ผมมองว่าสภามหาวิทยาลัยมีหน้าที่สำคัญที่ไม่มีเขียนไว้ เป็นหน้าที่ที่น่าจะสำคัญที่สุด สำคัญกว่าหน้าที่ ๒๐ ข้อตามมาตรา ๒๔ ของ พรบ. มหาวิทยาลัยมหิดล พ.ศ. ๒๕๕๐ คือการสร้าง mutual trust สร้าง synergy ขึ้นภายในมหาวิทยาลัย
ดังนั้น เมื่อเกิดความขัดแย้งเรื่องการต่ออายุราชการของศาสตราจารย์ท่านหนึ่ง ในคณะวิชาหนึ่ง และอธิการบดีขอให้สภามหาวิทยาลัยพิจารณาตัดสิน เราจึงจัดการประชุมสภาวาระพิเศษขึ้นเมื่อวันที่ ๓๑ มี.ค. ๕๑ เป้าหมายสำคัญในใจของผมคือการทำหน้าที่ธรรมาภิบาล เพื่อสร้าง trust ในประชาคมมหิดลว่า มหาวิทยาลัยเอาใจใส่ให้คุณค่าต่อคนดีมีฝีมือและมีคุณค่าต่อสังคม
การต่ออายุราชการของอาจารย์ไม่ใช่สิทธิของบุคคล แต่เป็นความต้องการของหน่วยงาน และกลไกที่มีอำนาจตัดสินสุดท้ายเป็นองค์คณะบุคคล คือสภามหาวิทยาลัย
เมื่อมีความเห็นแตกต่าง ระหว่างภาควิชา คณะกรรมการประจำคณะ และคณบดี ก็จะต้องตรวจสอบกฎเกณฑ์กติกา ซึ่งมีความซับซ้อน ตีความได้หลากหลายแนว และเข้าใจผิดได้ง่าย รวมทั้งสามารถมีมุมมองที่ต่างกันได้ เพราะในระดับภาควิชา ก็เป็นธรรมดาที่จะมองเฉพาะประโยชน์ของภาควิชาเป็นหลัก แต่สภามหาวิทยาลัยจะต้องมองกว้างกว่า มองประโยชน์ในระดับคณะ มหาวิทยาลัย และระดับประเทศ
สภามหาวิทยาลัยตรวจสอบข้อมูล ขั้นตอนการดำเนินการ และรับฟังความเห็นและซักถามคณบดี รักษาการหัวหน้าภาควิชา และตัวศาสตราจารย์ที่มีความประสงค์จะต่ออายุราชการ แล้วอภิปรายกันอย่างกว้างขวาง และมีมติเป็นเอกฉันท์ ให้ต่ออายุราชการ
ในการดำเนินการหาข้อมูลประกอบการตัดสินใจ ประธานสภาคณาจารย์ คือ รศ. ดร. กัมปนาท ภักดีกุล ได้ร่วมดำเนินการด้วย เป็นการแสดงความกลมเกลียวกันระหว่างฝ่ายตัวแทนคณาจารย์กับฝ่ายบริหาร
เหตุการณ์ครั้งนี้มี pain ในกลุ่มผู้เกี่ยวข้องกับความขัดแย้ง และเสียเวลาของคนจำนวนมาก แต่ก็มี gain ในประชาคมมหิดล เพราะเป็นโอกาสแสดงให้ประชาคมมหิดลเห็นว่า กลไกการบริหารงาน และกลไกกำกับที่ทำงานเชิงรังสรรค์ (Generative Mode) จะช่วยกันจรรโลงความดีและคุณค่าของคนมีผลงาน สร้างความเชื่อมั่นของประชาคมต่อระบบกำกับดูแล
วิจารณ์ พานิช
๓๑ มี.ค. ๕๑
