เดิมคุณสมหมายเป็นคนที่แพ้สารเคมี จึงได้ปรับเปลี่ยนวิธีคิดโดยสนใจที่จะศึกษาเรียนรู้ด้านเกษตรชีวภาพ

องค์ความรู้เรื่องการเผาถ่านและการเก็บน้ำส้มควันไม้ของคุณสมหมาย พลอาจ แห่งนาป่าแดง หมู่ที่1 บ้านนาป่าแดง ตำบลคุยบ้านโอง อำเภอพรานกระต่าย จังหวัดกำแพงเพชร

 

 

ผมได้มีโอกาสไปพูดคุยกับคุณสมหมาย พลอาจ ซึ่งเป็นแกนนำเกษตรกรชุมชนบ้านป่าแดงคนหนึ่ง เนื่องจากคุณสมหมาย เป็นปราชญ์ชาวบ้านคนหนึ่งที่สนใจ ใฝ่รู้ด้านเกษตรชีวภาพ จากการเล่าให้ฟังเดิมคุณสมหมายเป็นคนที่แพ้สารเคมี จึงได้ปรับเปลี่ยนวิธีคิดโดยสนในที่ศึกษา เรียนรู้ จนนำมาปฏิบัติจริง  ทำเอง ใช้เอง แล้วบอกต่อให้เพื่อนบ้านและญาติพี่น้อง โดยเฉพาะการเผาถ่านและการเก็บน้ำส้มควันไม้

 

 วิธีการเผาถ่านและการเก็บน้ำส้มควันไม้

 

 

            ขั้นตอนที่1. จะต้องเตรียมอุปกรณ์ ได้แก่ ถังเปล่าขนาด 200 ลิตร(ถังที่ไม่มีน้ำมันแล้ว) ทำการตัดปากถังให้เหลือขอบถังอยู่ห่างจากฝาถัง 2 นิ้ว จากนั้นทำการตัดฝาถังกว้าง 20 ซม. สูง 20 ซม. เพื่อทำเป็นประตูพาความร้อนเข้าไปในถัง   จากนั้นทำการเจาะด้านล่างของถัง มีเส้นผ่าศูนย์กลาง 4 นิ้ว ซึ่งให้อยู่ด้านท้ายของถังเป็นช่องระบายควัน  ใช้ข้องอปูน ขนาด 4 นิ้วอีกหนึ่งอัน เชื่อมด้วยดินเหนียวตรงช่องระบายควัน  จากนั้นให้เตรียมไม้ไผ่เจาะทะลุปล้อง ยาว4-6 เมตร โดยเหลือปล้องสุดท้ายไว้กักน้ำควันถ่าน  จากนั้นทำการบากไม้ไผ่เป็นช่องให้ควันถ่านเข้า และเจาะดักน้ำโดยใช้ช้อนกินข้าวเสียบไว้

 

 

            ขั้นตอนที่2. วิธีการลงมือทำ โดยใช้อิฐบล็อกวางหนุนปากถัง 1 ก้อน (วางนอน ) แล้วใช้ท่อนฟืนท่อนสั้น ขนาด 10 ซม. วางรองเป็นหมอน จำนวน 3 ท่อน  จากนั้นให้เรียงฟืนยาว 80 ซม. ขนาด 2-3 นิ้ว ให้ท่อนเล็กอยู่ด้านล่าง  ใช้ฝาน้ำมันที่ตัดที่ตัดไว้ปิดแล้ว เชื่อมด้วยดินเหนียวเชื่อมให้มิด  จากนั้นทำการต่อท่อระบายอากาศ และใช้ดินเหนียวเชื่อมให้มิด นำเอาอิฐบล็อกเรียงปากเตา จำนวน 4 ก้อนสำหรับจุดไฟ  โดยนำทรายหรือดินถมถัง 200 ลิตรให้มิด  ใช้ฟืนจุดปากเตา  ใช้เวลาประมาณชั่วโมงที่ 5 ของการจุด เริ่มเก็บน้ำส้มควันไม้หลังเกิดควันป่า (ควันสีขาว ปนน้ำตาล ) ประมาณชั่วโมงที่ 9 เริมหยดเก็บน้ำส้มควันไม้ หรือสังเกตควันสีขาวปนเทาออกน้ำเงิน อุณหภูมิในเตา ประมาณ 400 องศา พอควันใสสีเทา เริ่มใช้กระเบื้องวางปากปล่องและหน้าเตา พร้อมโกยดินออกรอจนถังเย็น เปิดเอาถ่านออกได้ ห้ามใช้น้ำรดถัง

 

 

           ขั้นที่3. น้ำส้มควันไม้ที่ได้ เป็นควันที่เกิดจากการเผาถ่านในช่วงที่ไม้กำลังเปลี่ยนเป็นถ่าน เมื่อทำให้เย็นลงจนควบแน่นแล้ว กลั่นตัวเป็นหยดน้ำซึ่งจะเก็บช่วงที่อุณหภูมิในเตาอยู่ระหว่าง 300-400 องศา และอุณหภูมิที่ปากปล่องควันอยู่ระหว่าง 80-150 องศา ของเหลวที่ได้นี้ เรียกว่า น้ำส้มควันไม้มีกลิ่นไหม้  ส่วนประกอบใหญ่เป็นกรดอะซิติค มีความเป็นกรดต่ำ มีสีน้ำตาลแกมแดง

  

           สำหรับวิธีการเก็บน้ำส้มควันไม้ จะปล่อยให้ควันวิ่งผ่านไม้ไผ่ยาว 4-6 เมตร เมื่อได้น้ำส้มควันไม้แล้วทิ้งไว้ในภาชนะพลาสติก เป็นเวลา 3 เดือน เก็บไว้ในที่ที่ไม่ถูกแสงแดด  ไม่สั่นสะเทือน เพื่อให้สารที่เป็นน้ำมันทาร์ (TAR ) ตกตะกอนเสียก่อน