หลักสัตตศิลา

สำหรับอาชีพครู วันเสาร์และวันอาทิตย์จะต้องเป็นวันหยุด  แต่วันเสาร์-อาทิตย์ที่ 14-15 มิถุนายน 2551 ไม่ใช่วันหยุดสำหรับครูหลายๆคน รวมทั้งตัวเราเองด้วย เนื่องจาก สพท.พิษณุโลก เขต 1 ได้จัดอบรมให้ครูในเขตพื้นที่ ในหัวข้อเรื่อง “ การนำกระบวนการคิดเข้าสู่ห้องเรียน “  ตอนแรกเห็นหัวข้อก็คิดว่า ตัวเองเคยไปอบรมมาแล้ว แต่เนื่องจากติดต่อกับครูในแผนกมัธยมหลายท่านก็ไม่มีใครว่าง ก็เลยต้องตัดสินใจไปเอง( ทั้งๆที่ตัวเองก็ติดอบรมครูวิทยาศาสตร์ทาง ETV อยู่แล้ว)  แต่พอไปแล้วก็ไม่ผิดหวังเพราะมันเป็นคนละเรื่องกับครั้งที่แล้วเลยที่สำคัญมันเป็นความรู้ใหม่สำหรับตัวเรามากๆ ครั้งแรกที่วิทยากรเกริ่นนำด้วยคำพูดไม่ว่าจะเป็น คำว่า “สัตตศิลา”   “หลักสูตร 4F    “การเขียนแผนการสอนแบบ CRP “คุณลักษณะ 4ร ”   บอกตามตรงเราเพิ่งจะได้ยินวันนี้นี่แหละ ทั้งที่คนอื่นเขาเริ่มศึกษาและปฏิบัติกันมาตั้งแต่ปี 2548 แล้ว เราจึงรู้สึกดีมากๆกับการตัดสินใจมาเข้ารับการอบรมในครั้งนี้

                จากการเข้ารับการอบรมทำให้เรารู้ว่า หลัก “สัตตศิลา”เป็นโครงการวิจัยบูรณาการการเปลี่ยนผ่านการศึกษาเข้าสู่ยุคเศรษฐกิจฐานความรู้  ของ คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เป็นโครงการวิจัยบูรณาการ ประจำปี 2548 และนำมาเผยแพร่ในจังหวัดพิษณุโลกโดยร่วมกับคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร โดยหลัก สัตตศิลาจะประกอบไปด้วยหลัก 7 หลักการดังนี้ คือ

หลักที่ 1 คือ คุณลักษณะของผู้เรียนที่พึ่งประสงค์ หรือ ลักษณะที่ต้องการให้เกิดกับผู้เรียน เรียกสั้นๆว่า 4ร

                                ร1 คือ รู้ทัน รู้นำโลก

                                ร2 คือ เรียนรู้ ชำนาญ เชี่ยญชาญปฏิบัติ

                                ร3 คือ รวมพลังสร้างสรรค์สังคม

                                ร4 คือ รักษ์วัฒนธรรมไทย ฝาสันติ

หลักที่ 2 คือ การพัฒนาโรงเรียนเข้าสู่มาตรฐาน หรือความเป็นเลิศด้วยกระบวนการเบนซ์มาร์กกิง (Bench marking) โดยยึดองค์กรที่มีการปฎิบัติงานได้มาตรฐานหรือมีความเป็นเลิศ เป็นตัวอย่างหรือจุดอ้างอิง  การทำ เบนซ์มาร์กกิง (Bench marking)มีประเด็นที่ต้องพิจารณา 5 ส่วน คือ

                                ส่วนที่ 1 สิ่งที่จะเปรียบเทียบคืออะไร

                                ส่วนที่ 2 ใคร หรือ อะไรที่ดีที่สุด

                                ส่วนที่ 3 เรามีการดำเนินการอย่างไร

                                ส่วนที่ 4 เขามีการดำเนินการอย่างไร

                                ส่วนที่ 5 เราควรจะดำเนินการอย่างไรเพื่อการปฏิบัติที่เป็นเลิศ

หลักที่ 3 คือ การบริหารจัดการแบบบูรณาการ( iEMS) เป็นชุดขององค์ประกอบสำคัญของการจัดการที่เชื่อมประสานปัจจัยรอบด้าน เพื่อพัฒนาผู้เรียนให้เกิดการเรียนรู้ตามเป้าหมาย ประกอบด้วย 4 องค์ประกอบหลัก คือ

