มีบทความทางสังคมวิทยาที่น่าสนใจชิ้นหนึ่ง เขียนโดย James Q. Wilson and George L. Kelling เมื่อ 19 ปีก่อน ใน Atlantic Monthly พูดถึง การป้องกันสังคมเน่าผุพัง ด้วยการซ่อมกระจกแตก

ข้อเขียนนี้ เล่าว่า เมื่อกระจกอาคารแตก ปล่อยไว้ไม่ซ่อม วันดีคืนดี ก็จะมีคนมืออยู่ไม่สุข ทำให้แตกมากขึ้น จนอาคาร ดูน่ากลัว ไม่มีใครอยากอยู่ และกลายเป็นอาคารร้าง กลายเป็นที่ซ่องสุมของอาชญากรรมข้างท้องถนน

หรือกรณีของขยะ หากเริ่มมีค้างอยู่บนท้องถนน ก็จะเหนี่ยวนำให้คนทิ้งตาม เมื่อมากถึงระดับหนึ่ง คนก็จะทิ้งขยะบนถนนโดยไม่รู้สึกอะไรอีกต่อไป

กระบวนการบานปลายเหล่านี้ เป็นวงจรแบบป้อนกลับเชิงบวก (positive feedback) เพียงแต่เป็นวงจรที่มีความหมายด้านลบในทางการเสื่อมสลาย ซึ่งในทางเคมี นิยมใช้คำ autocatalysis

ลองมาดู autocatalysis กันสักหน่อย นิยามโดยสมการเชิงอนุพันธ์ง่ายมาก กล่าวคือ เมื่อ A --> B แบบเกิด positive feedback

          -dA/dt = kAB

           dB/dt = kAB

อัตราเร็วการเสื่อมสลาย จะขึ้นกับว่า ณ เวลานั้น มีสารตั้งต้น (A) มากแค่ไหน และมีสิ่งที่เสื่อมสลายไปแล้ว (B) มากแค่ไหน

หากกำจัดให้ให้สิ่งที่เสื่อมสลายไปแล้ว ให้หายไปได้ทันที (ทำให้ B กลายเป็นศูนย์) กระบวนการนี้ จะหยุดชะงักทันที

แต่หากไม่ดูแล ปล่อยให้ B สะสมมากพอ เมื่อถึงจุดหนึ่ง จะเกิดการเปลี่ยนสถานะปุบปับ กลายเป็น B ไปหมด โดยไม่มี A เหลือ

การซ่อมกระจก การกวาดขยะตามที่สาธารณะ ไม่ปล่อยไว้ให้กลายเป็นสัญลักษณ์ของการเพิกเฉยละทิ้ง จึงเป็นการส่งสัญญาณว่า "ผู้ดูแลเอาจริง" และทำให้ตัวป่วน รู้สึกไม่สนุกที่จะมาข้องแวะ

ประเด็นทางสังคมวิทยาเหล่านี้ เป็นจริงในเว็บด้วยครับ ที่เราเรียก spam นั่นไง

รักเว็บไหน ไม่จำเป็นต้องทาสีขาวให้เว็บ

รักเว็บไหน ต้องแจ้งลบสแปมครับ