เมื่อละเมิดลิขสิทธิ์ แม้ไม่ตั้งใจ...ควรรีบชดใช้

สวัสดีค่ะ  ชาว G2K  ทุกคน  เนื่องจากในระหว่างวันที่  28-30  เมษายน  ม.เทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์  ได้จัดการอบรมเชิงปฏิบัติการเพื่อพัฒนางานวิชาการ  และในวันนี้ช่วงบ่าย  วิทยากรคือ  ศ.ดร.ไผทชิต  เอกจริยกร  (คณะนิติศาสตร์  ม.ธรรมศาสตร์)และท่านจุมพล  ภิญโญสินวัฒน์  (ผู้พิพากษาศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศกลาง)  ได้ให้เกียรติมาเป็นวิทยากรในหัวข้อ  "การละเมิดลิขสิทธิ์ในการทำผลงานทางวิชาการ"  พอดีฟ้าใสมีภาระกิจต้องประสานงานอื่นของมหาวิทยาลัยฯ  ก็เลยได้เข้าฟังช่วงหลังเบรคบ่าย  ฟังแล้วรู้สึกเสียดายมากเลยที่ติดราชการ  ทำให้ไม่ได้ฟังท่านทั้งสองตั้งแต่แรก  ก็เลยได้นำความรู้เล็กๆ  น้อยๆ  จากการฟังในวันนี้มาฝากพี่ๆ  และเพื่อนๆ  ค่ะ  (พอดีวันนี้ไม่ได้ขำจนลืมจด) 

     งานอันมีลิขสิทธิ์ได้แก่งานสร้างสรรค์ประเภทวรรณกรรม  นาฎกรรม  ศิลปกรรม  ดนตรีกรรม  โสตทัศนวัสดุ  ภาพยนตร์  สิ่งบันทึกเสียง  งานแพร่เสียงแพร่ภาพ  หรืองานอื่นใดในแผนกวรรณคดี  แผนกวิทยาศาสตร์หรือแผนกศิลปะ  ของผู้สร้างสรรค์  ไม่ว่างานดังกล่าวจะแสดงออกโดยวิธีหรือรูปแบบอย่างใด  (มาตรา  6  พรบ.ลิขสิทธิ์)

     การได้มาซึ่งลิขสิทธิ์นั้น  ไม่ใช่ได้มาเมื่อไปจดแจ้งนะคะ  แต่ได้ทันทีที่มีการแสดงออกซึ่งงานสร้างสรรค์เหล่านั้น  การจดทะเบียนลิขสิทธิ์ที่กรมทรัพย์สินทางปัญญานั้น  เป็นการจดเพื่อแจ้งเท่านั้นค่ะ  นั่นหมายความว่า  แม้ไม่จดก็ได้ลิขสิทธิ์ค่ะ  ซึ่งจะแตกต่างกับทรัพย์สินทางปัญญาประเภทสิทธิบัตร  หรือเครื่องหมายการค้าค่ะ

     การที่จะเข้าข่ายละเมิดลิขสิทธิ์  อาจเป็นกรณี  ทำซ้ำหรือดัดแปลง  และเผยแพร่ต่อสาธารณชน  แต่ก็มีข้อยกเว้นการละเมิดลิขสิทธิ์  เช่น  การวิจัยหรือศึกษางานนั้น  อันมิใช่การกระทำเพื่อหากำไร  หรือติช  วิจารณ์หรือแนะนำผลงานโดยมีการรับรู้ถึงความเป็นเข้าของลิขสิทธิ์ในงานนั้น  ฯลฯ 

     เมื่อเกิดการละเมิดลิขสิทธิ์  เจ้าของลิขสิทธิ์  อาจฟ้องเป็นคดีแพ่ง  ซึ่งศาลมีอำนาจสั่งให้ผู้ละเมิดชดใช้ค่าเสียหายแก่เจ้าของลิขสิทธิ์  ตามจำนวนที่ศาลเห็นสมควร  และในบางกรณี  ศาลอาจมีคำสั่งให้บุคคลดังกล่าวระงับหรือละเว้นการกระทำดังกล่าวนั้นได้  หรืออาจฟ้องเป็นคดีอาญา ก็มีระวางโทษจำคุกตั้งแต่หกเดือนถึงสี่ปี  หรือปรับตั้งแต่หนึ่งแสนบาทถึงแปดแสนบาท  หรือทั้งจำทั้งปรับ  ระวางโทษในคดีอาญานี้  มากน้อยแตกต่างกันไปตามฐานความผิด  ว่าละเมิดลิขสิทธิ์  ตามมาตราใด 

     อย่างไรก็ตาม....ความผิดตามพรบ.ลิขสิทธิ์นี้เป็นความผิดอันยอมความกันได้ค่ะ  อาจารย์ท่านก็เลยบอกว่า  เมื่อละเมิดลิขสิทธิ์  แม้เราจะไม่ได้ตั้งใจ...ควรจะรีบชดใช้  และยอมความกันเสีย  จะได้ไม่เป็นเรื่องใหญ่  เพราะงานของใคร..ใครก็หวง  เหมือนแฟนใคร..ใครก็หวงน่ะค่ะ  อิอิ  แอบฮา  (อันนี้พูดเองค่ะ)

     ผลของการละเมิดลิขสิทธิ์ของผู้อื่น  (แม้ผู้เขียนจะไม่ได้ตั้งใจก็ตาม)

     1.  การไม่ผ่านการพิจารณาผลงานทางวิชาการที่ได้ขอตำแหน่งทางวิชาการ  หรือเกิดเพิกถอนตำแหน่งทางวิชาการ  การถูกลงโทษทางวินัย

     2.  ถูกเจ้าของงานอันมีลิขสิทธิ์  ฟ้องร้องในทางแพ่งและทางอาญา  ตามโทษที่กล่าวข้างต้นน่ะค่ะ

  ดังนั้น  เมื่อเขียนผลงานทางวิชาการที่จะต้องมีการเผยแพร่  ควรต้องระวังอย่างมากนะคะ  ในการอ้างอิงถึงเนื้อหาหรือผลงานของผู้อื่นอย่างชัดเจน  แน่นอนว่าคงไม่มีใครนั่งเทียนเขียนโดยไม่ได้ดูตัวอย่างหรือยกงานวิชาการของกูรูทั้งหลายมากล่าวถึง  แต่เมื่อเรานำงานเขามาใช้ประโยชน์ในทางวิชาการ  ก็ต้องให้เกียรติและอ้างอิงเอกสารของเขาให้ถูกต้องตามหลักวิชาการนะคะ  เราก็จะปลอดภัยจากข้อหาต่างๆ  ข้างต้นค่ะ

    และแน่นอนที่สุด  บันทึกนี้  เขียนโดยอ้างอิงคำบรรยายของอาจารย์ทั้งสองท่านที่กล่าวถึงไปแล้วค่ะ  ปล่าวละเมิดลิขสิทธิ์นะคะ  อิอิ