1.             การวาดภาพความสำเร็จ

2.             การกำหนดโครงสร้าง

3.             การบริหารจัดการ

4.             การติดตามกำกับ

หลักที่ 4 คือ   การจัดหลักสูตรที่พัฒนาผู้เรียนเป็นสำคัญ โดยยึดหลัก 4F   คือ  FUN  Find  Focus  และ  Fullfillment

 

หลักที่ 5 คือ  CRP-Plus การจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ  ซึ่งได้ถูกพัฒนาขึ้นมาอย่างเป็นระบบ โดยที่

                      C คือ รูปแบบการเรียนการสอนแบบตกผลึก(Crystal - Based Instruction Model)

                      R คือ รูปแบบการเรียนการสอนแบบใช้วิจัยเป็นฐาน( Research -  Based Instruction Model)

                      P คือ รูปแบบการเรียนการสอนเชิงคุณภาพ( Productivity - Based Instruction Model)

หลักที่ 6 คือ NET การพัฒนาทักษะการรู้สารสนเทศ  ซึ่งเป็นทักษะการเรียนรู้ที่สามารถนำไปใช้เพื่อการเรียนรู้ตลอดชีวิต   โดยมีขั้นตอนการพัฒนาทักษะการรู้สารสนเทศคือการกำหนดภารกิจ  การตรงจุดเข้าถึงแหล่ง  การประเมินสารสนเทศ   และการบูรณาการวิถีการใช้งาน โดยใช้หลัก NET คือ

                      N – Networking  คือ การสร้างเครือข่ายระหว่างกลุ่มบุคคลและองค์กร

                      E- Edutainment  คือ การศึกษาเชิงบันเทิง เป็นการเรียนรู้ที่สามารถได้ทั้งสาระและบันเทิง สามารถจูงใจให้ผู้เรียนเกิดความใฝ่รู้ได้อย่างสนุกสนาน

                      T- Tailor-Made คือ การปรับเหมาะสมตัว  เป็นการจัดการเรียนรู้ให้สอดคล้องและเหมาะสมกับความแตกต่างของบุคคล ผู้เรียนมีอิสระในการควบคุมการเรียนรู้ของตนเอง

หลักที่ 7 3M บทบาทของผู้เกี่ยวข้อง คือ บทบาทของผู้เกี่ยวข้องในการสร้างโอกาสการเรียนรู้ 3 บทบาท คือ

                      M1  : บทบาทของผู้ให้กำลังใจ ( Moral Supporter )

                      M2 : บทบาทผู้ใส่ใจกำกับ (Monitor)  

                      M3  :  บทบาทของผู้สนับสนุนส่งเสริม  (Mentor)

 

      นี่ คือหลัก ”สัตตศิลา” ทั้งหมด ใน สพท.พิษณุโลกเขต 1 และเขต 2  มีหลายโรงเรียนที่นำไปปฏิบัติและได้ผลสัมฤทธิ์กับผู้เรียนแล้วหลายโรงเรียน เช่น โรงเรียนเฉลิมขวัญสตรี โรงเรียนวัดเสาหิน โรงเรียนวัดจันทร์ตะวันออก โรงเรียนบ้านวังสาร ซึ่งในวันที่อบรมได้มีคณะครูจากโรงเรียนดังกล่าวมาแบ่งปันความรู้ให้ พร้อมนำผลงานของนักเรียนมาจัดแสดงให้ดูมากมาย ก็ต้องขอบคุณ สพท.พิษณุโลก เขต1   สน.เจริญฤทธิ์  จันทร์เจริญ  อาจารย์และวิทยากรทุกท่านที่นำความรู้ดีๆมาให้ ขอบคุณมากเลยค่ะ