การสร้างสังคมการเรียนรู้

 

สรุปแก่นความรู้ : การสร้างสังคมการเรียนรู้ของครูนักวิจัย

 

   ปัจจัยที่จะนำไปสู่ความสำเร็จในการสร้างกระบวนการเรียนรู้ของครูนักวิจัยได้แบ่งเป็น 2 ด้าน ดังนี้

   ด้านผู้บริหาร สามารถสรุปแก่นความรู้ที่ได้จากการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ได้ 5 เรื่อง ดังนี้

   1. การบริหารจะต้องมีการกำหนดวิสัยทัศน์ พันธกิจ มีเป้าประสงค์ที่ชัดเจน กล่าวกันว่าการบริหารเปลี่ยนแปลงและดำเนินไปตามนโยบายของผู้นำ ถ้าโรงเรียนมีผู้บริหารที่มีวิสัยทัศน์และให้ความสำคัญกับเรื่องการพัฒนาครู สร้างระบบการพัฒนาอย่างชัดเจน ดังเช่นเรื่องเล่าของโรงเรียนวัดกำแพง ที่ใช้การนิเทศแบบ 5 ร่วม คือ คือ ร่วมแรง ร่วมจิต ร่วมพิชิตปัญหา และร่วมพัฒนาทั้งกลุ่มและตนเอง ก็จะส่งผลดีต่อการสร้างสังคมการเรียนรู้ให้เกิดขึ้นในโรงเรียน

   2. มีระบบการเรียนรู้ร่วมกัน ทำงานเป็นทีม และมีระบบวิเคราะห์ครูเป็นรายบุคคล เป็นปัจจัยอีกข้อหนึ่งที่สำคัญและช่วยให้การทำงานประสบความสำเร็จได้ คนทำงานต้องมีความสมัครสมานสามัคคีกัน ทำงานกันด้วยความร่วมแรงร่วมใจ ถ้ามีความขัดแย้งจะทำให้การทำงานล้มเหลวได้ อีกทั้งในขณะทำงานก็ควรจะต้องมีทีมงานที่ดี มีความเป็นกลุ่มก้อน และวางระบบการทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ อีกทั้งยังต้องมีความคิดสร้างสรรค์ ซึ่งทั้งหมดนี้หลอมรวมอยู่ในเรื่องเล่าของโรงเรียนต่างๆ อย่างละเล็กละน้อยแล้ว

   3. สร้างแหล่งเรียนรู้ให้เกิดความภาคภูมิใจที่จะพัฒนาตัวเอง กล่าวกันว่าการเรียนรู้นั้นไม่ได้เกิดจากการนั่งฟังบรรยายเนื้อหาในห้องเรียนเท่านั้น โลกของการเรียนรู้ปัจจุบันเปิดกว้างไปไกลกว่ามาก ทุกแห่งกลายเป็นแหล่งเรียนรู้ได้ เมื่อเป็นดังนั้นครูจึงไม่รีรอที่จะจัดการเรียนการสอนโดยให้นักเรียนไปสัมผัสของจริงในต่างสถานที่เรียนรู้ ดังเช่นกรณีเรื่องของโรงเรียนบ้านทุ่งหลวง ที่บูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่นเป็นแหล่งเรียนรู้ของเด็กทั้งโรงเรียน 

   4. การเสริมแรงให้ครู จากเรื่องเล่าภายในกลุ่มพบว่า การจะทำให้ครูมีกำลังใจในการพัฒนาตัวเอง ผู้บริหารจะจัดรู้จัดยกย่อง จูงใจ เสริมแรงบวก และลบอย่างเหมาะสม เพื่อสร้างให้เพื่อนครูเกิดความเชื่อมั่นในตัวเอง ด้วยการกล่าวคำชื่มชน ให้เกียรติ การทำงานก็จะประสบความสำเร็จได้ 

   5. การเอาใจใส่เพื่อนครูให้ความช่วยเหลืออย่างจริงใจ ให้การสนับสนุนในด้านต่างๆ  ไม่ว่าจะเป็นอุปกรณ์ที่ใช้ในการจัดการเรียนการสอน การอบรมสัมมนา เพื่อเพิ่มพูนความรู้ให้กับเพื่อนครู ให้นำไปใช้ในการพัฒนาการสอนให้มีประสิทธิภาพในการทำงานยิ่งขึ้น

   ด้านครู  สามารถสรุปองค์ความรู้ที่เกิดขึ้นจากการทำงานของครู ที่มุ่งเน้นพัฒนาให้นักเรียน “เก่ง ดี มีสุข ได้ ดังนี้

   1. ครูมีความสุขที่จะพัฒนาตัวเอง การจัดการเรียนการสอนควรเป็นไปตามความต้องการของเด็กเป็นสำคัญ เพราะเมื่อเด็กได้เรียนในสิ่งที่พวกเขารู้สึกรักหรือชอบแล้ว เด็กจะมีความสุข และความอยากเรียนอยากรู้จะเกิดขึ้นได้เองตามธรรมชาติ

   2.ใฝ่หาความรู้ ในกระบวนการจัดการเรียนการสอนจะสามารถประสบความสำเร็จได้หรือไม่นั้น นอกจากครูที่ดีแล้ว ยังควรจะต้องมีสื่อการเรียนการสอนที่จะช่วยให้เด็กได้เกิดการพัฒนาการในด้านต่างๆ ดังเช่นเรื่องเล่าของโรงเรียนอนุบาลวัดปิตุลาฯ ที่คุณครูทั้งโรงเรียนช่วยกันคิดสรุปความรู้ ด้ายการทำกระบวนการวิจัย เพื่อพัฒนาผู้เรียน

   3. ช่างสังเกต ตั้งคำถาม และหาคำตอบ ปัจจัยอีกประการที่จะช่วยให้กระบวนการการเรียนการสอนประสบผลสำเร็จคือ ความเป็นผู้มีความคิดสร้างสรรค์ มีความใฝ่รู้ เป็นนักเสาะแสวงหา ไม่ติดยึดอยู่กับรูปแบบและแนวทางเดิมๆ ต้องพร้อมจะสรรค์สร้างการสอนแนวใหม่ๆ เพื่อให้หลากหลายและเป็นไปตามศักยภาพการเรียนรู้ของเด็กที่แตกต่างกัน ดังเช่นเรื่องเล่าของครูวารี ธนะคำดี โรงเรียนบ้านทรายมูล จ.สกลนคร เรื่องการพัฒนาตนเองของครูนำไปสู่การสร้างสื่อช่วยสอนได้ในที่สุด