ในบทนี้ผู้เขียนจะได้ศึกษาถึงองค์กรของรัฐไทยที่ทำหน้าที่ในการจัดการปัญหาองค์กรของรัฐที่ทำหน้าที่เกี่ยวกับสิทธิในการทำสัญญาจ้างแรงงาน และองค์กรของรัฐที่ทำหน้าที่เกี่ยวกับสิทธิในกระบวนการยุติธรรม และความร่วมมือในทางระหว่างประเทศ เรื่องแรงงานต่างด้าวในรัฐไทย และด้วยเรื่องสิทธิในการทำงานของคนลาวในประเทศไทย ผู้ทรงสิทธิเป็นบุคคลอื่นทีมิใช่สัญชาติไทย และนิติสัมพันธ์เป็นนิติสัมพันธ์ของเอกชนตามกฎหมายที่มีลักษณะระหว่างประเทศ กล่าวคือเป็นนิติสัมพันธ์ระหว่างเอกชนต่างด้าวกับรัฐไทย ผลย่อมตกอยู่ภายใต้กฎหมายมหาชนภายในของรัฐไทย ดังต่อไปนี้

 

    1. องค์กรของรัฐที่ทำหน้าที่เกี่ยวกับสิทธิในการเข้าสู่ตลาดแรงงาน ( Right to work access )

 

        1.1. องค์กรของรัฐไทยทำหน้าที่ในด้านนโยบายและการอนุญาตให้สิทธิในกานทำงาน

             จากการศึกษาในเบื้องต้นผู้เขียนพบว่าองค์กรที่เข้ามาทำหน้าที่ในการดูแลในเรื่องสิทธิในการทำงานของบุคคลในมี 3 องค์กรด้วยกันคือ 1) กระทรวงแรงงาน 2) สภาความมั่นคงแห่งชาติ 3) กรมการปกครองกระทรวงมหาดไทย

 

             1.1.1. กระทรวงแรงงาน

 

                    บทบาทของกระทรวงแรงงานมี 2 ระดับด้วยกันในการทำหน้าที่เกี่ยวกับการกำหนดนโยบาย กับองค์กรที่เป็นหน่วยงานในการอนุญาตสิทธิในการทำงาน

                    โดยให้สำนักงานปลัดกระทรวง กระทรวงแรงงานสวัสดิการสังคม มีภารกิจเกี่ยวกับการพัฒนายุทธศาสตร์ แปลงนโยบายของกระทรวงเป็นแผนปฏิบัติ จัดสรรทรัพยากร และบริหารราชการประจำทั่วไปของกระทรวงเพื่อการบรรลุเป้าหมายและเกิดผลสัมฤทธิ์ตามภารกิจของกระทรวง โดยให้มีอำนาจหน้าที่ ดำเนินการเกี่ยวกับการพัฒนาระบบรายได้และค่าจ้างขั้นต่ำ วิจัยและพัฒนาด้านแรงงาน ดำเนินการเกี่ยวกับการตรวจราชการของผู้ตรวจราชการกระทรวงและเรื่องราวร้องทุกข์ที่อยู่ในอำนาจหน้าที่ของกระทรวง และปฏิบัติการอื่นใดตามที่กฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของสำนักงานปลัดกระทรวงหรือตามที่กระทรวงหรือคณะรัฐมนตรีมอบหมาย[1]

                    นอกจากนั้นในการบริหารจัดการเรื่องสิทธิในการทำงานนั้น กระทรวงแรงงาน ฯ นี้ได้มีการจัดตั้งสำนักงานในระดับภูมิภาคด้วย คือ สำนักงานแรงงานจังหวัด โดยอำนาจหน้าที่ที่สำคัญคือ กำกับดูแลติดตามและประเมินผลแผนการปฏิบัติราชการของกระทรวงในความรับผิดชอบของส่วนราชการสังกัดกระทรวงในเขตพื้นที่จังหวัด ดำเนินการเกี่ยวกับงานยุทธศาสตร์ งานนโยบายและแผนงานพัฒนาเป็นศูนย์สารสนเทศด้านแรงงาน ประสานและดำเนินการโครงการพิเศษด้านแรงงาน ปฏิบัติงานร่วมกับ หรือสนับสนุนการปฏิบัติงานของหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้องหรือที่ได้มอบหมาย [2]

