ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการมีส่วนร่วมของชุมชนในกิจกรรมศูนย์สาธารณสุขมูลฐานชุมชน



ชื่อผู้ทำ วิทยานิพนธ์ สุพัฒน์ สมจิตรสกุล
ชื่อวิทยา นิพนธ์ ปัจจัยที่มีความ สัมพันธ์กับการมีส่วนร่วมของชุมชน ในกิจกรรมศูนย์สาธารณสุขมูลฐานชุมชน ในอำเภอปลาปาก จังหวัดนครพนม

บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นการ ศึกษาการมีส่วนร่วมของชุมชนใน กิจกรรมศูนย์สาธารณสุขมูลฐานชุมชน และศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยที่เกี่ยว ข้องด้านชุมชน ทัศนคติของชุมชนต่อ ผู้นำชุมชน ทัศนคติของชุมชนต่อคณะกรรมการศูนย์ สาธารณสุขมูลฐานชุมชน ทัศนคติของชุมชน ต่อเจ้าหน้าที่สาธารณสุข กับการมีส่วนร่วมของชุมชน ในกิจกรรมศูนย์สาธารณสุขมูลฐานชุมชน และเปรียบเทียบความแตกต่างค่าเฉลี่ย การมีส่วนร่วมของชุมชน ในกลุ่มที่มีตำแหน่งในชุมชนกับ กลุ่มประชาชนทั่วไป
กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการ วิจัยคือหัวหน้าครัวเรือนในหมู่บ้าน ที่มีการดำเนินงานศูนย์สาธารณสุข มูลฐานชุมชน ในเขตอำเภอปลาปาก จังหวัดนครพนม จำนวน 361 ราย ซึ่งได้มาจากการสุ่มตัวอย่างแบบ แบ่งชั้น เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบ สัมภาษณ์ ประกอบด้วยข้อมูลทั่วไป ปัจจัยที่ เกี่ยวข้องด้านชุมชน ทัศนคติของชุมชน ต่อผู้นำชุมชน ทัศนคติของชุมชนต่อคณะกรรมการศูนย์ สาธารณสุขมูลฐานชุมชน ทัศนคติของชุมชน ต่อเจ้าหน้าที่สาธารณสุข และการมีส่วนร่วมของชุมชนใน กิจกรรมศูนย์สาธารณสุขมูลฐานชุมชน ตรวจ สอบความตรงตามเนื้อหาโดยผู้ทรง คุณวุฒิ และทดสอบหาค่าความเที่ยงโดยใช้ สูตรคูเดอร์และริชาร์ดสัน 20 และ สัมประสิทธิ์แอลฟ่า ของครอนบาค ได้ค่าความเที่ยงระหว่าง 0.7170 ถึง 0.9857 วิเคราะห์ ข้อมูลโดยการหาค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน หาความสัมพันธ์โดยใช้สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของ เพียร์สัน เปรียบเทียบความแตกต่างของ ค่าเฉลี่ย ระหว่างกลุ่มโดยใช้ t-test ผลของการวิจัยสรุปได้ดังนี้
1. หัวหน้าครัวเรือนมีส่วน ร่วมในกิจกรรมศูนย์สาธารณสุขมูลฐานชุมชน อยู่ในระดับปานกลาง ขั้นตอนที่เข้าไปมีส่วนร่วมใน ระดับสูงคือขั้นตอนการร่วมรับผล ประโยชน์ ขั้นตอนการดำเนินงานมีระดับใน การมีส่วนร่วมของชุมชนต่ำ ในขั้นตอนการตัดสินใจในการ จัดตั้งและวางแผนและขั้นตอนการ ประเมินผลพบว่า ชุมชนเข้าร่วมกิจกรรมในการ สำรวจความจำเป็นพื้นฐานของครอบ ครัวอยู่ในระดับสูง ส่วนในขั้นตอนการดำเนินงานและ ขั้นตอนการร่วมรับผลประโยชน์พบ ว่า ชุมชนเข้าร่วมกิจกรรมสูงในกิจ กรรมการป้องกันโรคและกิจกรรมรักษา พยาบาล กิจกรรมที่ชุมชนเข้าร่วมต่ำคือ กิจกรรมด้านการฟื้นฟูสมรรถภาพ อุปสรรค ในการเข้าร่วมในการดำเนินงาน ศูนย์สาธารณสุขมูลฐานชุมชนคือ ประชาชนคิดว่าการดำเนินงาน เป็นหน้าที่ของอาสาสมัครสาธารณสุขประชา ชนเป็นเพียงผู้รับบริการ ไม่มีเวลา เข้าร่วมกิจกรรม
2. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับ การมีส่วนร่วมของชุมชน ในกิจ กรรมศูนย์สาธารณสุขมูลฐานชุมชนพบว่า รายได้ของครอบครัวต่อปีไม่มี ความสัมพันธ์กับการมีส่วนร่วมของ ชุมชน ส่วนความต้องการด้านสุขภาพ ความรู้ความเข้าใจในหลักการของ ศูนย์สาธารณสุขมูลฐานชุมชน ความรู้ความ เข้าใจในหลักการ ของการจัดตั้งศูนย์สาธารณสุขมูลฐานชุมชน การยอมรับในประโยชน์ของศูนย์สาธารณ สุขมูลฐานในชุมชน มีความสัมพันธ์กับการมีส่วนร่วม ของชุมชนในกิจกรรมศูนย์สาธารณสุข มูลฐานชุมชนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์อยู่ระหว่าง 0.4477-0.6685 เมื่อ เปรียบเทียบความแตกต่างของค่าเฉลี่ย การมีส่วนร่วมของชุมชน ในกลุ่มผู้ที่มีตำแหน่งในชุมชน กับประชาชนทั่วไปพบว่า กลุ่มที่มีตำแหน่งในชุมชนมีค่า เฉลี่ยการมีส่วนร่วมมากกว่ากลุ่ม ประชาชนทั่วไปอย่างมีนัยสำคัญ ทางสถิติที่ระดับ 0.000 ทัศนคติของชุมชนต่อผู้นำชุมชน ทัศนคติของชุมชนต่อคณะกรรมการศูนย์ สาธารณสุขมูลฐานชุมชน และทัศนคติของชุมชนต่อเจ้าหน้า ที่สาธารณสุขมีความสัมพันธ์กับการมี ส่วนร่วมของชุมชน ในกิจกรรมศูนย์สาธารณสุขมูลฐานในชุม ชนอย่างมีนัยสำคัญอย่างทางสถิติ ค่า สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์มีค่าระหวาง 0.3363-0.6145

