ภาวะบรรยากาศชั้นโอโซนรั่ว (ozone hole) ทำให้รังสีอัลตราไวโอเล็ต (ultraviolet / UV) ตกลงมาสู่ผิวโลกมากขึ้น ผลคือ คนรุ่นหลังมีแนวโน้มจะเสี่ยงมะเร็งผิวหนัง และต้อกระจก (cataract) หรือเลนส์ตาขุ่นมากขึ้น

 

...

ภาวะบรรยากาศชั้นโอโซนรั่ว (ozone hole) ทำให้รังสีอัลตราไวโอเล็ต (ultraviolet / UV) ตกลงมาสู่ผิวโลกมากขึ้น ผลคือ คนรุ่นหลังมีแนวโน้มจะเสี่ยงมะเร็งผิวหนัง และต้อกระจก (cataract) หรือเลนส์ตาขุ่นมากขึ้น

วันนี้มีผลการศึกษาพบว่า มะเร็งผิวหนังชนิดที่เติบโตจากเซลล์สร้างสีผิว หรือเมลาโนมา (malignant melanoma) บริเวณหนังหัวและคอมักจะตรวจพบได้ช้ากว่า ทำให้พยากรณ์โรคแย่กว่ามะเร็งชนิดเดียวกันในส่วนอื่นๆ ของร่างกายมาฝากครับ

...

ภาพที่ 1: มะเร็งเม็ดสีผิวหนังเมลาโนมา (malignant melanoma) ซึ่งเป็นมะเร็งผิวหนังที่ร้ายแรงมากที่สุด > ภาพจากสำนักข่าว BBC ไม่ใช่ผลงานของผู้เขียน [ picture from BBC ]

...

คณะนักวิจัยจากวิทยาลัยแพทย์ มหาวิทยาลัยนอร์ต แคโรไลนา สหรัฐฯ ทำการศึกษากลุ่มตัวอย่างคนไข้มะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมา 51704 คนทั่วสหรัฐฯ ในช่วงปี 1902-2003 (พ.ศ. 2445-2546) มะเร็งชนิดนี้ร้ายกาจกว่ามะเร็งผิวหนังชนิดอื่นๆ เนื่องจากแพร่กระจายไปยังอวัยะอื่นๆได้เร็ว

ผลการศึกษาพบว่า มะเร็งผิวหนังในส่วนหนังหัวและคอ ซึ่งมักจะถูกเส้นผมปกปิด (ถ้าผมดกมากพอ) มักจะตรวจพบได้ช้ากว่าส่วนอื่นๆ ทำให้โอกาสอยู่รอดลดลงดังตาราง

...

ตำแหน่งที่เป็นมะเร็งเมลาโนมา โอกาสอยู่รอด 5 ปี โอกาสอยู่รอด 10 ปี
หนังหัวและส่วนคอ 83% 76%
ส่วนอื่นๆ ของร่างกาย 92% 89%

...

ลักษณะที่ทำให้มะเร็งเมลาโนมาที่หนังหัวและคอมีความร้ายแรงมากกว่าส่วนอื่นๆ ของร่างกายได้แก่

  • ความหนาของโรคมากกว่า ทำให้มะเร็งกินลงไปในเนื้อเยื่อลึกกว่า
  • กระจายไปยังต่อมน้ำเหลืองบริเวณใกล้เคียงมากกว่า

...

ข่าวดีของท่านผู้อ่านที่เป็นผู้หญิงคือ มะเร็งเมลาโนมาที่หนังหัวและคอพบในผู้ชายมากกว่าผู้หญิง ซึ่งอาจเป็นผลจากการที่ผู้ชายมีโอกาสอยู่กลางแจ้งมากกว่า

มะเร็งเมลาโนมาที่หนังหัวและคอมักจะพบตอนอายุมากหน่อย เฉลี่ยแล้วประมาณ 1 ปีก่อนเกษียณคือ 59 ปี

...

เรื่องที่น่าสังเกตคือ มะเร็งผิวหนังเมลาโนมาส่วนใหญ่จะพบกับส่วนที่ถูกแสงแดดมากดังตาราง

อวัยวะที่พบ ร้อยละ (%)
แขน ขา 43%
ลำตัว 34%
ใบหน้า หู 12%
หนังหัว ลำคอ 6%
ส่วนอื่นๆ (ไม่ได้ระบุ) 4%

...

อาจารย์ดอกเตอร์อลิซัน รอสส์ แห่งสถาบันวิจัยมะเร็งสหราชอาณาจักร (Cancer Research UK) แนะนำว่า การตรวจหามะเร็งผิวหนังควรตรวจให้ทั่วตัว จากหัวจรดเท้า

อย่าลืมส่องกระจกดูส่วนฝ่าเท้า และตรวจนิ้วเท้าด้วย เพราะมะเร็งผิวหนังไม่ใช่จะ "ใฝ่สูง (ชอบส่วนหัว)" อย่างเดียว บางทีก็ "ใฝ่ต่ำ (ชอบส่วนเท้าหรือตีน)" ด้วย

...

