ้างถึงในรายงานและเอกสารอื่นที่เกี่ยวข้อง
2) ข้อมูลสารสนเทศของโรงเรียน
การเขียนรายงานการศึกษาตนเองเขียนให้สอดคล้องกับภารกิจและแนวทางการควบคุมคุณภาพของโรงเรียนในการจัดทำรายงานการศึกษาตนเองเพื่อการตรวจสอบหรือประเมินภายนอก ในส่วนสรุป ควรนำเสนอผลการตรวจสอบหรือ ผลการประเมินภายใน โดยคณะกรรมการตรวจสอบหรือประเมินระบบการประกันคุณภาพการศึกษาภายในด้วย
ปัจจัยสนับสนุนการเขียนรายงานการศึกษาตนเอง
1. การเห็นความสำคัญและความเข้าใจของผู้บริหารสถานศึกษาและบุคลากรต่อรายงานการศึกษาตนเอง
2. การสนับสนุนของผู้บริหารสถานศึกษาในเรื่องนโยบาย บุคลากร งบประมาณสถานที่
3. ฐานข้อมูลเพื่อการประกันคุณภาพการศึกษาที่ข้อมูลมีความสมบูรณ์ถูกต้อง เป็นปัจจุบัน
3. แนวคิดที่ได้จากการศึกษา
ในการเขียนรายงานการศึกษาตนเองของสถานศึกษา ควรเขียนให้สั้น กระชับ ไม่มีอคติกรณีที่ข้อมูลมีรายละเอียดเพิ่มเติมให้ระบุชื่อเอกสาร หมายเลขเอกสารหรือฐานข้อมูลเพื่อการสืบค้นไว้ท้ายข้อความ นั้นๆ และจัดเอกสารหรือฐานข้อมูลดังกล่าวไว้เพื่อให้สะดวกต่อการศึกษาและตรวจสอบการเขียนรายงานส่วนสาระและส่วนสรุปสามารถเขียนเป็นเชิงพรรณาหรือจัดทำเป็นตารางในโรงเรียน จำนวนหน้าของเอกสารไม่ควรมีความยาวเกิน 25 หน้าของกระดาษแบบ A4 และควรจัดทำทุกปีเมื่อสิ้นปีการศึกษา หรือเมื่อประสงค์จะขอรับการตรวจสอบคุณภาพการศึกษาภายในหรือภายนอก และข้อมูลที่นำเสนอในรายงานควรเป็นข้อมูลในช่วงเวลาเดียวกัน เพื่อให้สามารถเปรียบเทียบข้อมูลได้
การจัดทำรายงานสามารถทำในรูปของเอกสารรายงาน หรือนำเสนอในระบบฐานข้อมูลอิเลคทรอนิคส์ตามที่กำหนดในพระราชบัญญัติการศึกษา ควรเผยแพร่ข้อมูลการประกันคุณภาพการศึกษาแก่สาธารณชนทุกปี
ข้อคิดที่ได้จากการศึกษา
เรื่องการเขียนรายงานการประเมินตนเองและการจัดองค์เกี่ยวกับระบบการประกันคุณภาพการศึกษาภายในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน ยังไม่เป็นระบบระเบียบเท่าที่ควร ไม่ยั่งยืน เช่น การทำงานอย่างต่อเนื่อง การจัดบุคลากรรับผิดชอบ ยังเป็นการเตรียมพร้อมรับการประเมินเฉพาะหน้าอยู่ แต่ยังไม่ได้ปฎิบัติเพราะถือว่าเป็นหน้าที่ที่ต้องตระหนักและเห็นความสำคัญ.....จึงขอเป็นกำลังใจให้ผู้เกี่ยวข้องร่วมมือร่วมใจ..
ลงชื่อ สมหวัง พันธะลี ผู้บันทึก
อ่านแล้วดีจังค่ะ เข้าใจง่าย เขียนเป็นระบบดี
จะนำข้อมูลไปให้เพื่อนที่รับผิดชอบโดยตรงได้อ่านด้วย
บันทึกของอาจารย์มีประโยชน์จริง ๆ ด้วยค่ะ (สังเกตจากความคิดเห็นแรก)ขอถามว่าถ้าโรงเรียนสามรรถทำรายงานการประเมินตนเองที่เชื่อมโยงกับการประกันคุณภาพด้วย จะมีส่วนช่วยให้ผลการประเมินผ่านตามเกณฑ์ที่กำหนดไว้หรือไม่คะ เพราะถ้าเรานำทั้งหมดนี้มาบุรณาการเข้าด้วยกัน รร. น่าจะได้ประโยชน์มาก และการประเมินตนเองยังช่วยในการวางแผนกลยุทธ์ของปีต่อไปด้วย เพราะเราทราบผล จุดเด่น จุดที่ต้องปรับปรุง จากการประเมินอยู่แล้ว
ขอขอบคุณอาจารย์นะคะที่ให้คำชี้แนะในการเขียน เป็นประโยชน์อย่างยิ่งในการพัฒนาตนเองคะ