จากผลของการวิจัยมีข้อ เสนอแนะดังนี้คือ ควรมีการจัดเตรียมบุคลากรให้มี ความรู้ความเข้าใจในหลักการดำ เนินงานศูนย์สาธารณสุขมูลฐานชุมชน และมีการรวมกลุ่มของประชาชนที่ มีปัญหาคล้ายคลึงกันเพื่อร่วมกัน แก้ไขปัญหาเฉพาะด้านเพื่อให้ชุม ชนเข้ามามีส่วนร่วมมากขึ้น

ชื่อผู้ทำ วิทยานิพนธ์ สุพัฒน์ สมจิตรสกุล
ชื่อวิทยา นิพนธ์ ปัจจัยที่มีความ สัมพันธ์กับการมีส่วนร่วมของชุมชน ในกิจกรรมศูนย์สาธารณสุขมูลฐานชุมชน ในอำเภอปลาปาก จังหวัดนครพนม
สาขาวิชา การพยาบาลชุมชน
ที่ปรึกษาวิทยา นิพนธ์ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พนิษฐา พานิชาชีวะกุล ผู้ช่วยศาสตราจารย์ วันเพ็ญ ปัณราช รองศาสตราจารย์วิลาวรรณ พันธุ์พฤกษ์
ปีที่จบ 2539