วิธีป้องกันมะเร็งผิวหนังที่สำคัญได้แก่

  • หลีกเลี่ยงแดดในช่วง 9.00-16.00 น.
  • ถ้าจำเป็นต้องออกแดด > ควรสวมหมวก แว่นกันแดด สวดเสื้อผ้าปกปิด เช่น เสื้อแขนยาว กางเกงขายาว ถุงเท้า รองเท้า ฯลฯ ทายากันแดด
  • หลีกเลี่ยงอาหารไขมันสูง โดยเฉพาะอาหารทอด-ผัด > การศึกษาที่ผ่านมาพบว่า อาหารไขมันสูงมีส่วนทำให้ภูมิต้านทานโรคต่ำลง เสี่ยงมะเร็งผิวหนังเพิ่มขึ้น
  • ใช้น้ำมันพืชที่ไม่ใช่น้ำมันปาล์ม น้ำมันมะพร้าว และกะทิ เช่น น้ำมันมะกอก น้ำมันคาโนลา น้ำมันถั่วลิสง น้ำมันรำข้าว ฯลฯ เพื่อให้ได้รับวิตามิน E เพียงพอ > การศึกษาที่ผ่านมาพบว่า วิตามิน E จากธรรมชาติอาจช่วยป้องกันอันตรายจากแสงแดดได้บ้าง

...

ทีนี้การตรวจผิวหนังทั้งตัว จากหัวจรดตีน(เท้า) เดือนละ 1 ครั้งจะทำอย่างไร

  • วิธีที่ดีที่สุด (ถ้าทำได้) คือ ใช้กระจกบานใหญ่+บานเล็กส่องดูผิวหนังทั้งตัว ทั้งด้านหน้า-หลัง ด้านซ้าย-ขวา หรือขอให้ญาติสนิทมิตรสหายช่วยดู
  • ใช้กระจกส่องฝ่าเท้า
  • ตรวจซ้ำที่ซอกนิ้วเท้า
  • ถ้ามีไฝฝ้าอะไรที่ไหน > ให้บันทึกรูปไว้เป็นระยะๆ (ดีที่สุดคือ ถ่ายภาพด้วยกล้องถ่ายภาพดิจิตอล และวางไม้บรรทัดไว้ข้างๆ เพื่อให้เปรียบเทียบขนาด สี รูปร่าง และความสูงหรือความหนาได้)
  • แหวกผมออกตรวจหนังหัวทีละส่วน (ถ้าผมดก)

...

ขณะที่แสงแดดจ้า (9.00-16.00 น.) มีพิษภัยต่อสุขภาพผิวพรรณ และเลนส์ตา ทว่า... แสงแดดอ่อนๆ ช่วงเช้าหรือเย็นกลับมีผลดีต่อสุขภาพ เนื่องจากการได้รับแสงแดดอ่อนวันละ 10-15 นาทีช่วยให้ร่างกายสังเคราะห์วิตามิน D ได้

วิตามิน D ช่วยให้ร่างกายดูดซึมแคลเซียมได้ ทำให้กระดูกและฟันแข็งแรง นอกจากนั้นยังอาจช่วยป้องกันโรคอื่นๆ อีกหลายอย่าง เช่น โรคซึมเศร้าในหน้าหนาว ซึ่งมีความสัมพันธ์กับการได้รับแสงตอนกลางวันน้อยเกิน ฯลฯ

...

เรียนเสนอให้พวกเราหันมาออกแรง-ออกกำลังกลางแจ้งกันบ้าง อย่างน้อยเดินเร็วกลางแจ้งก็ช่วยให้สุขภาพดีขึ้นได้มาก

เคล็ดไม่ลับอย่างหนึ่งของการออกแรง-ออกกำลังคือ ถ้าออกกำลังในช่วงบ่ายหรือเย็น ก่อนอาหารประมาณ 2 ชั่วโมง มีผลดีกับสุขภาพมากเป็นพิเศษ 

...

การออกกำลังกายช่วงบ่ายๆ เย็นๆ ทำให้ร่างกายจะมีอัตราการเผาผลาญกำลังงาน (เมทาโบลิสซึม / metabolism) สูงต่อไปอีกหลายชั่วโมง ซึ่งจะช่วยลดเสี่ยงโรคอ้วน และโรคอ้วนลงพุงได้ดีกว่าช่วงเวลาอื่นๆ

ถึงตรงนี้... ขอให้พวกเรามีสุขภาพดีไปนานๆ ครับ

...

 

ที่มา                                                  

  • Thank BBC > 'Outlook worse' for scalp cancer > [ Click ] > April 21, 2008. / Archives of Dermatology.
  • Thank Reuters > Will Dunham. Maggie Fox ed. > Melanoma on scalp, neck most deadly, study find > [ Click ] > April 21, 2008. / Archives of Dermatology.
  • ข้อมูลและการอ้างอิงในบล็อก "บ้านสุขภาพ" เป็นไปเพื่อส่งเสริมสุขภาพ และป้องกันโรค ไม่ใช่รักษาโรค
  • ท่านที่มีโรคประจำตัวควรปรึกษาหมอ พยาบาล เภสัชกร หรืออนามัยที่ดูแลท่านก่อนนำข้อมูลไปใช้
  • ขอขอบคุณอาจารย์ณรงค์ ม่วงตานี + อาจารย์เบนซ์ iT ศูนย์มะเร็งลำปาง > สนับสนุนเทคนิค iT.
  • นพ.วัลลภ พรเรืองวงศ์ > 22 เมษายน 2551.
  • Thank BBC > 'Outlook worse' for scalp cancer > [ Click ] > April 21, 2008. / Archives of Dermatology.
  • Thank Reuters > Will Dunham. Maggie Fox ed. > Melanoma on scalp, neck most deadly, study find > [ Click ] > April 21, 2008. / Archives of Dermatology.