ปาฐกถา เรื่อง คุณค่าแห่งการเรียนรู้ โดย : ศ.นพ.เกษม วัฒนชัย องคมนตรี

ในงานมหกรรม R2R

....

ข้าพเจ้านั่งฟังอยู่ ณ ลานเวทีเสวนาด้านนอก เนื่องจากว่าด้านในนั้นที่นั่งเต็ม ข้อคิดหนึ่งที่ข้าพเจ้าโดนใจและซึ้งเข้าไปในใจอย่างยิ่ง...เป็นคำสอนของ "ขงจื้อ" ที่อ่านองคมนตรีนำมากเป็นข้อคิดสำหรับ "คนทำงาน"...

คนเหนือคน "คิดถึงแต่เรื่องถูกต้องชอบธรรม"

คนต่ำต้อย "คิดถึงแต่เรื่องผลประโยชน์ส่วนตน"

....................................

คนเหนือคน "เรียกร้องกับตนเอง"

คนต่ำต้อย "เรียกร้องกับผู้อื่น"

.....................................

คนเหนือคน "ยอมรับชะตากรรมของตนเองอย่างสงบ"

คนต่ำต้อย "นั้นร้องทุกข์ไม่รู้จบ"

_______________________________________________________________________________

ข้าพเจ้านำมาพิจารณา "ภายใน"ตนเอง ... และเรื่องราวต่างๆ ที่ผ่านเข้ามาในชีวิต การน้อมกลับเข้ามาภายในตนเอง ทำให้เรากระจ่างมากขึ้นต่อสิ่งที่ตีความหรือแปรความต่อสิ่งรอบนอก... ในชีวิตการทำงานก็เช่นเดียวกัน เรามักใส่ใจไปมองเรื่องราวภายนอกมากเกินไป เป็นต้นว่า งาน เพื่อนร่วมงาน หัวหน้า หรือสิ่งต่างๆ ที่มาปฏิสัมพันธ์กัน...

แต่เราลืมมองมาภายใน "ตัวเรา"... ว่าเราคิด หรือรู้สึกอย่างไร ต่อเรื่องราวที่ปฏิสัมพันธ์นั้น เราจึงเพียงแค่มองเห็นว่า เขา - เธอ หรือสิ่งต่างๆ มาเป็นเหตุให้เป็น ... เช่น โกรธเพื่อนร่วมงาน เราก็โทษว่าเป็นเพราะเขาหรือเธอที่มาทำให้เราโกรธ แต่ถ้าหากเราน้อมใจมองเข้ามาภายใน เราจะเห็นว่าที่โกรธนั้น เป็นเพราะว่าเราเป็นผู้โกรธ... ผู้โกรธ คือ เรา.. หาใช่สิ่งต่างๆ ไม่ สิ่งต่างๆ ก็เป็นเพียงสิ่งดำรงไปตามเหตุแห่งความเป็นไปของบุคคลหรือสิ่งนั้น เขาจะนิสัยอย่างไร หรือเป็นอย่างไร เขาก็เป็นอยู่อย่างนั้น แต่เรานี่สิที่เป็นผู้เข้าไปยึดและปรุงแต่งความคิด ความรู้สึกต่อสิ่งที่ไปสัมพันธ์นั้นเอง... จนแปรออกมาเป็น "ความโกรธ"

จากคำสอนของขงจื้อมาไล่เลียงแต่ละข้อ และพิจารณาน้อมนำเข้าสู่ตนเอง อย่างไม่ต้องไปมองหรอกว่าคนนั้นคนนี้เป็นอย่างไร นิสัยอย่างไร เรามีเพียงหน้าที่ที่พึงมองเข้ามาในตนเองมากกว่านี่แหละหน้าที่ของการได้เกิดมาเป็น "มนุษย์"... ต่อการขัดเกลาจิตใจตนเอง

ยืมภาพมาจากพี่แก้วในบันทึกนี้ค่ะ

...............................................