                    หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการดูแลงานเกี่ยวกับแรงงานต่างด้าวโดยตรงคือ กรมการจัดหางาน กระทรวงแรงงาน ซึ่งมีภารกิจเกี่ยวกับการส่งเสริมการมีงานทำและคุ้มครองคนหางาน โดยการศึกษาวิเคราะห์สภาวะตลาดแรงงานและแนวโน้มตลาดแรงงานเป็นศูนย์กลางข้อมูลตลาดแรงงานรวมทั้งพัฒนาและส่งเสริมระบบการบริหารด้านการส่งเสริมการมีงานทำเพื่อให้ประชากรมีงานทำที่เหมาะสมกับความรู้ความสามารถและความถนัด ไม่ถูกหลอกลวง ตลอดจนได้รับสิทธิประโยชน์ที่เหมาะสมและเป็นธรรม[3]และเป็นหน่วยงานที่มีอำนาจหน้าที่ดำเนินการพิจารณาและอนุญาตสิทธิในในการทำงานของคนต่างด้าว จัดทำทะเบียนการทำงาน ควบคุมดูแล ตรวจสอบการทำงานให้เป็นไปตามกฎหมายพระราชบัญญัติการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2521 และในการดำเนินงานของกรมการจัดหางานในระดับภูมิภาคจะดำเนินการโดยสำนักงานจัดหางานจังหวัด

                    ทั้งนี้ในการแบ่งส่วนราชการของกรมจัดหางานนั้น ได้มีการตั้งหน่วยงานที่ดูแลเกี่ยวกับแรงงานต่างด้าวโดยตรงคือ สำนักงานบริหารแรงงานต่างด้าว โดยมีอำนาจหน้าที่กล่าวคือ

                      ก) เสนอแนะนโยบายพัฒนาระบบและรูปแบบการอนุญาตและผ่อนผันการทำงานของคนต่างด้าว และกำหนดแนวทางการเจรจาว่าด้วยการเคลื่อนย้ายบุคลากรต่างชาติเข้ามาประกอบอาชีพหรือวิชาชีพด้านบริการในประเทศ

                     ข) พิจารณาอนุญาตการทำงานของคนต่างด้าวทั้งที่เข้าเมืองอย่างถูกต้องตามกฎหมายและหลบหนีเข้าเมือง

                     ค) จัดทำทะเบียนคนต่างด้าวและเครือข่ายสารสนเทศแรงงานต่างด้าวที่อนุญาตทำงาน

                     ง) ควบคุมดูแล และตรวจสอบการทำงานของคนต่างด้าวให้เป็นไปตามกฎหมาย

                     จ) ดำเนินการเกี่ยวกับงานเลขานุการของคณะกรรมการบริหารแรงงานต่างด้าวหลบหนีเข้าเมือง คณะกรรมการทำงานของคนต่างด้าว คณะกรรมการพิจารณาการดำเนินงานขององค์การเอกชนต่างประเทศ คณะกรรมการ คณะอนุกรรมการ และคณะทำงานซึ่งได้รับการจัดตั้งขึ้นเพื่อแก้ไขปัญหาการทำงานของคนต่างด้าวตามกฎหมายว่าด้วยการทำงานของคนต่างด้าว

                     ฉ) )ปฏิบัติงานร่วมกันหรือสนับสนุนการปฏิบัติงานของหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้องหรือที่ได้รับมอบหมาย[4]

                    ดังนั้น หน่วยงานที่มีหน้าที่ในการปฏิบัติงานในการพิจารณาการอนุญาตการทำงานของคนลาวนี้นี้ จึงตกอยู่ภายใต้การดูแลของสำนักบริหารแรงงานต่างด้าว ทั้งนี้เพราะหน่วยงานนี้มีหน้าที่ดูแลเกี่ยวกับการพิจารณาอนุญาตการทำงานของคนต่างด้าวทั้งที่เข้าเมืองอย่างถูกต้องตามกฎหมายและหลบหนีเข้าเมือง


[1]ข้อ 1 กฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการสำนักงานปลัดกระทรวง กระทรวงแรงงาน พ.ศ. 2545.

[2]ข้อ 2 , อ้างแล้ว.

[3]กฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการกรมจัดหางานกระทรวงแรงงาน พ.ศ. 2545.

[4]กฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการกรมจัดหางานกระทรวงแรงงาน พ.ศ. 2545.