6. ดอกบัวจากหัวใจ

ดอกบัวจากหัวใจ             ...ที่นครพนม บนเส้นทางรับเสด็จตรงสามแยกชยางกูร - เรณูนคร  บ่ายวันที่ 13 พฤศจิกายน 2498  อาณัติ บุนนาค หัวหน้าส่วนช่างภาพประจำพระองค์ ได้บันทึกภาพในวินาทีสำคัญที่ กลายเป็นภาพประวัติศาสตร์ภาพหนึ่งของประเทศวันนั้นหลังจากทรงบำเพ็ญพระราชราชกุศล  ณ วัดพระธาตุพนมวรมหาวิหาร  เสร็จสิ้นในช่วงเช้าแล้ว ทั้งสองพระองค์ได้เสด็จโดยรถยนต์พระที่นั่งกลับไปประทับแรม  ณ  จวนผู้ว่าราชการจังหวัดนครพนม  ราษฎรที่รู้ข่าว  ก็พากันอุ้มลูกจูงหลานหอบกันมารับเสด็จที่ริมถนนอย่างเนืองแน่น  ดังเช่น  ครอบครัวจันทนิตย์ที่ลูกหลานช่วนกันนำ  “แม่เฒ่าตุ้ม  จันทนิตย์”  วัย 102 ปี (ปีเกิดคือ2396) ไปรอรับเสด็จ  ณ จุดรับเสด็จห่างจากบ้าน 700 เมตร โดยลูกหลานได้จัดหาดอกบัวสายสีชมพูให้แม่เฒ่า  จำนวน  3  ดอก และพาออกไปรอที่แถวหน้าสุดเพื่อให้ใกล้ชิดเบื้องพระ     ยุคคลบาทที่สุดเปลวแดดร้อนแรงตั้งแต่เช้าจนสาย  เที่ยงจนบ่าย  แผดเผาจนดอกบัวสายในมือเหี่ยวโรย แต่หัวใจรักภักดีของหญิงชรายังเบิกบาน เมื่อเสด็จฯ มาถึงตรงหน้า แม่เฒ่าได้ยกดอกบัวสายโรยราสามดอกนั้นขึ้นเหนือศีรษะแสดงความจงรักภักดีอย่างสุดซึ้ง  พระเจ้าแผ่นดินทรงโน้มพระองค์อย่างต่ำที่สุด จนพระพักตร์แนบชิดกับศีรษะของแม่เฒ่าทรงแย้มพระสรวลอย่างเอ็นดู  พระหัตถ์แตะมือกร้านคล้ำของเกษตรกรชาวอีสานอย่างอ่อนโยน เป็นคำบรรยายที่เหมือนไม่จำเป็น สำหรับภาพที่ไม่จำเป็นต้องบรรยายโดยรถยนต์พระที่นั่งกลับไปประทับแรม ณ จวนผู้ว่าราชการจังหวัดนครพนม ราษฎรที่รู้ข่าวก็พากันอุ้มลูกจูงหลานหอบกันมารับ  ไม่มีใครรู้ว่าทรงกระซิบคำใดกับแม่เฒ่า แต่แน่นอนว่าแม่เฒ่าไม่มีวันลืม  เช่นเดียวกับที่ในหลวงไม่ทรงลืมราษฎรคนสำคัญที่ทรงพบริมถนนวันนั้น หลานและเหลนของแม่เฒ่าเล่าว่า หลังจากเสด็จพระราชดำเนินกลับกรุงเทพฯ แล้ว ทางสำนักพระราชวังได้ส่งภาพรับเสด็จของแม่เฒ่าตุ้ม   พร้อมทั้งพระบรมรูปหล่อด้วยปูนพลาสเตอร์  พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวพระราชทานผ่านมาทางอำเภอพระธาตุพนมให้แม่เฒ่าตุ้มไว้เป็นที่ระลึก   พระมหากรุณาธิคุณจนหาที่สุดไม่ได้นี้  อาจมีส่วนชุบชูให้ชีวิตแม่เฒ่ายืนยาวขึ้นอีกด้วย ความสุขต่อมาอีกถึงสามปีเต็ม ๆแม่เฒ่าตุ้ม  จันทนิตย์  ราษฎรผู้โชคดีที่สุดคนหนึ่งในรัชกาลที่  9  สิ้นอายุขัยอย่างสงบด้วยโรคชราเมื่ออายุได้ 105 ปี ข้อมูลจาก "แม่เฒ่าตุ้ม  จันทนิตย ์ ภาคพิเศษ " โดยคุณหญิงทวี  นาคสุริยะ วารสารไทย  ปีที่  21 ฉบับที่  74  เมษายน -  มิถุนายน  2549